Φόρτωση Text-to-Speech…
Σήμερα στη Σερβία και την Τρίτη στο Ισραήλ, νέοι ψηφοφόροι θα κρίνουν το αποτέλεσμα των εκλογών και, συνεπώς, το μέλλον της χώρας τους. Σε όλο τον κόσμο, κύμα αγανάκτησης των νέων απειλεί πολιτικά κατεστημένα, από τους δρόμους της Αλβανίας και της Γαλλίας έως τη μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου, την Ινδία. Οι αφορμές των κινητοποιήσεων και οι στόχοι διαφέρουν, αλλά υπάρχει κάτι κοινό. «Μπορεί να έχουν διαφορετικές πολιτικές θέσεις, όμως είναι ενωμένοι στην πίστη ότι ήρθε η ώρα των νέων… να βγουν από τη σκιά και να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των κοινοτήτων τους και του μέλλοντός τους», σημείωσε η εφημερίδα Daily Maverick, παρουσιάζοντας νέους (κάτω των 30) υποψηφίους στις δημοτικές εκλογές της Νοτίου Αφρικής, που διεξάγονται στις 4 Νοεμβρίου.
Στη Σερβία, αυτή η αίσθηση είναι διάχυτη εδώ και δύο χρόνια, από τον Νοέμβριο του 2024, όταν η κατάρρευση σκεπάστρου στον σταθμό της πόλης Νόβι Σαντ στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους και προκάλεσε κύμα διαμαρτυρίας νέων, το οποίο δεν σταμάτησε. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, στις σημερινές βουλευτικές εκλογές, η «Λίστα των Φοιτητών» μπορεί να νικήσει το κόμμα του αυταρχικού Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος εξάντλησε τη δεύτερη επιτρεπόμενη προεδρική θητεία και διεκδικεί την πρωθυπουργία. Το κίνημα των φοιτητών στη Σερβία διαφέρει από άλλες κινητοποιήσεις νέων στο ότι, από την αρχή των διαδηλώσεων, αυτοί ήταν αντίθετοι στην ανάδειξη ηγετών. Εχουν επιμείνει σε αυτό, αποκλείοντας από το ψηφοδέλτιό τους φοιτητές και πιθανούς ηγέτες όπως ο δημοφιλής πρύτανης του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Το κίνημά τους απαιτεί ευνομία, πάταξη της διαφθοράς και ελευθεροτυπία. Ενώ ενστερνίζεται τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ενωσης, διατηρεί επιφυλάξεις ως προς την Ε.Ε., καθώς εδώ και χρόνια η Ενωση βρίσκεται σε συνεχή διαπραγμάτευση με τον Βούτσιτς για ζητήματα όπως η πιθανή εκμετάλλευση κοιτασμάτων λιθίου στη Σερβία και η στενή σχέση του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Εάν επικρατήσει σήμερα η «Λίστα των Φοιτητών», θα υπάρξουν μεγάλες αλλαγές σε μια χώρα που βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Βούτσιτς από το 2014 (αρχικά ως πρωθυπουργός, μετά ως πρόεδρος). Εάν υπάρξει πολιτική αστάθεια, αυτό θα έχει σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο για τη Σερβία, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή. (Και ένα ισχυρό αλλά «ακέφαλο» πολιτικό μπλοκ στη Βουλή θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.)
Οι νέοι στο Ισραήλ έχουν άλλες αγωνίες και άλλες διαθέσεις απ’ ό,τι οι Σέρβοι. Στις μεθαυριανές βουλευτικές εκλογές κρίνεται το μέλλον του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν τον αντίπαλό του, Γκάντι Αϊζενκοτ, να προηγείται. Ουδείς, ωστόσο, φαίνεται να εξασφαλίζει πλειοψηφία στη Βουλή των 120 εδρών. Περισσότεροι από 500.000 νέους Εβραίους πολίτες (υπάρχουν και Παλαιστίνιοι πολίτες) θα ψηφίσουν για πρώτη φορά. Σύμφωνα με έρευνες, οι νέοι είναι αρκετά πιο συντηρητικοί από τους άνω των 55, με το 16% να υποστηρίζει τον ακραίο εθνικιστή υπουργό Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, κυβερνητικό εταίρο του Νετανιάχου. Περίπου 75% των νέων αυτοπροσδιορίζονται ως «δεξιοί» ή «κεντροδεξιοί». Οπως εξήγησε η πολιτική αναλύτρια Ντάλια Σέιντλιν στο BBC, «ενηλικιώθηκαν μέσα σε μια σειρά πολέμων και δεν έχουν προσωπική εμπειρία από τις προσπάθειες να επιτευχθεί ειρήνη». Εχουν εξοικειωθεί με συζητήσεις για την προσάρτηση παλαιστινιακών εδαφών και με τον πόλεμο που ξέσπασε μετά την 7η Οκτωβρίου του 2023.
Στη Σερβία, ο μακρόχρονος αυταρχισμός ωθεί τους νέους να αναζητούν ελευθερία και δικαιοσύνη. Αυτό εκφράζει και το «Κίνημα των Κατσαρίδων» στην Ινδία, αποτελώντας τη μεγαλύτερη πολιτική πρόκληση που αντιμετωπίζει ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι. Στην Αλβανία, στη Ν. Αφρική και αλλού, ο «εχθρός» είναι η διαφθορά. Στη Δυτική Ευρώπη, είναι οι χαμένες προσδοκίες και η ανισότητα. Στο Ισραήλ, το διακύβευμα είναι η επιβίωση, και αυτό δυσχεραίνει όποια προσπάθεια υπάρξει για την αποκλιμάκωση της έντασης μέσα στο Ισραήλ και στην ευρύτερη περιοχή. Σε πολλές χώρες κυοφορείται ανατροπή, ως αναγκαία ανανέωση χρεοκοπημένων πολιτικών συστημάτων. Και ουδείς γνωρίζει τι θα ακολουθήσει.