Ακρίβεια: Χτυπάει δύο φορές τα χαμηλά εισοδήματα


Σχεδόν 3,5 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερη επιβάρυνση από την ακρίβεια έχει συσσωρεύσει το φτωχότερο 20% των ελληνικών νοικοκυριών σε σύγκριση με το πλουσιότερο 20%, από το 2019 έως τον Σεπτέμβριο του 2026. Η διαφορά, που αποτυπώνεται σε ειδική μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποκαλύπτει το πραγματικό μέγεθος της πληθωριστικής ανισότητας στην Ελλάδα.

Mεγαλώνει ο λογαριασμός για την ακρίβεια

Και έρχεται τη στιγμή που η Κομισιόν ανεβάζει απότομα την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό του 2027, από 2,4% σε 3,2%, προειδοποιώντας ουσιαστικά ότι ο λογαριασμός της ακρίβειας θα συνεχίσει να μεγαλώνει.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές οικονομίες όπου οι ανατιμήσεις έχουν πλήξει περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Στην ανάλυση 22 χωρών της Επιτροπής, η ελληνική διαφορά των περίπου 3,5 μονάδων είναι σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο των 1,8 μονάδων.

Η ίδια αύξηση των διεθνών τιμών μπορεί να παράγει διαφορετικές απώλειες αγοραστικής δύναμης, ανάλογα με το κόστος στέγασης, την ενέργεια και τις καταναλωτικές συνήθειες

Η χώρα βρίσκεται περίπου στην όγδοη θέση της κατάταξης, πίσω από οικονομίες όπως η Εσθονία, όπου η απόσταση φτάνει τις 8,2 μονάδες, και η Ιρλανδία, με 7,3 μονάδες.

Η εικόνα δεν είναι ίδια σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, η διαφορά είναι αντίστροφη, περίπου 3,2 μονάδες υπέρ των χαμηλότερων εισοδημάτων. Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι η ακρίβεια δεν αποτελεί ένα ενιαίο οικονομικό φαινόμενο. Η ίδια αύξηση των διεθνών τιμών μπορεί να παράγει διαφορετικές απώλειες αγοραστικής δύναμης, ανάλογα με το κόστος στέγασης, την ενέργεια και τις καταναλωτικές συνήθειες κάθε χώρας.

Οικογενειακός προϋπολογισμός

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή ανάλυση, το φτωχότερο 20% διαθέτει κατά μέσο όρο το 18,2% των καταναλωτικών του δαπανών για τρόφιμα, το 16,3% για ενοίκια και το 7% για ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και άλλα οικιακά καύσιμα. Στο πλουσιότερο 20%, τα αντίστοιχα ποσοστά περιορίζονται στο 14,3%, στο 2,1% και στο 4,2%.

Πρακτικά, οι τρεις αυτές βασικές κατηγορίες απορροφούν περίπου το 41,5% του προϋπολογισμού των χαμηλότερων εισοδημάτων, έναντι 20,6% των υψηλότερων. Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει ότι το 20% των νοικοκυριών με τη χαμηλότερη συνολική καταναλωτική δαπάνη διαθέτει το 54,4% του προϋπολογισμού του για τρόφιμα και στέγαση, έναντι 34,5% στο υψηλότερο 20%.

Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει ότι το 20% των νοικοκυριών με τη χαμηλότερη συνολική καταναλωτική δαπάνη διαθέτει το 54,4% του προϋπολογισμού του για τρόφιμα και στέγαση, έναντι 34,5% στο υψηλότερο 20%

Η Κομισιόν εντοπίζει και μια σημαντική μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο μοιράζεται το βάρος της ενεργειακής κρίσης. Στους πρώτους μήνες του νέου ενεργειακού σοκ, οι αυξήσεις μεταφέρθηκαν κυρίως στα καύσιμα των μετακινήσεων, τα οποία αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο μερίδιο δαπανών για τα υψηλότερα εισοδήματα. Στην ευρωπαϊκή ανάλυση το ποσοστό φτάνει το 6,3% για το πλουσιότερο 20%, έναντι 3,9% για το φτωχότερο.

Αυτό περιόρισε προσωρινά το χάσμα του πληθωρισμού ανάμεσα στις εισοδηματικές ομάδες. Όμως η σταδιακή μεταφορά του αυξημένου ενεργειακού κόστους στα τρόφιμα και στους οικιακούς λογαριασμούς μπορεί να αντιστρέψει ξανά την τάση, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τους οικονομικά ασθενέστερους.

Διεύρυνση της ανισότητας

Η ευρωπαϊκή μελέτη αποκαλύπτει ότι η διεύρυνση της ανισότητας δεν περιορίστηκε στην ενεργειακή κρίση του 2022. Το μεγαλύτερο μέρος του χάσματος δημιουργήθηκε από τα μέσα του 2021 έως το τέλος του 2022, όταν εκτινάχθηκαν οι τιμές της ενέργειας και των τροφίμων. Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ χαμηλών και υψηλών εισοδημάτων συνέχισε να μεγαλώνει και κατά την περίοδο αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, από τις αρχές του 2023 έως τον Φεβρουάριο του 2026.

Από το 2019 έως τον Σεπτέμβριο του 2026, οι τιμές των τροφίμων και της ευρύτερης κατηγορίας στέγασης αυξήθηκαν κατά περίπου 41% στην ΕΕ

Η εξήγηση βρίσκεται στη διαφορετική πορεία των τιμών. Ενώ οι ενεργειακοί λογαριασμοί υποχώρησαν, τα τρόφιμα εξακολούθησαν να ακριβαίνουν, πλήττοντας περισσότερο όσους διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για βασικές ανάγκες. Την ίδια περίοδο, η μείωση των τιμών στα καύσιμα μετακίνησης και η υποχώρηση του πληθωρισμού στις υπηρεσίες ωφέλησαν περισσότερο τα υψηλότερα εισοδήματα.

Το μέγεθος των ανατιμήσεων αποτυπώνεται και στη συνολική ευρωπαϊκή εικόνα. Από το 2019 έως τον Σεπτέμβριο του 2026, οι τιμές των τροφίμων και της ευρύτερης κατηγορίας στέγασης αυξήθηκαν κατά περίπου 41% στην ΕΕ, όταν ο γενικός δείκτης τιμών ενισχύθηκε κατά 31%. Πρόκειται για μια απόκλιση που εξηγεί γιατί η υποχώρηση του ετήσιου πληθωρισμού δεν αποκαθιστά τις απώλειες της αγοραστικής δύναμης. Το υψηλότερο κόστος των βασικών αναγκών παραμένει, ακόμη και όταν ο ρυθμός αύξησης των τιμών περιορίζεται.

Προβλέψεις για το 2027

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες προς τα πάνω την πρόβλεψή της για τον ελληνικό πληθωρισμό, ενώ περιόρισε την εκτίμηση για την ανάπτυξη στο 1,5%. Το αποτέλεσμα είναι μια δυσκολότερη εξίσωση για μισθούς, συντάξεις και οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Η στατιστική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν σημαίνει μείωση των τιμών, ενώ μια ονομαστική αύξηση εισοδήματος μπορεί να εξανεμιστεί εάν οι βασικές ανάγκες ακριβαίνουν ταχύτερα.

Για τα νοικοκυριά που έχουν ήδη χάσει περισσότερο έδαφος από την ακρίβεια, η νέα πληθωριστική περίοδος ξεκινά από δυσμενέστερη αφετηρία. Και αυτή είναι η ανισότητα που δεν αποτυπώνεται στον γενικό δείκτη τιμών.

Share post:

Δημοφιλή

Παρόμοια 'Αρθρα
Related

Σκέρτος: Στο 25,4% ο πληθωρισμός 7ετίας – Χαμηλότερος από ΟΟΣΑ και ΕΕ

Στα στοιχεία του ΟΟΣΑ για τη σωρευτική αύξηση...

Συνταξιούχοι: Πότε θα καταβληθούν οι συντάξεις και το επίδομα 400 ευρώ

Εβδομάδα πληρωμών για εκατομμύρια συνταξιούχους αναμένεται να είναι...

Εξαγωγές: Tα 100 ελληνικά προϊόντα με την μεγαλύτερη δυναμική

Ισχυρή εξαγωγική δυναμική καταγράφουν σημαντικά ελληνικά αγροδιατροφικά προϊόντα...

ΕΣΕΕ: Ευκαιρία για το εμπόριο η συμμετοχή στην επισιτιστική βοήθεια του ΟΠΕΚΑ

Στην Ολομέλεια των Εμπορικών Συλλόγων της ΕΣΕΕ, η...