Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων για τον νέο κοινοτικό προϋπολογισμό βρίσκεται μια ελληνική πρωτοβουλία. Η πρόταση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, για τη σύσταση μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union), ενσωματώνεται επίσημα με συγκεκριμένες προβλέψεις στο αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο («Nego-box») για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, που παρουσίασε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ύστερα από διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη.
Όπως αναφέρουν κύκλοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ένα κρίσιμο βήμα, καθώς η ελληνική πρωτοβουλία περνά πλέον από τη θεωρία της πολιτικής πρότασης στην πράξη της ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης.
Στην καρδιά αυτής της προσέγγισης βρίσκεται μια ριζική αλλαγή φιλοσοφίας: η Ευρώπη καλείται να δημιουργήσει νέους χρηματοδοτικούς πόρους, αντί να αναλώνεται αποκλειστικά στο παζάρι για τη μοιρασιά των υφιστάμενων κονδυλίων.
Το ελληνικό σχέδιο, που παρουσιάστηκε αρχικά τον Ιούλιο και εξειδικεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2026 από τον Κυριάκο Πιερρακάκη, βάζει στο τραπέζι τον πανευρωπαϊκό συντονισμό των μελλοντικών δημοπρασιών για τις συχνότητες 6G. Με βάση την πρόταση, ένα τμήμα των εσόδων θα κατευθύνεται στην ενίσχυση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και το υπόλοιπο θα αξιοποιείται για στρατηγικές τεχνολογικές επενδύσεις.
Το αρχικό δημοσιονομικό αποτύπωμα της πρότασης υπολογίζεται στα 12 με 15 δισ. ευρώ — ποσό που μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω, καθώς δεν συνυπολογίζονται τα πιθανά έσοδα από τις μελλοντικές ανανεώσεις των αδειών 5G.
Τι προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό κείμενο
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο προβλέπει ρητά την ένταξη των εσόδων από τα δικαιώματα χρήσης του ραδιοφάσματος στη ζώνη άνω των 6 GHz, που προορίζεται για υπηρεσίες 6G, στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα έσοδα αυτά θα αποτελούν πρόσθετη πηγή χρηματοδότησης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, μειώνοντας αντίστοιχα τις εθνικές συνεισφορές των κρατών-μελών.
Παράλληλα, το κείμενο ανοίγει τον δρόμο για την αξιοποίηση εσόδων και από άλλες συχνότητες, οι οποίες έχουν ήδη δημοπρατηθεί από τα κράτη-μέλη, όταν λήξουν ή ανανεωθούν τα σχετικά δικαιώματα χρήσης.
Πρόκειται για μια σημαντική διεύρυνση της συζήτησης, καθώς δημιουργείται η προοπτική μιας διαρκούς πηγής ευρωπαϊκών εσόδων από την αξιοποίηση του ραδιοφάσματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπεται να ενσωματώσει τη σχετική πρόταση στην αντίστοιχη τομεακή νομοθεσία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Από τη διανομή πόρων στη δημιουργία νέων εσόδων
Σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ελληνική προσέγγιση επιχειρεί να δώσει απάντηση σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη χρηματοδότηση των αυξανόμενων στρατηγικών της αναγκών χωρίς διαρκείς αντιπαραθέσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις στην άμυνα, στην ανταγωνιστικότητα, στην τεχνολογία και στις υποδομές, διατηρώντας παράλληλα ισχυρές τις πολιτικές συνοχής. Η ελληνική πρόταση αλλάζει το σημείο εκκίνησης της συζήτησης. Αντί να αναζητείται μόνο ποιος θα συνεισφέρει περισσότερα και ποιος θα λάβει λιγότερα, θέτει το ζήτημα της αξιοποίησης κοινών ευρωπαϊκών πλεονεκτημάτων για τη δημιουργία πρόσθετων εσόδων και την ενίσχυση της επενδυτικής ισχύος της Ένωσης.
Αυτή είναι και η ευρύτερη πολιτική σημασία της συμπερίληψης βασικών στοιχείων της ελληνικής πρωτοβουλίας στο διαπραγματευτικό πλαίσιο του Αντόνιο Κόστα.
Το ελληνικό μοντέλο που προτείνεται για την Ευρώπη
Η πρόταση βασίζεται σε ένα μοντέλο που έχει ήδη εφαρμοστεί στην Ελλάδα, επί θητείας του Κυριάκου Πιερρακάκη στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Κατά τη δημοπράτηση των συχνοτήτων 5G, το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στο επενδυτικό Ταμείο Φαιστός (Phaistos Fund), που δημιουργήθηκε για τη χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρήσεων και τεχνολογιών πέμπτης γενιάς.
Το ελληνικό αυτό μοντέλο προτείνεται τώρα να αποκτήσει ευρωπαϊκή κλίμακα, αξιοποιώντας τη μετάβαση στο 6G για τη δημιουργία νέων πόρων και την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς τηλεπικοινωνιών.
Παράλληλα, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της συμμετοχής ιδιωτικών κεφαλαίων, μέρος των εσόδων θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις πολλαπλάσιας αξίας σε δίκτυα νέας γενιάς, υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και κρίσιμες ψηφιακές τεχνολογίες.
Η συμπερίληψη των σχετικών προβλέψεων στο αναθεωρημένο «Nego-box» αποτελεί σημαντικό βήμα, χωρίς να προδικάζει την τελική συμφωνία των κρατών-μελών, επισημαίνεται από τους κύκλους της Κομισιόν. Το ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 26ης–27ης Νοεμβρίου και η Σύνοδος της 17ης–18ης Δεκεμβρίου 2026 αποτελούν κρίσιμους σταθμούς στις διαπραγματεύσεις για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η Ελλάδα συμμετέχει σε αυτή τη συζήτηση με μια συγκεκριμένη πρόταση που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη χρηματοδοτεί τις προτεραιότητές της.