Φόρτωση Text-to-Speech…
Ηταν το 2017 όταν μια διαφήμιση για σερβιέτες έκανε το αδιανόητο: έδειξε το αίμα της περιόδου… κόκκινο. Μέχρι τότε, η διαφημιστική βιομηχανία είχε καταβάλει φιλότιμες προσπάθειες να κρύψει τα αληθινά χρώματα της περιόδου. Στις σερβιέτες έπεφτε ένα μυστηριώδες μπλε υγρό, οι γυναίκες τις φορούσαν και πετούσαν από χαρά, πόνοι, κράμπες και λεκέδες δεν υπήρχαν. Ούτε το όνομά της δεν λέγαμε. Ηταν «εκείνες οι μέρες του μήνα».
Μόνο που δεν ήταν οι διαφημιστικές οι μόνες που έκαναν πως δεν βλέπουν. Σχεδόν δέκα χρόνια αργότερα, στην Ελλάδα, η περίοδος εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με αμηχανία και κυρίως ως μια αυστηρά ιδιωτική υπόθεση – το ίδιο και το κόστος της. Τα στοιχεία της νέας έρευνας της MRB Hellas για λογαριασμό του WHEN είναι αποκαλυπτικά: το 12,5% των γυναικών δήλωσε ότι μέσα στον τελευταίο χρόνο υπήρξε τουλάχιστον ένας μήνας που δεν μπορούσε να αγοράσει προϊόντα περιόδου λόγω οικονομικής αδυναμίας. Μία στις δέκα αναγκάστηκε να καταφύγει σε αυτοσχέδιες λύσεις, χρησιμοποιώντας χαρτί, πανί ή άλλα υλικά. Και σχεδόν μία στις έξι στερήθηκε άλλες βασικές ανάγκες, από τρόφιμα μέχρι την πληρωμή λογαριασμών, προκειμένου να εξασφαλίσει τα απαραίτητα προϊόντα.
Το κόστος δεν μετριέται μόνο σε χρήματα. Το 9,3% δήλωσε ότι έχασε τουλάχιστον μία ημέρα σχολείου ή σπουδών λόγω έλλειψης προϊόντων περιόδου μέσα στον τελευταίο χρόνο, ενώ το 10,6% ανέφερε ότι απουσίασε για τον ίδιο λόγο τουλάχιστον μία ημέρα από την εργασία του.
Μιλάμε, για να μην ξεχνιόμαστε, για μια βιολογική πραγματικότητα που αφορά τον μισό πληθυσμό. Για κάτι που συμβαίνει κάθε μήνα, σε εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες, είτε έχουν χρήματα για σερβιέτες είτε όχι. Κι όμως, ενώ θεωρείται αυτονόητο ότι στις τουαλέτες των σχολείων και των χώρων εργασίας πρέπει να υπάρχει χαρτί υγείας, δεν ισχύει το ίδιο και για τα προϊόντα περιόδου. (Τον Μάρτιο του 2026 ανακοινώθηκε νέο πανελλαδικό πρόγραμμα του υπουργείου Υγείας και της UNICEF για τη δωρεάν διανομή προϊόντων περιόδου σε μαθήτριες, συνοδευόμενο από δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Το πρόγραμμα καλύπτει μικρό μόνο μέρος του μαθητικού πληθυσμού.)
Αντίστοιχα, ενώ από τον Απρίλιο του 2022 η Ευρωπαϊκή Eνωση επιτρέπει στα κράτη-μέλη να μηδενίσουν τον ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου, στην Ελλάδα οι σερβιέτες εξακολουθούν να φορολογούνται με 24% (οι βρεφικές πάνες, π.χ., υπάγονται στον μειωμένο συντελεστή 13%). Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν προχωρήσει σε μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα αυτά, ενώ η Κύπρος, από τις αρχές του 2026, έχει μηδενίσει τον σχετικό φόρο (πριν από λίγες ημέρες ανακοίνωσε ότι παρατείνει τον μηδενικό ΦΠΑ στα συγκεκριμένα προϊόντα και για ολόκληρο το 2027). Η Ελλάδα, αντίθετα, επιμένει να εισπράττει από μια ανάγκη που οι γυναίκες ούτε επέλεξαν ούτε μπορούν να αναβάλουν.
Η αδυναμία πρόσβασης σε βασικά προϊόντα περιόδου λέγεται «φτώχεια περιόδου». Ας τη λέμε τουλάχιστον με τ’ όνομά της.