Για δεκαετίες, οι σύνοδοι κορυφής μεταξύ Καναδά και Ευρωπαϊκής Ενωσης πραγματοποιούνταν χωρίς ιδιαίτερη προβολή. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για τη διήμερη συνάντηση που θα διεξαχθεί αυτή την εβδομάδα στο Μόντρεαλ.
Η σύνοδος της Πέμπτης και της Παρασκευής αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς θα αποσαφηνιστούν οι τρόποι με τους οποίους ο Καναδάς και η Ε.Ε. θα ενισχύσουν τους δεσμούς τους.
Τον περασμένο μήνα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρότεινε να «ανοίξει η πόρτα» στον Καναδά με «καθεστώς συνδεδεμένου μέλους» (associate membership), όπως το αποκάλεσε.
Η πρόταση διατυπώθηκε μετά την ομιλία του πρωθυπουργού του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, όπου δήλωσε στους Ευρωπαίους νομοθέτες ότι ο Καναδάς και η Ευρώπη είναι «ισχυρότεροι μαζί» απέναντι στη «γεωπολιτική ρήξη».
Η Φον ντερ Λάιεν, μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά την άφιξή της στο Μόντρεαλ την Τετάρτη, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές θα «αρχίσουν να συζητούν πώς θα γίνει ο Καναδάς το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ε.Ε.» «Φιλοδοξία μας είναι να οικοδομήσουμε την πιο στενή εταιρική σχέση που είχαμε ποτέ με χώρα εκτός Ευρώπης», ανέφερε.
Ο Κάρνεϊ και πολλά κράτη-μέλη της Ε.Ε. τάσσονται υπέρ της στενότερης συνεργασίας, ωστόσο δεν συμφωνούν όλοι ως προς την ονομασία αυτής της νέας σχέσης. Ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία, εκφράζουν επιφυλάξεις για τον όρο «συνδεδεμένο μέλος», καθώς φοβούνται ότι ο Καναδάς θα τύχει προνομιακής μεταχείρισης έναντι άλλων χωρών που επιθυμούν επίσης να ενταχθούν στην Ενωση.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα πολλών μέσων ενημέρωσης, η Γερμανία και άλλες χώρες άσκησαν επιτυχώς πιέσεις για να αφαιρεθεί η συγκεκριμένη ονομασία από το προσχέδιο της δήλωσης ενόψει της συνόδου. Αντ’ αυτού, επιλέχθηκε ηπιότερη διατύπωση, η οποία κάνει λόγο για «ολοένα στενότερη σύνδεση».
Ο πρέσβης της Γερμανίας στον Καναδά, Ματίας Λίτενμπεργκ, δήλωσε την Τρίτη στο CTV News ότι ορισμένα κράτη-μέλη «εξέφρασαν την έκπληξή τους» μετά την ανακοίνωση της Φον ντερ Λάιεν τον περασμένο μήνα. Oπως πρόσθεσε, η έννοια του «συνδεδεμένου μέλους» δεν είναι απολύτως σαφής σε ό,τι αφορά τον Καναδά.
«Η Γερμανία χρησιμοποιεί τον όρο “συνδεδεμένη ιδιότητα μέλους” για κάτι εντελώς διαφορετικό, δηλαδή για τη σχέση της Ε.Ε. με την Ουκρανία και ενδεχομένως τη Μολδαβία», επισήμανε, αναφερόμενος σε δύο χώρες που επιδιώκουν εδώ και πολλά χρόνια να ενταχθούν στην Ενωση.
Ο Λίτενμπεργκ υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ούτε ο Καναδάς ούτε η Ε.Ε. επιδιώκουν την πλήρη ένταξη της βορειοαμερικανικής χώρας στην Ενωση. Αντιθέτως, στόχος και των δύο πλευρών είναι να φέρουν τον Καναδά «όσο το δυνατόν πιο κοντά» στην Ε.Ε., χωρίς να γίνει πλήρες μέλος της.
Την πρώτη ημέρα της συνόδου, ο Κάρνεϊ, η Φον ντερ Λάιεν και επιχειρηματικοί παράγοντες από την Ευρώπη και τον Καναδά θα συμμετάσχουν σε επιχειρηματικό φόρουμ. Καναδοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι αναμένουν επίσης να οριστικοποιηθούν συμφωνίες στους τομείς της άμυνας, των κρίσιμων ορυκτών, της έρευνας και του εμπορίου κατά τη διάρκεια του διημέρου.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποβάθμισαν το ενδεχόμενο μιας μεγάλης ανακοίνωσης σχετικά με το νέο καθεστώς των σχέσεων του Καναδά με την Ε.Ε., σημειώνοντας ότι πολλά ζητήματα θα διευθετηθούν τους επόμενους μήνες.
Ωστόσο, τόσο Καναδοί όσο και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν δώσει ορισμένες ενδείξεις για τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει αυτή η σχέση. Μεταξύ άλλων, εξετάζεται η ενίσχυση των επιχειρηματικών δεσμών και η διευκόλυνση της φοίτησης περισσότερων φοιτητών και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Ο Καναδάς δεν σχεδιάζει επίσης να καταβάλει συνδρομή αντίστοιχη με εκείνη που πληρώνουν τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., σύμφωνα με Καναδούς αξιωματούχους. Αντίθετα, εξετάζει το ενδεχόμενο συμμετοχής σε επιμέρους ευρωπαϊκά προγράμματα που θα αποφέρουν οφέλη τόσο στον ίδιο όσο και στα κράτη-μέλη της Ενωσης.
Παρά τις διαφωνίες ως προς τη διατύπωση, και οι δύο πλευρές έχουν δηλώσει ότι υποστηρίζουν πλήρως την εμβάθυνση των σχέσεών τους. «Η διατύπωση αντανακλά το επίπεδο των φιλοδοξιών μας», σημείωσε ανώτερος Καναδός αξιωματούχος.
Τι θα μπορούσε να σημαίνει για τον Καναδά το καθεστώς συνδεδεμένου μέλους της Ε.Ε.;
Από τότε που ανέλαβε την πρωθυπουργία πέρυσι, ο Κάρνεϊ επιδιώκει να φέρει τον Καναδά πιο κοντά στην Ευρώπη, καθώς η χώρα του εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έναν εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, το γειτονικό της κράτος και τον μεγαλύτερο εμπορικό της εταίρο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει χαρακτηρίσει «γελοία» την ιδέα να γίνει ο Καναδάς συνδεδεμένο μέλος της Ε.Ε. και έχει απειλήσει με «πολύ σοβαρούς δασμούς» την Ευρώπη, εάν θεωρούσε την κίνηση αυτή «εχθρική ενέργεια». Καναδοί αξιωματούχοι υπογράμμισαν την Τετάρτη ότι η στροφή προς την Ευρώπη δεν αποσκοπεί στο να προκαλέσει τις ΗΠΑ, αλλά στην αξιοποίηση και περαιτέρω ανάπτυξη πρωτοβουλιών που βρίσκονταν ήδη σε εξέλιξη.
Πρόσφατα, ο Καναδάς υπέγραψε συμφωνία που παρέχει στις αμυντικές εταιρείες του πρόσβαση σε διαδικασίες προμηθειών στο πλαίσιο του προγράμματος Εταιρικής Σχέσης για την Ασφάλεια και την Αμυνα της Ε.Ε. Τον Μάιο, υπέγραψε επίσης μια ιστορική ενεργειακή συμφωνία με τη Γερμανία, η οποία προβλέπει τις πρώτες μακροπρόθεσμες αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τον Καναδά προς την Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.
Ο Κάρνεϊ δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η σύνοδος θα «σηματοδοτήσει την έναρξη περαιτέρω επίσημων συζητήσεων» μεταξύ Καναδά και Ε.Ε., με στόχο την εμβάθυνση των σχέσεων και τη δημιουργία νέων ευκαιριών και για τις δύο πλευρές.
Οσο για την ονομασία που θα δοθεί στο νέο καθεστώς των σχέσεων, ο πρωθυπουργός του Καναδά δήλωσε ότι η «ορολογία» δεν έχει σημασία. «Αυτό που έχει σημασία είναι η διαφορά που θα κάνει στη ζωή των Καναδών», ανέφερε.
Πηγή: BBC