Τα αποδυτήρια είναι γεμάτα κίνηση. Οι ποδοσφαιρίστριες ακολουθούν τις καθιερωμένες προετοιμασίες πριν από τον αγώνα. Ορισμένες κάνουν διατάσεις και σφίγγουν τα κορδόνια των παπουτσιών τους, άλλες αγκαλιάζονται.
«Να είστε δυνατές, όπως πάντα, γιατί εκπροσωπούμε τις γυναίκες του Αφγανιστάν», λέει η μέσος Φατιμά Χαϊντάρι στις συμπαίκτριές της στην Afghan Women United.
Στα αποδυτήρια όλες ξεσπούν σε χειροκροτήματα. Στον τοίχο κρέμεται η σημαία του Αφγανιστάν, ενώ ακούγεται ένα πατριωτικό τραγούδι. Οι γυναίκες τραγουδούν μαζί, με ορισμένες να δυσκολεύονται να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους.
Ακολουθεί η τελευταία συγκέντρωση της ομάδας, με τον προπονητή να τους δίνει κουράγιο, προτού βγουν στον αγωνιστικό χώρο – σε ένα μέρος όπου, για χρόνια, τους έλεγαν ότι δεν ανήκουν.
Η αποστολή των 23 παικτριών, η οποία συγκροτήθηκε από Αφγανές ποδοσφαιρίστριες που ζουν πλέον στο εξωτερικό, ταξίδεψε στη Νέα Ζηλανδία για προπονητικό καμπ και δύο ανεπίσημους φιλικούς αγώνες με τις Νήσους Κουκ.
Είναι η πρώτη φορά που οι παίκτριες βρίσκονται όλες μαζί μετά την απόφαση της FIFA, τον περασμένο Απρίλιο, να τους επιτρέψει στο μέλλον να εκπροσωπούν τη χώρα τους σε επίσημους αγώνες.
Η επιστροφή των Ταλιμπάν και η διάλυση της ομάδας
Μέχρι τότε, για να αγωνιστούν ως εκπρόσωποι του Αφγανιστάν, θα έπρεπε να έχουν την έγκριση της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της χώρας. Κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο υπό τους Ταλιμπάν, οι οποίοι επέστρεψαν στην εξουσία τον Αύγουστο του 2021 και επέβαλαν εκτεταμένους περιορισμούς στις γυναίκες και στα κορίτσια.
Μεταξύ άλλων, τους απαγόρευσαν τη φοίτηση στη δευτεροβάθμια και την πανεπιστημιακή εκπαίδευση, την άσκηση των περισσότερων επαγγελμάτων και τη συμμετοχή στον οργανωμένο αθλητισμό.
Η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου γυναικών του Αφγανιστάν, η οποία είχε δημιουργηθεί το 2007, δεν μπορούσε πλέον να αγωνιστεί. Πολλές από τις παίκτριές της απομακρύνθηκαν από τη χώρα και εγκαταστάθηκαν σε κράτη όπως η Αυστραλία, η Βρετανία και η Πορτογαλία.
Χρειάστηκαν χρόνια εκστρατειών και πιέσεων για να δημιουργηθεί μία ομάδα προσφύγων, η οποία εξελίχθηκε στην Afghan Women United. Χάρη στην απόφαση της FIFA, μπορεί πλέον να διεκδικήσει τη συμμετοχή της σε διεθνείς διοργανώσεις, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες και το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Στη Νέα Ζηλανδία, οι παίκτριες δεν κρύβουν τον ενθουσιασμό τους που αγωνίζονται ξανά μαζί. Ως αιτούσες άσυλο, διασκορπισμένες σε διαφορετικές χώρες, αντιμετώπισαν επί σχεδόν πέντε χρόνια σοβαρά προβλήματα με την έκδοση των ταξιδιωτικών εγγράφων που απαιτούνταν για να προπονηθούν ως ομάδα.
https://x.com/BBCWorld/status/2085146718341910675
Τα μετάλλια που έμειναν θαμμένα στην Καμπούλ
Μία ημέρα πριν από τον αγώνα, η Μανόζ Νούρι κάθεται στο ξενοδοχείο της ομάδας στο Οκλαντ. Εχει κοντά μαλλιά και φορά μπλουζάκι και βερμούδα μέχρι το γόνατο – μία εμφάνιση για την οποία, όπως λέει, έχει δεχθεί συχνά επικρίσεις από συγγενείς της, επειδή θεωρούν ότι δείχνει υπερβολικά ανδροπρεπής.
Καθώς η 23χρονη μιλά στο BBC Global Women για την οικογένειά της, η φωνή της αρχίζει να σπάει. Σταματά, παίρνει μια βαθιά ανάσα και κοιτάζει για λίγο στο πλάι προτού συνεχίσει. Δεν κλαίει, αλλά η συγκίνησή της είναι εμφανής.
Η Νούρι ζει πλέον στην Αυστραλία, μεγάλωσε όμως παίζοντας ποδόσφαιρο με αγόρια στους δρόμους της Καμπούλ.
Οταν είδε για πρώτη φορά γυναικείο ποδόσφαιρο στην τηλεόραση, αποφάσισε να ενταχθεί κρυφά σε τοπικές ομάδες και σταδιακά άρχισε να ξεχωρίζει στο Αφγανιστάν.
Γνώριζε ότι ο μεγαλύτερος αδελφός της δεν θα ενέκρινε την επιλογή της. Για να περιορίσει τον κίνδυνο να την αναγνωρίσουν, κάλυπτε το πρόσωπό της όταν αγωνιζόταν.
Μέσα σε έξι χρόνια κατέκτησε τίτλους πρωταθλήματος, εθνικές διοργανώσεις και ατομικά βραβεία.
Η επιτυχία της, ωστόσο, δεν μπορούσε να παραμείνει για πάντα κρυφή. Το 2018, οι συμπαίκτριές της την έπεισαν να αφαιρέσει το κάλυμμα από το πρόσωπό της και να δώσει τηλεοπτική συνέντευξη. Το ρεπορτάζ μεταδόθηκε στις ειδήσεις, μαζί με στιγμιότυπα από τον αγώνα.
Τότε ήρθε αντιμέτωπη με την πιθανότητα να τη δει ο αδελφός της.
«Φοβόμουν πάρα πολύ», θυμάται. «Σκεφτόμουν συνεχώς: “Θα με δει. Θα το μάθει”».
Σε μια απελπισμένη προσπάθεια να εμποδίσει την οικογένειά της να παρακολουθήσει τις ειδήσεις, έκοψε το ηλεκτρικό ρεύμα. Ωστόσο, τα νέα έφτασαν γρήγορα στον αδελφό της, ο οποίος, όπως λέει, έγινε έξαλλος.
«Ούρλιαζε», θυμάται η Νούρι. «Μας είπες ότι σπούδαζες. Είπες ότι ήθελες να γίνεις δασκάλα ή γιατρός. Τι είναι αυτό;».
Ο αδελφός της απείλησε ότι θα διέκοπτε κάθε σχέση με την οικογένεια εάν εκείνη δεν εγκατέλειπε το ποδόσφαιρο.
«Η μητέρα μου έκλαιγε. Μου είπε: “Εκείνος μας στηρίζει οικονομικά. Πώς θα επιβιώσουμε;”».
Η Νούρι σταμάτησε για ένα διάστημα να αγωνίζεται, αργότερα όμως επέστρεψε στα γήπεδα. Ο δεύτερος αδελφός της, ο οποίος ζει στη Γερμανία, της έστειλε χρήματα για να τη βοηθήσει να κυνηγήσει το όνειρό της.
Οταν οι Ταλιμπάν κατέλαβαν την εξουσία το 2021, αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα. Προτού φύγει, έθαψε τα μετάλλια και τα τρόπαιά της στον κήπο του οικογενειακού σπιτιού.
Περισσότερα από τέσσερα χρόνια αργότερα, παραμένουν ακόμη εκεί.
«Μια μέρα θα επιστρέψω και θα τα ξεθάψω», λέει, χαμογελώντας για λίγο στη σκέψη.
«Το ποδόσφαιρο έσωσε τη μητέρα και την αδελφή μου»
«Το ποδόσφαιρο με βοήθησε να βγάλω τη μητέρα και την αδελφή μου από το Αφγανιστάν», λέει.
Δύο χρόνια αφότου εγκαταστάθηκε στην Αυστραλία και άρχισε να καθιερώνεται ως ποδοσφαιρίστρια, κατάφερε να τις φέρει κοντά της.
Χάρη σε αυτό, η αδελφή της μπόρεσε να επιστρέψει στις σπουδές της. Μολονότι ο αδελφός της δεν ήθελε οι γυναίκες της οικογένειας να ασχολούνται με τον αθλητισμό, υποστήριζε πάντοτε την εκπαίδευσή τους.
«Ελπίζω τώρα ο αδελφός μου να έχει καταλάβει ότι δεν είμαι κακός άνθρωπος», λέει η Νούρι.
Καθώς η ομάδα προετοιμάζεται για τους αγώνες στο Οκλαντ, πολλές από τις παίκτριες περιγράφουν το ποδόσφαιρο ως τον λόγο για τον οποίο κατάφεραν να επιβιώσουν σε μία από τις πιο ταραχώδεις περιόδους της σύγχρονης Ιστορίας της χώρας τους.
«Εάν δεν ήμουν ποδοσφαιρίστρια, θα βρισκόμουν ακόμη στο Αφγανιστάν. Θα ήμουν ένα από τα εκατομμύρια κορίτσια που δεν επιτρέπεται να σπουδάσουν, να υψώσουν τη φωνή τους ή να επιλέξουν το μέλλον τους», λέει η Μουρσάλ Σαντάτ, η οποία ζει επίσης στην Αυστραλία.
Η 24χρονη εργάζεται σήμερα ως προπονήτρια ποδοσφαίρου και συντονίστρια προγραμμάτων για νέους, ενώ υπερασπίζεται δημόσια τα δικαιώματα των προσφύγων, των γυναικών και γενικότερα τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Στο Αφγανιστάν, όπως λέει, συχνά την έκριναν, την παρενοχλούσαν και της έλεγαν ότι κανείς δεν θα ήθελε να παντρευτεί μία γυναίκα που ασχολείται με τον αθλητισμό.
Σήμερα είναι αρραβωνιασμένη με έναν άνδρα που εξακολουθεί να ζει στο Αφγανιστάν. Οπως αναφέρει, τόσο εκείνος όσο και η οικογένειά του στηρίζουν τη δουλειά της και τη συμμετοχή της στην εθνική ομάδα.
«Μου λένε: “Είσαι η υπερηφάνεια της οικογένειάς μας. Είμαστε πολύ τυχεροί που σε έχουμε”».
Από τους 45 βαθμούς του Αφγανιστάν στη βροχή του Οκλαντ
Οταν οι παίκτριες βγαίνουν υπό καταρρακτώδη βροχή στο γήπεδο του Οκλαντ για να αντιμετωπίσουν τις Νήσους Κουκ, μετατρέπουν την ένταση και την αποφασιστικότητά τους σε δύναμη. Ο καιρός δεν φαίνεται να τις επηρεάζει. Στην πατρίδα τους έχουν αντιμετωπίσει πολύ δυσκολότερες συνθήκες.
Η αμυντικός Νατζμά Αρεφί, όταν ήταν έφηβη, προπονούνταν σε θερμοκρασίες άνω των 45 βαθμών Κελσίου, επειδή στις ομάδες των κοριτσιών παραχωρούνταν συνήθως οι λιγότερο επιθυμητές ώρες προπόνησης.
Παρά τις συνθήκες, δεν εγκατέλειψε.
Οι προσπάθειες της 22χρονης βοήθησαν τελικά μία ομάδα από τη Χεράτ να κατακτήσει το εθνικό πρωτάθλημα.
Η νίκη αυτή, όπως λέει, άλλαξε τη στάση της τοπικής κοινωνίας απέναντι στον γυναικείο αθλητισμό.
«Υπήρχαν διαφημιστικές πινακίδες με τις φωτογραφίες μας σε όλη τη Χεράτ», θυμάται. «Ο κόσμος ήταν υπερήφανος. Περισσότερες οικογένειες άρχισαν να επιτρέπουν στις κόρες τους να παίζουν ποδόσφαιρο».
Η Αρεφί ζει σήμερα στο Ντονκάστερ, στη βόρεια Αγγλία, όπου έφτασε μετά την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν.
Περιγράφει τον εαυτό της ως εξωστρεφή και λέει ότι πλέον έχει ευκαιρίες τις οποίες δεν μπορούσε να φανταστεί μεγαλώνοντας στο Αφγανιστάν.
Σπουδάζει ποινική δικαιοσύνη, παίζει ποδόσφαιρο και λαμβάνει μόνη της τις αποφάσεις για τη ζωή της.
«Το να έχεις αυτή την ελευθερία είναι απίστευτο», λέει.
Παραδέχεται, ωστόσο, ότι συχνά αισθάνεται ενοχές και βαθιά θλίψη για τις ελευθερίες που στερούνται οι γυναίκες στην πατρίδα της.
«Εκατομμύρια κορίτσια δεν έχουν την ευκαιρία να σπουδάσουν ή να ακολουθήσουν τα όνειρά τους. Νιώθω ότι πρέπει να αξιοποιώ κάθε ευκαιρία στο έπακρο».
«Μερικές φορές ασκώ υπερβολική πίεση στον εαυτό μου», προσθέτει, καθώς δάκρυα κυλούν στο πρόσωπό της.
Η ιστορική αναγνώριση από τη FIFA
Η Αρεφί ευχαριστεί τη Χαλίντα Ποπάλ, ιδρύτρια της αρχικής εθνικής ομάδας γυναικών του Αφγανιστάν, για τις πιέσεις που άσκησε στη FIFA, ώστε να αναγνωρίσει τις ποδοσφαιρίστριες παρά το γεγονός ότι βρίσκονται στην εξορία.
Η αναγνώριση της ομάδας από τη FIFA «χωρίς την έγκριση των Ταλιμπάν» αποτελεί ιστορική εξέλιξη, λέει.
«Είναι κάτι για το οποίο θα είμαι πάντα υπερήφανη».
Οταν το BBC ζήτησε από τον αρμόδιο για τον αθλητισμό αξιωματούχο των Ταλιμπάν, Αχμαντουλάχ Ουασίκ, να σχολιάσει την απόφαση της FIFA να στηρίξει τη γυναικεία ομάδα, εκείνος αρνήθηκε.
Δήλωσε, ωστόσο, ότι θα ήθελε η FIFA να επισκεφθεί τη χώρα και να επαναλάβει γενικότερα την υποστήριξή της προς το αφγανικό ποδόσφαιρο. Η διεθνής ομοσπονδία είχε αποσύρει σε μεγάλο βαθμό τη βοήθειά της μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία.
Η FIFA έχει ξεκαθαρίσει στο παρελθόν ότι οποιαδήποτε επανέναρξη της στήριξης θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα επιτραπεί στις γυναίκες να αγωνίζονται.
Δύο ήττες, μία πολύ μεγαλύτερη νίκη
Ο πρώτος αγώνας στο Οκλαντ αποδεικνύεται σκληρός. Ενα και μοναδικό γκολ χαρίζει στις Νήσους Κουκ τη νίκη με 1-0.
Τρεις ημέρες αργότερα, παρά τις προσπάθειες της αφγανικής ομάδας, οι Νήσοι Κουκ επικρατούν ξανά, αυτή τη φορά με 3-0.
Για τις παίκτριες, ωστόσο, οι δύο αυτοί αγώνες σημαίνουν κάτι πολύ μεγαλύτερο από δύο ήττες.
Σηματοδοτούν την επιστροφή τους στο γήπεδο και αποτελούν την απόδειξη ότι, παρά την εξορία, τον αποχωρισμό από τις οικογένειές τους και τα χρόνια αβεβαιότητας, οι γυναίκες ποδοσφαιρίστριες του Αφγανιστάν αρνήθηκαν να εξαφανιστούν.
Πηγή: BBC