Φόρτωση Text-to-Speech…
Με το που στρίβεις προς Ψάθα και Πόρτο Γερμενό, η ατμόσφαιρα αλλάζει απότομα. Μια μεταλλική, στυφή μυρωδιά απλώνεται παντού. Η στάχτη σκεπάζει κάθε λόφο σαν λευκό σεντόνι. Μέσα από τους κορμούς των δέντρων αναβλύζει καπνός και μικρές εστίες φωτιάς ακόμη σιγοκαίνε. Κάποια δέντρα έχουν καεί ολοσχερώς από τη ρίζα τους. Από άλλα, η φωτιά, καθοδηγούμενη από τον αέρα, έκαψε μόνο τη βάση, αφήνοντας τις κορυφές τους με ένα καφετί καπνισμένο χρώμα. Στον δρόμο έχουν πέσει πεύκα, ενώ μια καμένη ξύλινη κολόνα του ηλεκτρικού δικτύου ακροβατεί στον αέρα, σαν να χορεύει πάνω από τις στάχτες. Επικρατεί απόλυτη ησυχία. Δεν βλέπεις πουλιά, δεν ακούς κελαηδίσματα.
Σε μια πιλοτή βρίσκεται ένα καμένο αυτοκίνητο. Τα μέταλλά του έχουν λιώσει και στάξει πάνω στο χώμα, αφήνοντας ανάγλυφο το ακαθόριστο αποτύπωμά τους. Συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ προσπαθούν να επαναφέρουν τη μέση τάση στο δίκτυο, αντικαθιστώντας ταυτόχρονα τις παλιές καμένες κολόνες, ενώ τριμελή κλιμάκια του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας πηγαίνουν από πόρτα σε πόρτα καταγράφοντας τις καταστροφές στα καμένα σπίτια.
Περιμένοντας την αυτοψία
Στη συνοικία «Ασπρα Σπίτια» στο Πόρτο Γερμενό περίμενε τη δική του σειρά για αυτοψία και ο συνταξιούχος Γιάννης Δημητριάδης. Καθόταν μέσα στο αμάξι του μαζί με τη σύζυγό του: «Δυστυχώς, δεν μπορούμε να σας φιλέψουμε κάτι», λέει χαμογελώντας γλυκόπικρα. Δίπλα του στέκει μόνο ο σιδερένιος σκελετός του σπιτιού του. Την Παρασκευή το πρωί –λίγες ώρες πριν φτάσει η φωτιά– είχε πάει στο εξοχικό του (στο Πόρτο Γερμενό) προκειμένου να κάνει κάποια τελευταία μερεμέτια: «Φτιάχναμε κάτι λεπτομέρειες στην πίσω μπαλκονόπορτα. Τα ροδάκια είχαν φρακάρει. Εκανα τις δουλειές μου κι έφυγα». Το σπίτι ήταν έτοιμο να πωληθεί. Είχε βρει αγοραστή από το εξωτερικό, όμως δεν πρόλαβε: «Πέντε με δέκα του μηνός θα ερχόταν να το αγοράσει. Εδώ και δύο χρόνια προσπαθούσα να το πουλήσω. Είχα κάποιες προσφορές, αλλά δεν μου έδιναν τα χρήματα που ζητούσα. Οπότε περίμενα, δεν χρειαζόμουν άμεσα λεφτά. “Ελεγα άσ’ το, ντομάτα είναι να χαλάσει;”». Επέστρεψε με τη γυναίκα του μετά τη φωτιά. Την έπιασαν τα κλάματα. «Χάθηκαν όλα».
Στην ίδια γειτονιά, λίγο πιο πάνω από την οδό Μουσών, βρισκόταν το σπίτι του μηχανικού Ιφικράτη Στέφα. Οταν έφτασε μετά τη φωτιά, αντίκρισε την απόλυτη καταστροφή: «Δεν υπάρχουν μπαλκονόπορτες. Τα τζάμια έχουν λιώσει, έχουν πάρει κυματοειδή μορφή και έχουν παγώσει πάλι. Τα έπιπλα είναι εξαφανισμένα. Δεν βρίσκω ούτε καν τα καρφιά τους. Από το ψυγείο έχει μείνει μόνο το σπιράλ. Δεν συζητάω για τα ταβάνια. Η σκεπή έχει φύγει ολόκληρη, έχει καεί. Τα πλακάκια από τη θερμοκρασία έχουν σηκωθεί και έχουν σπάσει όλα. Οι σοβάδες έχουν εξαφανιστεί. Δεν υπάρχει τίποτα που να έχει μείνει όρθιο», περιγράφει. «Το σημαντικότερο όμως είναι τα αντικείμενα συναισθηματικής αξίας που έχασα. Σε αυτό το σπίτι είχα φωτογραφίες από ανθρώπους που δεν είναι πλέον στη ζωή», προσθέτει.
Δίπλα του βρίσκεται η γειτόνισσά του, εκπαιδευτικός Κατερίνα Παρασκευοπούλου. «Το σπίτι αυτό ήταν χειροποίητα κατασκευασμένο τη δεκαετία του ’80, από τα πεθερικά μου. Σκεφτείτε πως ακόμη και τα ξύλα μέσα, τα έπιπλα, ήταν μασίφ, χειροποίητα», λέει. Τις ημέρες της φωτιάς, εθελοντές πυροσβέστες πάνω σε μηχανάκια περνούσαν από κάθε γειτονιά και αναρτούσαν βίντεο στο Facebook ενημερώνοντας για την κατάσταση όσους δεν ήταν εκεί. «Το Σάββατο το πρωί μας έστειλαν βίντεο και μας είπαν συλλυπητήρια, έχει καεί το σπίτι σας. Λέω, αποκλείεται. Πίστευα ότι απλώς θα είχε καψαλιστεί», σημειώνει. Τη Δευτέρα το πρωί, όταν άνοιξε ο δρόμος, έφτασε από νωρίς ο κουνιάδος της. Εστειλε βίντεο από το εσωτερικό του σπιτιού: «Τον ρωτάω: “Εχετε φέρει κόσμο και έχετε μαζέψει όλα τα πράγματα;”. Μου λέει: “Συγγνώμη, δεν υπάρχει τίποτα”. Ενιωθα ότι κάποιος μου κάνει πλάκα. Εξαφανίστηκε όλο το σπίτι! Είναι σαν να μπήκε σκούπα και τα καθάρισε όλα. Στις ταινίες που το βλέπεις, λες ότι υπερβάλλουν», προσθέτει. Το μόνο που έχει μείνει στο σπίτι ακόμη είναι μια ζωγραφιά πάνω στον τοίχο του δωματίου: «Είναι το “δέντρο της ζωής”!», καταλήγει.
Λίγα μέτρα πιο κάτω, το σκηνικό της καταστροφής παρέμενε παρόμοιο, όμως για την Μπέλλα Λώλου και τον Γιώργο Σπηλιόπουλο υπήρχε μια ευχάριστη έκπληξη. Στέκονταν μπροστά από τα αποκαΐδια του εξοχικού τους, το μάτι τους όμως ήταν καρφωμένο πάνω σε ένα μικρό πλαστικό κλουβάκι. Μέσα βρισκόταν ασφαλής αλλά και τρομαγμένος ο 15χρονος Λέοντας, η γάτα τους. «Περίμενα πως θα τον βρω είτε απανθρακωμένο είτε καψαλισμένο, αλλά, ευτυχώς, είναι μια χαρά. Είχε κρυφτεί μέσα στα σπιτάκια των σκύλων του γείτονα και σώθηκε. Πέντε μέρες δεν είχε πιει νερό», λέει η κ. Λώλου. Την ώρα που μιλάει ο Λέοντας νιαουρίζει, επαναφέροντας τους στην πραγματικότητα. «Το περιμέναμε. Και λέγαμε κάθε χρόνο “τη γλιτώσαμε και φέτος, τη γλιτώσαμε και φέτος”», αναφέρει η ίδια.
«Δεν υπάρχουν μπαλκονόπορτες. Τα τζάμια έχουν λιώσει, έχουν πάρει κυματοειδή μορφή και έχουν παγώσει πάλι. Δεν έχει μείνει τίποτα όρθιο», παρατηρεί ο Ιφικράτης Στέφας.
Στην πίσω αυλή του σπιτιού, βρισκόταν μια μεγάλη χαρουπιά, ήταν το καταφύγιό τους. Την είχαν σαν ομπρέλα για τον ήλιο. Δίπλα της ζαρντινιέρες, παγκάκια και άλλα φυτά. Σήμερα δεν υπάρχει τίποτα. «Πες ότι το σπίτι το φτιάχνεις. Δεν είμαστε σε ηλικία να φτιάξουμε τίποτα πια, αλλά πες ότι φτιάχνεται. Το περιβάλλον φτιάχνεται; Ούτε πουρνάρι δεν θα ξαναδούμε. Αυτή τη στιγμή είναι όλα κατεστραμμένα», λέει με βαθιά λύπη ο κ. Σπηλιόπουλος.
Σε κοντινή απόσταση από το σπίτι τους, μια μικρή νησίδα πρασίνου και έντεκα σπιτιών σώθηκε χάρη στην υπεράνθρωπη προσπάθεια του 60χρονου Γιάννη Καψάλη, ο οποίος εδώ και αρκετά χρόνια προετοιμάζεται για ένα ακραίο σενάριο φωτιάς αντίστοιχο με το φετινό. «Δεν ήξερα πότε ακριβώς θα σκάσει η βόμβα, αλλά περίμενα ότι κάποια στιγμή θα έρθει και η σειρά μας», τονίζει. Στις 5 το απόγευμα είδε τη φωτιά να ξεπροβάλλει. «Σκέφτηκα, είναι θέμα χρόνου να προλάβουμε να μην καούμε», λέει. Ξετύλιξε μάνικες και τη βοήθεια του πιεστικού άρχισε να βρέχει τα πάντα. Κατάφερε να προστατεύσει τέσσερα στρέμματα. «Εχω δική μου δεξαμενή 40 κυβικών. Βρέξαμε σκεπές, κεραμοσκεπές, παράθυρα, πόρτες, παντζούρια, ό,τι ξύλινο υπήρχε. Βρέξαμε και το χώμα. Οταν ήρθε η φωτιά, βρήκε τα πάντα βρεγμένα. Γι’ αυτό γλίτωσε αυτό το κομμάτι. Από εκεί και πέρα κάηκαν όλα», λέει δείχνοντας με το χέρι του.
Κάθε τόσο κάνει παύση· βήχει ξερά. Τα χέρια του είναι ακόμη μαύρα από τον καπνό. Φοράει μια κόκκινη στολή εργασίας. Από το δεξί του μάτι μέχρι και σήμερα εξακολουθεί να μη βλέπει καλά. «Για πάρα πολλές ώρες, προσπαθούσα να σβήσω μια ντάνα με ξύλα για να μην πάρει φωτιά ένα τεράστιο πεύκο και περάσει στα σπίτια. Εριχνα νερό και εξατμιζόταν πριν καν πέσει πάνω. Αυτό γινόταν λόγω του τεράστιου θερμικού φορτίου. Εφαγα όλη τη ζέστη και τον καπνό εκεί. Ακόμη και τώρα δεν βλέπω καλά».
Μάχη με τις φλόγες
Ο κ. Καψάλης παρέμεινε στο σημείο παρά τα συνεχή μηνύματα του 112 της Πολιτικής Προστασίας να φύγουν όλοι: «Δεν έφυγα λεπτό. Η φωτιά έσβησε πάνω μου, είχε φτάσει πίσω από το μαξιλάρι μου». Ολο το βράδυ πάλευε ασταμάτητα με τις φλόγες. «Εχετε δει την ταινία “Αποκάλυψη, τώρα”; Ετσι ήταν εκείνη η νύχτα. Υπήρχε ομίχλη και ένα στρώμα καπνού. Η φωτιά σήκωνε ό,τι έβρισκε κάτω στον αέρα. Εβλεπα τον εφιάλτη, είναι αδύνατο να αντιληφθεί κανείς το μέγεθός της». Δεμένη στο λιμανάκι –σε απόσταση λίγων μέτρων από το σπίτι του– είχε έτοιμη τη βάρκα σε περίπτωση που χρειαζόταν να διαφύγει.
Σε αντίθεση με τον κ. Καψάλη, η κ. Μάγδα δεν ήταν εκεί. Παρακολουθούσε το σπίτι της από την κάμερα. Το σπίτι ακριβώς δίπλα από αυτήν κάηκε. Το δικό της «σώθηκε από τύχη». Ζει περίπου έξι μήνες στην Αθήνα και τους υπόλοιπους στο Πόρτο Γερμενό. Τη συναντήσαμε να κοιτάζει από ψηλά τον οικισμό και τις πλαγιές του Κιθαιρώνα: «Ηρθα να αποχαιρετήσω για τελευταία φορά το Πόρτο», μας λέει.