Οι άνθρωποι αναζητούν εδώ και πολύ καιρό τρόπους να παρατείνουν τη ζωή τους, όμως τα τελευταία χρόνια αυτή η εμμονή έχει ενταθεί όσο ποτέ άλλοτε. Σύμφωνα με έκθεση του 2026 από το XRC Brand Capital Fund, οι διαδικτυακές αναζητήσεις γύρω από τη μακροζωία ήταν στα τέλη του 2025 τετραπλάσιες σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα. Το YouTube και το TikTok είναι γεμάτα με συμβουλές αντιγήρανσης, από συμπληρώματα διατροφής μέχρι ενέσεις πεπτιδίων.
Ωστόσο, πολλοί δημοφιλείς ισχυρισμοί για την αντιγήρανση είναι ανακριβείς, αν όχι άκρως επικίνδυνοι. «Κυκλοφορούν πολλά σε αυτόν τον χώρο που δεν έχουν επιστημονική βάση και είναι πολύ σημαντικό να καταρρίψουμε ορισμένους από αυτούς τους ισχυρισμούς», λέει η δρ Σοφίγια Μίλμαν, καθηγήτρια με αντικείμενο την ανθρώπινη μακροζωία στο Ινστιτούτο Ερευνας για τη Γήρανση της Ιατρικής Σχολής Αλμπερτ Αϊνστάιν. Ακολουθούν έξι μύθοι που οι ερευνητές της μακροζωίας θα ήθελαν να πάψουμε να επαναλαμβάνουμε.
1.Στόχος της έρευνας για τη μακροζωία είναι να ζούμε περισσότερα χρόνια
Οι περισσότεροι ερευνητές που μελετούν τη γήρανση δεν επιδιώκουν να παρατείνουν τη διάρκεια της ζωής. Θέλουν να παρατείνουν το διάστημα κατά το οποίο οι άνθρωποι παραμένουν υγιείς, αυτό που αποκαλείται «διάρκεια υγιούς ζωής», λέει ο Στίβεν Οσταντ, καθηγητής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ. «Αν, κρατώντας τους ανθρώπους υγιείς για περισσότερο καιρό, καταφέρουμε να τους χαρίσουμε και επιπλέον χρόνια, θα είναι υπέροχο», λέει. «Αλλά δεν είναι αυτός ο στόχος».
2.Οι άνθρωποι είναι όλο και πιο υγιείς και ζουν όλο και περισσότερο
Σύμφωνα με μελέτη του 2025, το μέσο προσδόκιμο ζωής στις ΗΠΑ αυξήθηκε μόλις κατά έξι μήνες από το 2009 έως το 2019, ενώ το προσδόκιμο υγιούς ζωής στην πραγματικότητα μειώθηκε. Μάλιστα, από το 2010 έως το 2019, οι ΗΠΑ ήταν η μόνη χώρα υψηλού εισοδήματος στην οποία μειώθηκε το προσδόκιμο υγιούς ζωής. Με άλλα λόγια, έχουμε βελτιωθεί ελαφρώς στο να διατηρούμε τους ανθρώπους στη ζωή, λέει ο Οσταντ, αλλά ταυτόχρονα «παρατείνουμε την περίοδο κατά την οποία ζουν με προβλήματα υγείας στο τέλος της ζωής τους».
Ο Οσταντ παρομοιάζει αυτή την τάση με το επιτραπέζιο παιχνίδι «Σημάδεψε τον τυφλοπόντικα», στο οποίο χτυπάς έναν τυφλοπόντικα και ξεπροβάλλει κάποιος άλλος: καθώς οι ερευνητές βρίσκουν αποτελεσματικές θεραπείες για ασθένειες όπως ο καρκίνος και οι καρδιοπάθειες, άλλες σοβαρές παθήσεις, όπως η άνοια, εμφανίζονται όλο και συχνότερα.
Μελέτες υποδηλώνουν, μάλιστα, ότι οι νεαροί ενήλικες σήμερα είναι πιο πιθανό να παρουσιάζουν χρόνιες παθήσεις σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους πριν από μία δεκαετία.
3.Τα φάρμακα και τα συμπληρώματα μπορούν να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής
Πεπτίδια, ρεσβερατρόλη, NAD+, αυξητική ορμόνη – οι influencers ισχυρίζονται ότι τέτοια προϊόντα μπορούν να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής του ανθρώπου, αλλά κάτι τέτοιο δεν έχει αποδειχθεί για κανένα φάρμακο ή συμπλήρωμα, λέει ο Αλαντίν Σαντιάμπ, αναπληρωτής καθηγητής Δημόσιας Υγείας, Επιστήμης της Ανθρώπινης Μακροζωίας και Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο. Εχει αποδειχθεί ότι ορισμένες ουσίες παρατείνουν τη διάρκεια ζωής σε σκουλήκια και ποντίκια, αλλά ο ανθρώπινος οργανισμός είναι πολύ διαφορετικός, εξηγεί.
Σύμφωνα με έναν διαδεδομένο ισχυρισμό, τα χαμηλά επίπεδα του συνενζύμου NAD+ αποτελούν δείκτη γήρανσης και οι ηλικιωμένοι μπορούν να ωφεληθούν από τη λήψη συμπληρωμάτων που αυξάνουν τα επίπεδά του. Ωστόσο, μελέτη του 2026 έδειξε ότι τα επίπεδα του NAD+ στο αίμα παραμένουν σταθερά στην τρίτη ηλικία. Ορισμένες από αυτές τις πρακτικές μπορεί στην πραγματικότητα να είναι επιβλαβείς: μια ανασκόπηση κλινικών δοκιμών έδειξε ότι η ανθρώπινη αυξητική ορμόνη (HGH) μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, όπως πόνους στις αρθρώσεις, οίδημα και σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, σε υγιείς ηλικιωμένους.
4.Οι γυναίκες παραμένουν υγιείς για περισσότερα χρόνια από τους άνδρες
Κατά μέσον όρο οι γυναίκες ζουν περίπου πέντε χρόνια περισσότερο από τους άνδρες. Ωστόσο, συχνά περνούν ένα μεγαλύτερο μέρος της τρίτης ηλικίας τους υποφέροντας από ασθένειες και αναπηρίες, λέει ο Πανκάτζ Καπάχι, καθηγητής που μελετά τη γήρανση στο Ινστιτούτο Μπακ, στο Νοβάτο της Καλιφόρνιας. «Ιδίως μετά την εμμηνόπαυση, η υγεία τους επιδεινώνεται σημαντικά σε πολλούς τομείς», λέει ο Καπάχι. Μεταξύ άλλων, οι ηλικιωμένες γυναίκες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν αυτοάνοσα νοσήματα, αρθρίτιδα και νόσο Αλτσχάιμερ, ενώ, κατά μέσον όρο οι παθήσεις που είναι συχνότερες στις γυναίκες έχουν μελετηθεί λιγότερο από εκείνες που είναι συχνότερες στους άνδρες. Επιπλέον, οι περισσότερες ουσίες που έχει αποδειχθεί σε μελέτες με ζώα ότι παρατείνουν τη διάρκεια ζωής τους φαίνεται να δρουν πιο αποτελεσματικά στα αρσενικά παρά στα θηλυκά, λέει η Βιβιάνα Πέρες Μόντες, διευθύντρια του τμήματος βιολογίας της γήρανσης στο Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης.
5.Αν είστε υπέρβαροι, η απώλεια βάρους κάνει πάντα καλό
Ορισμένες μελέτες έχουν συνδέσει την απώλεια βάρους με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου, άλλες όμως όχι, ιδίως σε άτομα άνω των 65 ετών. Σε μελέτη του 2023, ο Σαντιάμπ και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι τόσο η σκόπιμη όσο και η ακούσια απώλεια βάρους μεταξύ γυναικών ηλικίας 61 έως 81 ετών συνδέονταν με χαμηλότερες πιθανότητες επιβίωσης έως τα 90, ανεξάρτητα από το αρχικό βάρος τους ή τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ).
Μια μετα-ανάλυση 30 μελετών, που δημοσιεύθηκε το 2021, έδειξε επίσης ότι η απώλεια βάρους σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω συνδέεται με 59% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου. Γιατί συμβαίνει αυτό; Ορισμένες μελέτες υποδηλώνουν ότι, όταν οι ηλικιωμένοι χάνουν κιλά, χάνουν δυσανάλογα μεγάλη ποσότητα πολύτιμης μυϊκής και οστικής μάζας αντί για λίπος.
6.Αν φροντίζετε καλά τον εαυτό σας, μπορεί να φτάσετε τα 100
Πρόσφατα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου καθορίζεται, κατά μέσον όρο, κατά το ήμισυ από γενετικούς παράγοντες και κατά το άλλο ήμισυ από τον τρόπο ζωής και το περιβάλλον. Στους ανθρώπους, όμως, που φτάνουν τα 95 ή και περισσότερα χρόνια, οι γενετικοί παράγοντες φαίνεται να παίζουν ακόμη μεγαλύτερο ρόλο, λέει η Μίλμαν. Μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι ζουν τουλάχιστον μέχρι τα 95 δεν ακολουθούν πιο υγιεινό τρόπο ζωής –με κριτήριο το βάρος, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, την κατανάλωση αλκοόλ ή το κάπνισμα– από όσους δεν φτάνουν σε αυτήν την ηλικία.