Αποθησαυρισμός του παρελθόντος με φίλτρο τη σάτιρα

Φόρτωση Text-to-Speech…

Αθηναίος που έζησε την Αθήνα στις πολλές μεταμορφώσεις της στις τελευταίες δεκαετίες, ο Θωμάς Σιταράς διακατέχεται από εκείνο το αστείρευτο κέφι της έρευνας και της δημοσίευσης. Με άνεση τον κατατάσσει κανείς ως έναν παραγωγικό και ευφάνταστο αθηναιογράφο που τα τελευταία χρόνια μάς έχει δώσει πολλά εκδοτικά έργα, τα οποία έχουν πάντα πρωτότυπο θέμα με σκοπό να φωτίσουν όχι πάντα προφανείς όψεις της αθηναϊκής ζωής του παρελθόντος.

Το νέο βιβλίο του Θωμά Σιταρά με τίτλο «Και μη χειρότερα» έχει υπότιτλο «Το φάρμακό σας διά πάσαν νόσον…» και χαρακτήρα κατά βάσιν χιουμοριστικό και σατιρικό, καθώς συγκεντρώνει αποκόμματα της εποχής 1920-1940, ως επί το πλείστον, που προκαλούν θυμηδία και αυτόματες συγκρίσεις με το σήμερα. Το βιβλίο, μεγάλου σχήματος με ελκυστικό εξώφυλλο, σχεδιασμένο από τον Θάνο Κακολύρη, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Bell, οι οποίες συστηματικά προτείνουν τίτλους που δείχνουν το άνοιγμα σε Ελληνες συγγραφείς και δημιουργούς, παράλληλα με τη γνωστή και κατοχυρωμένη συστηματική κυκλοφορία έργων δημοφιλών ξένων συγγραφέων.

Ο Θωμάς Σιταράς διαθέτει το χάρισμα της επιλογής και της σύνθεσης, προτέρημα που οφείλεται ενδεχομένως στην πολυετή επαγγελματική σταδιοδρομία του στον χώρο των επιχειρήσεων και που εδώ μετουσιώνεται στην παραγωγή αυτόνομων εκδοτικών εγχειρημάτων που αναπτύσσουν σε θεματικές κατηγορίες την αθηναϊκή ζωή του 20ού αιώνα. Ο Θωμάς Σιταράς έλκεται από το ευτράπελο, το πηγαίο και το απρόβλεπτο της ανθρώπινης συμπεριφοράς. «Επέλεξα να περιορίσω χρονικά τις αναζητήσεις μου κυρίως στις δεκαετίες 1920 έως 1940, με κάποια μικρά “πισωγυρίσματα” όταν έβρισκα μερικά σπάνια “διαμαντάκια”», λέει. «Παρασύρθηκα ακόμα μερικές λίγες στιγμές και προς τις δεκαετίες 1950 έως 1980. Αλλά πώς μπορεί να αντισταθεί κανείς στο “Ρομάντσο” και στις φοβερές γελοιογραφίες του;».

Οπως ισχυρίζεται, «η εικοσαετία 1920-1940 κρύβει μια εποχή που το χιούμορ και η αγαθότητα περίσσευαν». Με θεματικά κεφάλαια για την κοινωνική ζωή των Αθηναίων, από τον κοινωνικό σχολιασμό, τα ζαχαροπλαστεία και τις διαφημίσεις έως τα καφενεία, τις ερωτικές σχέσεις, τις συγκοινωνίες και τα θεάματα, το «Και μη χειρότερα…» αθροίζεται στη σειρά βιβλίων που μας έχει δώσει ο Θωμάς Σιταράς για την κοινωνική και ερωτική συμπεριφορά στην Αθήνα των αρχών και των μέσων του 20ού αιώνα. Αυτή η άτυπη βιβλιοθήκη ηθών, χιούμορ, βιωμάτων και συμπεριφορών ορίζει κατά μία έννοια έναν τρόπο για να κατανοήσει κανείς την Αθήνα μέσα από τον παντοδύναμο Τύπο της εποχής, τα αποθησαυρισμένα κείμενα, τον ερανισμό σπάνιων αποσπασμάτων και την προσέγγιση της πραγματικότητας μέσα από τη φαινομενική υπερβολή. Ο Θωμάς Σιταράς μας προειδοποιεί ωστόσο: «Λένε πως η σάτιρα ενέχει στοιχεία υπερβολής χωρίς βεβαίως να απέχει της πραγματικότητας. Εδώ έχουμε μια σπάνια περίπτωση όπου η σάτιρα είναι η ίδια η πραγματικότητα».

Η αύξηση του ενδιαφέροντος τα τελευταία χρόνια για την Αθήνα του εγγύς παρελθόντος είναι ένα αντικειμενικό γεγονός με πολλές διακλαδώσεις ως φαινόμενο σύνθετο και πολυπαραγοντικό. Τα βιβλία του Θωμά Σιταρά μοιάζει να συνεχίζουν μια παράδοση με εμπνευστές ευθυμογράφους, σχολιαστές της κοινωνικής ζωής και χρονικογράφους, όπως ήταν ο Δημήτρης Λαμπίκης ή ο Παύλος Νιρβάνας. Τα θεματικά ενδιαφέροντα του Θωμά Σιταρά θα μας οδηγήσουν πιθανότατα και σε νέα μονοπάτια της αθηναϊκής ζωής.