Στις 106,9 μονάδες, από 107,6 μονάδες τον Σεπτέμβριο υποχώρησε ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος τον Οκτώβριο, σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ.
Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε σημαντικά τον Οκτώβριο και διαμορφώθηκε στις -48,9 μονάδες, έναντι -41,6 μονάδες τον Σεπτέμβριο. Και αυτόν τον μήνα οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζονται ως οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, με διαφορά από τους επόμενους, με τους καταναλωτές στην Ρουμανία με επίπεδο δείκτη –33,2 και την Βουλγαρία (-29,1) να ακολουθούν.
Η εξασθένιση του Δείκτη Οικονομικού Κλίματος προέρχεται από σχετική επιδείνωση των προσδοκιών στη Βιομηχανία, στις Υπηρεσίες και στο Λιανικό εμπόριο, με τις Κατασκευές να κινούνται ανοδικά, ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχωρεί μετά από ένα τετράμηνο ανοδικής πορείας, παραμένοντας σε αρνητικό έδαφος.
Στις Κατασκευές, παρατηρείται μικρή βελτίωση, αποκλειστικά λόγω των Δημόσιων έργων, ενώ στο Λιανικό εμπόριο υπάρχει μικρή εξασθένιση, λόγω των απαισιόδοξων εκτιμήσεων για τις τρέχουσες και μελλοντικές πωλήσεις.
Στις Υπηρεσίες καταγράφεται ήπια υποχώρηση, λόγω των λιγότερο αισιόδοξων εκτιμήσεων για όλους τους επιμέρους παράγοντες τους σχετικού δείκτη.
Στη Βιομηχανία, το επίπεδο παραγγελιών και τρέχουσας ζήτησης καθώς και οι υπόλοιποι παράγοντες που συνθέτουν τον σχετικό δείκτη καταγράφουν πτωτικές τάσεις.
Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, διατυπώνουν πιο απαισιόδοξες προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα και για τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ παράλληλα εξασθενεί η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές. Οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και ιδίως οι διαταραχές στις αγορές ενέργειας και η επιμονή του πληθωρισμού επηρεάζουν σημαντικά τις προσδοκίες. Οι εξελίξεις σε αυτές τις πτυχές της οικονομίας θα επηρεάσουν το οικονομικό κλίμα κατά το επόμενο διάστημα.
Αναλυτικότερα:
➢ στη Βιομηχανία, το ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση υποχώρησε σημαντικά, το θετικό ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες εξασθένισε ελαφρά, όπως και το ύψος των αποθεμάτων.
➢ στις Κατασκευές, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων ενισχύθηκαν σημαντικά, ενώ οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση βελτιώθηκαν ηπιότερα.
➢ στο Λιανικό Εμπόριο, οι θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις εξασθενούν ελαφρά, ενώ παράλληλα ήπια πτωτικά κινήθηκαν οι προβλέψεις για την εξέλιξη των πωλήσεων στο επόμενο τρίμηνο, με το ύψος των αποθεμάτων να αποκλιμακώνεται αντίστοιχα.
➢ στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων εξασθένισαν ελαφρά, όπως και οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση, αλλά και οι προβλέψεις της βραχυπρόθεσμης εξέλιξής της.
➢ στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας εντάθηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, εξασθένισαν σημαντικά οι προβλέψεις για μείζονες αγορές, ενώ υποχώρησε ήπια η πρόθεση για αποταμίευση.
Βουτιά της καταναλωτικής εμπιστοσύνης
Οι επιμέρους δείκτες για τα οικονομικά των νοικοκυριών υποχωρούν αισθητά, ενώ η γενικότερη οικονομική κατάσταση στην χώρα εμφανίζει σημαντική εξασθένιση.
Παράλληλα, η πρόθεση για μείζονες αγορές υποχωρεί, με την αποταμίευση να εξασθενεί ήπια. Στις χαμηλότερες θέσεις αυτής της κατάταξης, όπως και μέσα στο 2025, βρίσκεται η Μάλτα (+4,9) με τη θετική τιμή του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης να συνεπάγεται ουσιαστικά αισιοδοξία από τους καταναλωτές της χώρας. Οι μέσοι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -17,3 μονάδες στην ΕΕ και στις -17,9 μονάδες στην Ευρωζώνη.
Αναλυτικά, καταγράφονται:
● Μικρή ενίσχυση των αρνητικών εκτιμήσεων των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους τελευταίους 12 μήνες
Οι αρνητικές εκτιμήσεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προηγούμενους 12 μήνες ενισχύθηκαν ελαφρά στις -50,4 (από -44,4) μονάδες. Το 68% των νοικοκυριών εκτίμησε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ μόλις το 2% θεωρεί πως επήλθε μικρή βελτίωση. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -13,6 και -14,6 μονάδες αντίστοιχα.
● Πιο απαισιόδοξες και οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών
Οι αρνητικές προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προσεχείς 12 μήνες εντάθηκαν ελαφρά τον Οκτώβριο στις –48,6 (από -41,0). Το 63% (από 55%) των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 3% προβλέπει μικρή βελτίωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -6,1 και -6,4 μονάδες αντίστοιχα.
● Έντονη υποχώρηση στις προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση της χώρας
Ο αρνητικός δείκτης των προβλέψεων των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας τους το προσεχές 12-μηνο ενισχύθηκε έντονα τον Οκτώβριο και διαμορφώθηκε στις -54,3 (από – 45,7) μονάδες. Το 70% (από 60%) των καταναλωτών προέβλεψε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, έναντι 20% (από 27%) το οποίο αναμένει σταθερότητα. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -31,2 και -32,4 μονάδες αντίστοιχα.
● Σημαντική εξασθένιση στην πρόθεση για μείζονες αγορές
Η πρόθεση των καταναλωτών για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες (επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών κ.λπ.) εξασθένισε σημαντικά με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις 42,3 (από -35,4) μονάδες. Το 52% (από 46%) των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες, ενώ το 5% αναμένει το αντίθετο. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -18,3 μονάδες στην ΕΕ και στις -18,1 μονάδες στην Ευρωζώνη.
● Ήπια εξασθένιση της πρόθεσης για αποταμίευση
Ο δείκτης της πρόθεσης για αποταμίευση τους προσεχείς 12 μήνες εξασθένισε ήπια στις –65,3 μονάδες από -61,7 τον Σεπτέμβριο. Το 85% των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση στο επόμενο 12μηνο, ενώ το 13% τη θεωρεί πιθανή ή πολύ πιθανή. Οι σχετικοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις +9,6 μονάδες στην ΕΕ και στις +9,0 στην Ευρωζώνη.
● Ήπια κλιμάκωση στις προβλέψεις για την ανεργία
Ο δείκτης πρόβλεψης για την εξέλιξη της ανεργίας τους προσεχείς 12 μήνες κλιμακώθηκε ήπια τον Οκτώβριο, στις +22,6 μονάδες, από +18,2 τον Σεπτέμβριο. Το ποσοστό των νοικοκυριών που προέβλεψε μικρή ή αισθητή άνοδο της ανεργίας διαμορφώθηκε στο 40%, με το 7% των ερωτηθέντων να αναμένει ελαφρά μείωσή της. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις +27,3 και +27,9 μονάδες αντίστοιχα.
● Έντονη κλιμάκωση των προβλέψεων για άνοδο των τιμών
Ο θετικός δείκτης για τις προβλέψεις μεταβολών στις τιμές τους προσεχείς 12 μήνες κλιμακώθηκε σημαντικά τον Οκτώβριο και διαμορφώθηκε στις +44,6 μονάδες, έναντι +35,0 μονάδων τον Σεπτέμβριο. Το 68% των νοικοκυριών προέβλεψε άνοδο τιμών με τον ίδιο ή ταχύτερο ρυθμό και το 10% (από 14%) αναμένει σταθερότητα. Οι σχετικοί δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις +33,6 και 33,9 μονάδες αντίστοιχα.
● Ενίσχυση του ποσοστού που «μόλις τα βγάζει πέρα»
Σχετικά με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» διαμορφώθηκε στο 63%, από 58% τον προηγούμενο μήνα, ενώ στο 11% (από 12%) περιορίστηκε το ποσοστό όσων αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους. Οι καταναλωτές που δήλωσαν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αποτελούν το 20% του συνόλου, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι «έχουν χρεωθεί» διαμορφώθηκε στο 5% από 7% στο προηγούμενο διάστημα.
● Ενίσχυση του ποσοστού των νοικοκυριών που είναι αβέβαια για τη μελλοντική οικονομική κατάστασή τους
Στο ερώτημα το οποίο αξιολογεί το βαθμό αβεβαιότητας των νοικοκυριών ως προς τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις, το 61,2% έκρινε τον Οκτώβριο ότι η οικονομική κατάστασή του μπορεί να προβλεφθεί δύσκολα ή σχετικά δύσκολα, από 52,4% τον προηγούμενο μήνα.
Δεν υπάρχει πρόθεση για αγορά ή κατασκευή κατοικίας
Τον Οκτώβριο, εξετάζονται σε τριμηνιαία βάση στην έρευνα καταναλωτών τρία πρόσθετα ζητήματα, τα οποία εξειδικεύουν περισσότερο την πρόθεση για μείζονες αγορές διαρκών καταναλωτικών αγαθών (αυτοκίνητο, κατοικία) και έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως πρόδρομοι δείκτες για την ιδιωτική κατανάλωση. Αναλυτικά:
Οριακή επιδείνωση σημειώθηκε στην πρόθεση για αγορά ή κατασκευή κατοικίας εντός των επόμενων 12 μηνών, με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -92,7 (από -92,3) μονάδες, ισοζύγιο επίσης αρκετά χειρότερο από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς δείκτες, καθώς αυτός διαμορφώθηκε στην ΕΕ στις -75,6 (από -75,9) και στην Ευρωζώνη στις -75,2 μονάδες (από -75,6).
Το 1,5% των νοικοκυριών εγχωρίως δηλώνει ότι ίσως να προβεί σε αγορά ή κατασκευή κατοικίας τον επόμενο χρόνο.
Μικρή υποχώρηση καταγράφηκε στον δείκτη της πρόθεσης πραγματοποίησης σημαντικών δαπανών για βελτίωση/ανανέωση της κατοικίας εντός των επόμενων 12 μηνών, ο οποίος διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στις -80,6 (από -75,8) μονάδες.
Οι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -46,0 (από -45,4) μονάδες και στις -46,8 (από 46,3) μονάδες στην Ευρωζώνη.
Το ποσοστό των νοικοκυριών στην Ελλάδα που δηλώνει ότι είναι αρκετά ή πολύ πιθανό να πραγματοποιήσει σημαντικές δαπάνες αυτού του είδους εντός ενός έτους διαμορφώθηκε στο 5,1% από 9,9% το προηγούμενο τρίμηνο.