Νέες τεχνολογίες μη καταστροφικής ανάλυσης επιτρέπουν σε πλανητικούς επιστήμονες να εξετάζουν πολύτιμα δείγματα χωρίς να τα κόβουν ή να τα διαλύουν. Πρόσφατη μελέτη αξιοποίησε δύο τέτοια εργαλεία για να αναλύσει έναν από τους πιο διάσημους μετεωρίτες στον κόσμο: τον NWA 7034, γνωστό και ως Μαύρη Καλλονή.
Ο μετεωρίτης αυτός θεωρείται κομμάτι του Άρη που έφτασε στη Γη πιθανότατα μετά από μια ισχυρή πρόσκρουση στον Κόκκινο Πλανήτη, αναφέρει το Science Alert. Το υλικό του χρονολογείται περίπου στα 4,48 δισεκατομμύρια χρόνια, καθιστώντας τον ένα από τα αρχαιότερα γνωστά δείγματα του Άρη στο Ηλιακό Σύστημα – και το πιο όμορφο, εξ ου και το όνομά του.
Ανάλυση χωρίς καταστροφή
Μέχρι πρόσφατα, η μελέτη του απαιτούσε τη λήψη μικρών τμημάτων, τα οποία στη συνέχεια θρυμματίζονταν ή διαλύονταν για να αποκαλυφθεί η χημική τους σύσταση. Η νέα προσέγγιση, ωστόσο, που δημοσιεύτηκε στη βάση arXiv, επιτρέπει την ανάλυση χωρίς καταστροφή του δείγματος.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δύο τύπους αξονικής τομογραφίας. Η κλασική αξονική τομογραφία ακτίνων Χ είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στον εντοπισμό πυκνών υλικών, όπως σίδηρος ή τιτάνιο. Η δεύτερη τεχνική, λιγότερο διαδεδομένη, είναι η νετρονική τομογραφία, η οποία χρησιμοποιεί νετρόνια αντί για ακτίνες Χ. Η μέθοδος αυτή μπορεί να διαπερνά πυκνότερα υλικά και, κυρίως, να ανιχνεύει υδρογόνο — βασικό στοιχείο του νερού. Ο συνδυασμός των δύο τεχνικών επέτρεψε την εξέταση ενός μικρού, δείγματος του μετεωρίτη χωρίς να αλλοιωθεί η δομή του.
Πλούσιος σε νερό
Η ανάλυση αποκάλυψε μικρά θραύσματα κλαστικών πετρωμάτων ενσωματωμένα στο εσωτερικό του. Αν και η ύπαρξη τέτοιων θραυσμάτων ήταν ήδη γνωστή, οι συγκεκριμένοι τύποι που εντοπίστηκαν αποδείχθηκαν νέοι. Πρόκειται για πλούσια σε υδρογόνο οξυ-υδροξείδια σιδήρο, τα οποία αντιστοιχούσαν μόλις στο 0,4 % του όγκου του δείγματος, αλλά περιείχαν έως και το 11 % του συνολικού νερού στο εσωτερικό του.
Ο ίδιος ο μετεωρίτης εκτιμάται ότι περιέχει περίπου 6.000 μέρη νερού ανά εκατομμύριο, ποσοστό εντυπωσιακά υψηλό για έναν πλανήτη που σήμερα θεωρείται εξαιρετικά ξηρός.
Τα νέα ευρήματα ενισχύουν προηγούμενες ενδείξεις από δείγματα που συνέλεξε το ρόβερ Perseverance στον κρατήρα Jezero, τα οποία επίσης δείχνουν παρουσία νερού στο μακρινό παρελθόν του Άρη. Παρότι η Μαύρη Καλλονή προέρχεται από διαφορετική περιοχή του πλανήτη, η σύγκριση των δεδομένων υποδηλώνει ότι το υγρό νερό ήταν διαδεδομένο στην επιφάνειά του πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι οι ίδιες μη καταστροφικές τεχνικές θα εφαρμοστούν στο μέλλον και σε δείγματα από τον Άρη που θα επιστραφούν στη Γη. Αν και το αμερικανικό πρόγραμμα Mars Sample Return ουσιαστικά ακυρώνεται, άλλες αποστολές, όπως μία που προγραμματίζει η Κίνα, ενδέχεται να φέρουν νέα δείγματα τα επόμενα χρόνια. Μέχρι τότε, η εφαρμογή προηγμένων απεικονιστικών μεθόδων σε αρειανούς μετεωρίτες που έχουν ήδη φτάσει στη Γη παραμένει ένα ισχυρό εργαλείο για την κατανόηση της ιστορίας του Κόκκινου Πλανήτη.