Χώρο στη διπλωματία αποφάσισαν να δώσουν ΗΠΑ και Ιράν με την έναρξη συνομιλιών στην Κωνσταντινούπουλη μια κίνηση που διατηρεί τις ελπίδες ζωντανές για την αποφυγή ενός νέου περιφερειακού πολέμου.
Καθώς όμως οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για κατ’ ιδίαν συνομιλίες στην Άγκυρα, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία, τότε «θα μάθετε αν είχε δίκιο ο Χαμενεΐ ή όχι», μετά τις δηλώσεις του Ανώτατου Θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν ότι θα μπορούσε να ξεσπάσει περιφερειακός πόλεμος.
Όπως επιβεβαίωσαν Ιρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί θα συναντηθούν την Παρασκευή (6/2) στην Κωνσταντινούπολη, ξαναρχίζοντας τις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Διπλωμάτης ανέφερε ότι στη συνάντηση αυτή ενδέχεται να είναι παρόντες και εκπρόσωποι άλλων χωρών, όπως της Σαουδικής Αραβίας και της Αιγύπτου.
Η Τουρκία και άλλες χώρες της περιοχής ζητούσαν αποκλιμάκωση της έντασης των τελευταίων ημερών.
«Το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αίγυπτος, καθώς και μερικές άλλες χώρες, θα παραστούν στη συνάντηση της Κωνσταντινούπολης. Θα υπάρξουν διμερείς, τριμερείς και άλλες συναντήσεις», είπε ο διπλωμάτης.
Ισχυρή αμερικανική αρμάδα
Η ένταση κλιμακώθηκε τις τελευταίες ημέρες, με την άφιξη στην περιοχή της αμερικανικής αρμάδας, μετά την βίαιη καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν, στις αιματηρότερες ταραχές που έχει γνωρίσει η χώρα από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που δεν έφτασε στο σημείο να υλοποιήσει την απειλή του και να επέμβει κατά τη διάρκεια της καταστολής, ζήτησε στη συνέχεια από την Τεχεράνη να κάνει παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμά της και έστειλε ένα αεροπλανοφόρο και τα πλοία συνοδείας του στην περιοχή. Την περασμένη εβδομάδα υποστήριξε ότι το Ιράν «μιλάει σοβαρά» ενώ ο Αλί Λαριτζανί, ο γραμματέας του ανωτάτου οργάνου ασφαλείας της Τεχεράνης, είπε ότι «είναι σε εξέλιξη» οι προετοιμασίες για τις διαπραγματεύσεις.
Οι όροι Τραμπ για την επνάληψη των συνομιλιών
Ιρανικές πηγές είπαν την περασμένη εβδομάδα στο πρακτορείο Reuters ότι ο Τραμπ έθεσε τρεις όρους για την επανάληψη των συνομιλιών: μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου στο Ιράν, περιορισμούς στο βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και τερματισμό της στήριξής της σε οργανώσεις και χώρες της περιοχής.
Το Ιράν ανέκαθεν απέρριπτε και τα τρία αιτήματα, ως απαράδεκτη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας του. Ωστόσο, δύο Ιρανοί αξιωματούχοι είπαν στο Reuters ότι η ανώτατη θρησκευτική ηγεσία θεωρεί ως το μεγαλύτερο εμπόδιο το θέμα του βαλλιστικού πυραυλικού προγράμματος και όχι τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Τις επόμενες ημέρες το «πλαίσιο» διαλόγου, λέει η Τεχεράνη
Τις «επόμενες ημέρες» αναμένεται να οριστικοποιηθεί ένα «πλαίσιο» για τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, με σκοπό την αποκλιμάκωση της έντασης, όπως ενημέρωσε την Δευτέρα (2/2) ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών των Ιράν Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.
«Οι χώρες της περιοχής ενεργούν ως μεσολαβητές για την ανταλλαγή μηνυμάτων» συμπλήρωσε ο Ιρανός υπουργός.
Μέχρι στιγμής, όπως λέει ο ίδιος, «έχουμε ανταλλάξει διάφορες απόψεις και αυτή τη στιγμή εξετάζουμε και οριστικοποιούμε τις λεπτομέρειες κάθε σταδίου της διπλωματικής διαδικασίας, η οποία ελπίζουμε να αποφέρει αποτελέσματα τις επόμενες ημέρες. Αυτό αφορά τη μέθοδο και το πλαίσιο» των συνομιλιών.
«Δεν δεχόμαστε τελεσίγραφα για το πυρηνικό μας πρόγραμμα»
Παράλληλα, η Τεχεράνη διαβεβαίωσε ότι δεν έχει λάβει «τελεσίγραφο» από τις ΗΠΑ να αποδεχθεί μια συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Το Ιράν «ενεργεί πάντα με ειλικρίνεια και σοβαρότητα στις διπλωματικές διαδικασίες, αλλά(η χώρα μας δεν δέχεται ποτέ τελεσίγραφα. Κατά συνέπεια αυτός ο ισχυρισμός δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί» δήλωσε ο Μπαγαεΐ.
Την ώρα που, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία γύρω από το Ιράν ενισχύονται, ο Τραμπ δήλωσε πως η Τεχεράνη διεξάγει «σοβαρές συνομιλίες» με την Ουάσινγκτον, λίγες ώρες αφού ο ανώτατος αξιωματούχος του Ιράν αρμόδιος για την ασφάλεια Αλί Λαριτζανί έγραψε στο X (πρώην Twitter) ότι γίνονται διευθετήσεις για διαπραγματεύσεις.
«Σε αντίθεση με την ατμόσφαιρα που δημιουργείται από τον τεχνητό πόλεμο των μέσων ενημέρωσης, η διαμόρφωση μιας δομής για διαπραγματεύσεις βρίσκεται σε εξέλιξη» έγραψε χαρακτηριστικά.