ΚΛΙΒΕΛΑΝΤ. Την ψηφιακή μετάδοση οσμών πέτυχαν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Οχάιο, αναπτύσσοντας σύστημα ικανό να εντοπίζει, να αναγνωρίζει και να μεταδίδει μυρωδιές.
Η καινοτόμος τεχνολογία διαθέτει ηλεκτρονική «μύτη», που αναγνωρίζει ορισμένες οσμές, όπως το άρωμα του καφέ, για να δώσει εντολή σε μικρή φορητή συσκευή προκειμένου να απελευθερώσει παρόμοια αρωματικά μόρια. Η ψηφιακή αυτή επικοινωνία μπορεί να πραγματοποιηθεί σε απόσταση λίγων μέτρων ή μεταξύ χρηστών σε όλο τον κόσμο.
«Με απλά λόγια, συνδέει συγκεκριμένη οσφρητική αίσθηση αναπαράγοντάς την κάπου αλλού», λέει η Τσουνιού Γιανγκ, υποψήφια διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Οχάιο και επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Science Advances. «Η ιδέα αφορούσε να προσθέσουμε οσμή στις οπτικές και ηχητικές πληροφορίες που μοιραζόμαστε ψηφιακά, καθιστώντας τις εμπειρίες αυτές πιο ελκυστικές», εξηγεί η Γιανγκ.
Η ερευνητική ομάδα ονόμασε τη νέα μέθοδο Scentronic. «Αυτό που κάνει διαφορετική τη Scentronic είναι ότι συνδυάζει τον εντοπισμό και την ανάλυση οσμών με την παραγωγή αρωμάτων. Από όσο γνωρίζουμε, η μελέτη μας είναι η πρώτη που εξερευνά τον συνδυασμό αυτόν και τον αναπαράγει σε ψηφιακή πλατφόρμα οσφρητικών ανταλλαγών», συνεχίζει η Γιανγκ.
Οι ερευνητές δημιούργησαν ψηφιακή μύτη «e-nose», συσκευή που αξιοποιεί αισθητήρες αερίων για να εντοπίσει χημικές ενώσεις σχετιζόμενες με διαφορετικές οσμές. Μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης κατηγοριοποιεί τις οσμές, τις οποίες έμαθε να αναγνωρίζει η e-nose: μπίρα, κέικ, καφέ, πορτοκάλι και κόκκινο κρασί.
Η τεχνολογία αξιοποιεί ψηφιακή πλατφόρμα για τη μετάδοση των πληροφοριών της οσμής σε «γεννήτρια αρωμάτων», η οποία με τη σειρά της απελευθερώνει αιθέρια έλαια για την αναπαραγωγή της οσμής στον προορισμό. Τα μόρια αρώματος δεν μεταδίδονται μέσω Ιντερνετ.
Η συσκευή e-nose έχει διάμετρο 15 εκατοστών και είναι φορητή, αν και δεν έχει σχεδιασθεί για να φοριέται. Οι ερευνητές κατασκεύασαν πολλές εκδοχές της γεννήτριας αρωμάτων, όπως σε βραχιόλι, κολιέ και συνδεδεμένη στον καρπό του χρήστη στον προορισμό της οσφρητικής επικοινωνίας.
«Η ιδέα ήταν να προσθέσουμε οσμή στις οπτικές και ηχητικές πληροφορίες που ανταλλάσσουμε ηλεκτρονικά», λέει η επικεφαλής της μελέτης, Τσουνιού Γιανγκ.
Σε αυτό το στάδιο της μελέτης, η συσκευή e-nose αναγνωρίζει μόνο τις παραπάνω πέντε οσμές. «Επιλέξαμε τις συγκεκριμένες γιατί είναι καθημερινές, οικείες οσμές με διαφορετικά οσφρητικά προφίλ. Αποτελούν έτσι χρήσιμα παραδείγματα για την επίδειξη του συστήματος. Δεν έχουμε επεκταθεί ακόμη πέρα από τις κατηγορίες αυτές», σημειώνει η Γιανγκ.
Ρεαλιστικός στόχος
«Μια ευρύτερη βιβλιοθήκη οσμών είναι θεωρητικά εφικτή, αλλά η έρευνά μας δεν αφορά ανεξάντλητο ρεπερτόριο αρωμάτων. Η αναγνώριση οσμής και η ακριβής αναπαραγωγή της αποτελούν από μόνες τους μεγάλες προκλήσεις. Η κάλυψη χρήσιμης γκάμας καθημερινών οσμών είναι ένας πιο ρεαλιστικός στόχος, αν και ακόμη και αυτό θα απαιτούσε σημαντική δουλειά», προσθέτει η Γιανγκ.
Η συσκευή στον προορισμό δεν είναι ικανή να αναπαράγει κάθε οσμή που συναντά το Scentronic. «Για να υποστηριχθούν περισσότερες οσμές, θα πρέπει να εκπαιδεύσουμε την ηλεκτρονική μύτη να τις αναγνωρίζει και να τροφοδοτεί τη γεννήτρια αρωμάτων με τα κατάλληλα αιθέρια έλαια», τονίζει η επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας στο Οχάιο.
Οι ερευνητές εκτιμούν πως η καινοτόμος συσκευή θα έχει πολλές και σοβαρές πρακτικές εφαρμογές. «Κάποιος θα μπορούσε να μοιραστεί μία μυρωδιά ενός γεύματος με την οικογένεια ή τους φίλους του που ζουν μακριά. Αλλες εφαρμογές θα μπορούσαν να αφορούν πιο αληθοφανείς και εμβυθιστικές εμπειρίες εικονικής ή επαυξημένης πραγματικότητας (virtual reality και augmented reality), ενώ πελάτες θα μπορούν να επιλέγουν με ακρίβεια και χωρίς κίνδυνο επιστροφής τα αρώματα που επιθυμούν σε ψηφιακά καταστήματα», σχολιάζει η Γιανγκ.
Οι ερευνητές δεν εξασφάλισαν χορηγίες ή ερευνητικές δωρεές από εταιρείες. «Σε αυτή τη φάση έχουμε ένα ερευνητικό πρωτότυπο. Η εμπορική του διάθεση θα απαιτήσει μεγαλύτερη και πιο ευρεία βάση δεδομένων, καθώς και πιο αξιόπιστη συσκευή αναγνώρισης οσμών στον δρόμο, όπου οι οσμές συνδυάζονται, σε αντίθεση με τις συνθήκες εργαστηρίου.
Η γεννήτρια οσμών θα απαιτήσει και αυτή βελτίωση προκειμένου να παράγει περισσότερα αρώματα, διατηρώντας παράλληλα τις μικρές διαστάσεις της και την ευχρηστία της», καταλήγει η ερευνήτρια.