Φόρτωση Text-to-Speech…
Ο σπινθήρας για την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου άναψε στο Σεράγεβο της Βοσνίας στις 28 Ιουνίου 1914, όταν ο Σερβοβόσνιος επαναστάτης Γκαμπρίλο Πρίντσιπ δολοφόνησε τον διάδοχο του αυστροουγγρικού θρόνου Φραγκίσκο Φερδινάνδο και τη σύζυγό του Σοφία. Ο πόλεμος ξέσπασε έναν μήνα αργότερα, στις 28 Ιουλίου, ενώ είχαν προηγηθεί τρεις ακόμα κρίσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν τον μηχανισμό του ολέθρου: η Βοσνιακή Κρίση το 1908, η Β΄ Κρίση του Μαρόκου το 1911 και οι Βαλκανικοί Πόλεμοι τα έτη 1912-1913. Βέβαια, οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις είχαν χωριστεί ήδη από το 1907, έπειτα από τη βρετανορωσική προσέγγιση, σε δύο μεγάλα στρατόπεδα και η διολίσθηση σε έναν πόλεμο έμοιαζε να είναι αναπόφευκτη.
Στις 28 Ιουλίου η Αυστροουγγαρία κήρυξε τον πόλεμο στη Σερβία και το απόγευμα της ίδιας ημέρας το αυστριακό πυροβολικό βομβάρδισε το Βελιγράδι. Την επομένη, η Ρωσία κήρυξε επιστράτευση. Παράλληλα, οι Βρετανοί ανέλαβαν διαμεσολαβητικό ρόλο σε μια ύστατη προσπάθεια να μη γενικευτεί ο πόλεμος. Εντούτοις, δεν αποφεύχθηκε το μοιραίο. Την 1η Αυγούστου, η Γερμανία κήρυξε τον πόλεμο στη Ρωσία και στις 3 Αυγούστου στη Γαλλία. Η παραβίαση των συνόρων του Βελγίου ανάγκασε τη βρετανική πλευρά να αντιδράσει και να κηρύξει τον πόλεμο στη Γερμανία στις 4 Αυγούστου.
Αμφότερα τα αντίπαλα στρατόπεδα εισήλθαν από πολύ νωρίς σε έναν ανταγωνισμό για την εξασφάλιση συμμάχων. Εναν μήνα πριν από την έναρξη των συγκρούσεων η Γερμανία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία ξεκίνησαν έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων για τη στενότερη στρατιωτική συνεργασία των δύο αυτοκρατοριών, οι οποίες κατέληξαν στην υπογραφή συνθήκης συμμαχίας στις 2 Αυγούστου.
Η συνθήκη προέβλεπε την τήρηση ουδέτερης στάσης εκ μέρους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον αυστροσερβικό πόλεμο που μόλις είχε ξεσπάσει. Ωστόσο, σε περίπτωση που ο πόλεμος εξελισσόταν σε ρωσο-γερμανο-αυστριακή σύγκρουση, η Υψηλή Πύλη ήταν υποχρεωμένη να κηρύξει τον πόλεμο στη Ρωσία. Από την πλευρά της η Γερμανία υποχρεούνταν να παράσχει πολεμικό υλικό στους Οθωμανούς για τη διεξαγωγή των επιχειρήσεων εναντίον των Ρώσων.
Στις 29 Οκτωβρίου 1914 τα πολεμικά πλοία «Γιαβούζ Σουλτάν Σελίμ» και «Μιντιλί» βομβάρδισαν ρωσικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα.
Στις 4 Αυγούστου, μετά την κήρυξη πολέμου στη Γερμανία εκ μέρους της Μεγάλης Βρετανίας, κηρύχθηκε επιστράτευση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η χώρα εισήλθε σε φάση προετοιμασίας για εμπλοκή στις επιχειρήσεις στο πλευρό της Γερμανίας. Τη διοίκηση του οθωμανικού στρατού και στόλου ανέλαβαν Γερμανοί αξιωματικοί, ενώ κατέπλευσαν στον Ελλήσποντο δύο γερμανικά καταδρομικά, το «Μπρέσλαου» και το «Γκαίμπεν». Καθημερινά έφθαναν σε οθωμανικά εδάφη Γερμανοί αξιωματικοί και μηχανικοί, προκειμένου να ενισχύσουν την άμυνα των Στενών.
Μόλις έλαβε την πρώτη δόση από το γερμανικό πολεμικό δάνειο συνολικού ύψους 100 εκατομμυρίων φράγκων, η Πύλη κινήθηκε εναντίον των Ρώσων στη Μαύρη Θάλασσα. Στις 29 Οκτωβρίου 1914 τα δύο γερμανικά πολεμικά πλοία, τα οποία μετονομάστηκαν σε «Γιαβούζ Σουλτάν Σελίμ» και «Μιντιλί», βομβάρδισαν ρωσικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα. Δύο ημέρες αργότερα, η Πύλη ανακοίνωσε την επίσημη είσοδό της στον πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων. Την 1η Νοεμβρίου, η Ρωσία κήρυξε τον πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το ίδιος έπραξαν στις 5 Νοεμβρίου η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία. Οι πρώτες συγκρούσεις ανάμεσα στα ρωσικά και τα οθωμανικά τακτικά στρατεύματα διεξήχθησαν στον Καύκασο.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης,
Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης