Αθλητές που άφησαν την τελευταία πνοή στο μέτωπο

Η λέξη «νίκη» είναι συνυφασμένη με τη λέξη «αθλητισμός». Στο Έπος του ‘ 40, όμως, για δεκάδες αθλητές μας η νίκη έγινε αυτοσκοπός στα πεδία των μαχών, στις ελληνοϊταλικές συγκρούσεις. Ποδοσφαιριστές αλλά και εκπρόσωποι ατομικών αθλημάτων αγωνίστηκαν και άφησαν την τελευταία πνοή για μία νίκη όχι στο αθλητικό αλλά στο πολεμικό πεδίο. Δεκάδες όμως ήταν και τα άλογα του Ελληνικού Ιππικού Ομίλου που επιτάχθηκαν, στάλθηκαν στην πρώτη γραμμή και, όπως δεν ήταν μαθημένα στις κακουχίες, «λύγισαν» στα χιονισμένα βουνά της Πίνδου και της Αλβανίας.

Μίμης Πιερράκος, Νικόλαος Σωτηριάδης, Αντώνιος Ελευθερίου, Κρίτων Κονσουλίδης, Φαβιάρος Κωνσταντινίδης, Σάββας Βενιέρης και πολλοί άλλοι. Αθάνατοι στο προσκλητήριο της ελληνικής ιστορίας. Οι προαναφερόμενοι είναι κάποιοι από τους δεκάδες εκπροσώπους του αθλητισμού που σκοτώθηκαν στο μέτωπο ενώ η λίστα με τους αθλητές που αγωνίστηκαν για να συνεισφέρουν, με οποιοδήποτε τρόπο, είναι ατελείωτη. «Παιδιά, μία είναι η ευχή μας και η ευχή όλων των Ελλήνων, των πατεράδων, των μητέρων, των παιδιών σας, των αδελφών σας, των κοριτσιών σας: Στη ΝΙΚΗ», έγραφε, μεταξύ άλλων, η επιστολή που έστειλε ο, τότε, πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ Μιχαήλ Ρινόπουλος σε όλους τους αθλητές. Ανάλογες επιστολές απέστειλαν όλοι οι αθλητικοί φορείς προς τα μέλη τους.

Ματωμένα γράμματα

Ο Μανιάτης ποδοσφαιριστής του Παναθηναϊκού Μίμης Πιερράκος ήταν από τους πρώτους εκπροσώπους του αθλητισμού που άφησαν την τελευταία τους πνοή στο Μέτωπο. Υπηρέτησε ως ασυρματιστής και στις 18 Νοεμβρίου 1940, στην περιοχή Διποταμιά της Βορείου Ηπείρου, συνέλαβε έναν Ιταλό αεροπόρο. Την ίδια ημέρα, η μονάδα του δέχτηκε πυρά από το ιταλικό πυροβολικό. Ο Πιερρακάκος εκείνη την ώρα έγραφε ένα γράμμα στην οικογένειά του όπου περιχαρής ανέφερε το κατόρθωμά του «… τον έναν τον έπιασα εγώ με τρέξιμο για πέντε χιλιόμετρα και εάν με έβλεπε ο Σίμιτσεκ θα με έπαιρνε στην Εθνική Ομάδα». Επίσης, σε αυτό το γράμμα, ζητούσε από τον αδελφό του, Στέφανο, ρούχα για το κρύο, τσιγάρα, ξυραφάκια και λίγο χαρτζιλίκι «για κανένα καφεδάκι και κονιάκ». Το γράμμα δεν ολοκληρώθηκε καθώς ένα θραύσμα οβίδας τον χτύπησε στο κεφάλι. Το γράμμα ματωμένο παραδόθηκε, με τα προσωπικά αντικείμενα, στην οικογένειά του. Υπήρξε από τους βασικούς σκόρερ των «πρασίνων» ενώ αγωνίστηκε και με τις φανέλες της Εθνικής Ελλάδος και της Ανόρθωσης Αμμοχώστου.

Λίγους μήνες αργότερα, στις 28 Ιανουαρίου 1941, θα αφήσει την τελευταία του πνοή, στην Κλεισούρα, ο Νικόλαος Σωτηριάδης. Υπήρξε τερματοφύλακας του ΠΑΟΚ και υπηρέτησε ως λοχίας στο 50ο Σύνταγμα Πεζικού, το οποίο ιδρύθηκε το 1919 στην Αδριανούπολη. Ο Σωτηριάδης σκοτώθηκε σε ηλικία 33 ετών, την ώρα που προσπαθούσε να κυριέψει πολυβολείο των Ιταλών.

Ο Αντώνιος Ελευθερίου υπήρξε δρομέας. Υπηρέτησε στο ιστορικό 7ο Σύνταγμα Πεζικού που ιδρύθηκε στις 19 Μαρτίου 1897. Έπεσε «ηρωικά μαχόμενος» στη μάχη του Σαραντάπορου, στις 21/11/1940. Αθλητής του στίβου ήταν και ο Κρίτων Κονσουλίδης από την Καβάλα. Το 1938 κατετάγη στη στρατιωτική σχολή Ευελπίδων. Στις 17 Ιανουαρίου 1941, ένα θραύσμα όπλου τον τραυμάτισε.

Μεταφέρθηκε στο στρατιωτικό νοσοκομείο Ιωαννίνων και στις 2 Φεβρουαρίου απεβίωσε. «Όρθιος και ατάραχος αψηφών το τρομερόν εχάρικον πυρ…», έγραψε ο διοικητής του σε επιστολή που έστειλε στην οικογένειά του. Σήμερα, η προτομή του δεσπόζει σε πλατεία που φέρει το όνομά του, στην Καβάλα.

Ο Φαβιέρος Κωνσταντινίδης υπήρξε πρωταθλητής της ξιφασκίας. Κατετάγη στο 34ο Σύνταγμα Πεζικού, γνωστό και ως «Σύνταγμα των Πειραιωτών». Ήταν 34 ετών και Λοχαγός όταν οδήγησε τη μονάδα του στην κατάληψη υψώματος στο Πόγραδετς, στις 6 Δεκεμβρίου 1940. Την ώρα της σπουδαίας επιτυχίας τραυματίστηκε θανάσιμα από εχθρική σφαίρα.

Στο 34ο Σύνταγμα Πεζικού κατετάγη και ο πρωταθλητής της πυγμαχίας Σάββας Βενιέρης. Ο Πειραιώτης αθλητής σκοτώθηκε στο Τεπελένι, στις 15 Δεκεμβρίου 1940.

Ο αθλητής – μυστικός πράκτορας

Δεκάδες ήταν οι εκπρόσωποι του ποδοσφαίρου, του στίβου, της ξιφασκίας, της ποδηλασίας, της σκοποβολής, της πυγμαχίας, του τένις, της ιππασίας που, εκτός από τον αθλητισμό, διακρίθηκαν στα πεδία της μάχης και τραυματίστηκαν σε κάποιο εξ αυτών. Υπήρχε όμως και ένας, ο οποίος, παρόλο που δεν γεννήθηκε στην Ελλάδα, αγωνίστηκε για αυτήν και θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς μυστικούς πρακτόρους των Συμμάχων κατά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόκειται για τον αθλητή του Ηρακλή Γεώργιο Ιβάνοφ Σαϊνοβιτς.
Ο, μετέπειτα, αθλητής του Γυμναστικού Συλλόγου «Ηρακλής» γεννήθηκε στη Βαρσοβία το 1911. Το 1926 εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Θεσσαλονίκη μαζί με την Πολωνή μητέρα του Λεονάρδα Σαϊνοβιτς και τον δεύτερο σύζυγό της Ιωάννη Λαμπριανίδη. Διέπρεψε σε διεθνείς αγώνες κολύμβησης, πρώτευσε σε πανελλήνιους ιστιοπλοϊκούς και το 1938 ανακηρύχθηκε ο καλύτερος παίκτης της Πολωνίας στο πόλο. Ελάχιστα χρόνια αργότερα, η κατάληψη της Ελλάδας και της Πολωνίας από τους Ναζί ώθησε τον Ιβάνοφ να εκπαιδευτεί για να πολεμήσει για τις δύο πατρίδες του στο πεδίο της κατασκοπίας.

Με το κωδικό όνομα Πολ, ο αθλητής του υγρού στίβου ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα σε αντιστασιακές διοργανώσεις. Ο παιδικός φίλος του Κωνσταντίνος Πάντος τον πρόδωσε στους Γερμανούς, συνελήφθη αλλά απέδρασε από τα κρατητήρια της οδού Μέρλιν.

Στο επόμενο χρονικό διάστημα τα σαμποτάζ του τον μετέτρεψαν σε θρύλο. Ανατίναξε αποθήκες καυσίμων, οργάνωσε σαμποτάζ σε εργοστάσια όπου κατασκευάζονταν κινητήρες αεροπλάνων και χρησιμοποίησε τις κολυμβητικές ικανότητές του για να τοποθετήσει βόμβες σε γερμανικό υποβρύχιο, στη Σαλαμίνα, και ισπανικό ατμόπλοιο. Οι Γερμανοί τον επικήρυξαν για 2.000.000 δραχμές και, ύστερα από νέα προδοσία, συνελήφθη στις 8 Σεπτεμβρίου 1942. Τον καταδίκασαν τρεις φορές σε θάνατο. Στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής κατάφερε να εξουδετερώσει τους δεσμοφύλακές του και επιχείρησε να αποδράσει αλλά ένας Γερμανός στρατιώτης τον πυροβόλησε. Τα τελευταία του λόγια πριν εκτελεστεί λέγεται ότι ήταν: Ζήτω η Ελλάς! Ζήτω η Πολωνία!

Πηγές
Αθλητική Ηχώ, Λεύκωμα Ελληνικού Ιππικού Ομίλου, Βιβλιογραφία Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού, Ιστορία του Νομού Καβάλας, Γυμναστικός Σύλλογος Ηρακλής, Φύλλα Κατοχής.