Στις ακριβότερες συνοικίες του Λονδίνου, η πολυτέλεια έχει ένα απροσδόκητο όριο: το δικαίωμα να βάλει κάποιος μια τέντα. Οι ολοένα συχνότεροι καύσωνες μετατρέπουν πολλά από τα ιστορικά σπίτια του Μέιφερ και της Μπελγκράβια σε ασφυκτικά ζεστούς χώρους, όμως οι αυστηροί πολεοδομικοί κανόνες δυσκολεύουν ακόμη και τις πιο απλές παρεμβάσεις σκίασης.
Η Grosvenor Group Holdings, η οποία διαθέτει εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο ακινήτων στις δύο εμβληματικές συνοικίες, προειδοποιεί ότι ο συνδυασμός της ανόδου της θερμοκρασίας και ενός απαρχαιωμένου συστήματος αδειοδοτήσεων κινδυνεύει να πλήξει την ελκυστικότητα των ακινήτων της.
Ο όμιλος, που ανήκει στον δισεκατομμυριούχο Χιου Γκρόσβενορ, 7ο δούκα του Ουέστμινστερ και πλουσιότερο αριστοκράτη της Βρετανίας, πιέζει την κυβέρνηση να χαλαρώσει τους περιορισμούς για τις παρεμβάσεις στα διατηρητέα κτίρια. Οπως επισημαίνει, ιδιοκτήτες σε ορισμένους από τους ακριβότερους ταχυδρομικούς κώδικες της χώρας δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν άδεια ακόμη και για τέντες, εξωτερικά σκίαστρα ή παντζούρια.
Ορισμένοι από τους θανάτους λόγω του καύσωνα θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί εάν τα σπίτια διέθεταν απλά συστήματα σκίασης.
«Εάν δεν προσαρμόσουμε τα κτίριά μας και δεν προσαρμοστεί το σύστημα πολεοδομικού σχεδιασμού, οι άνθρωποι δεν θα θέλουν να ζουν και να περνούν χρόνο μέσα σε αυτά», δήλωσε στο Bloomberg η επικεφαλής βιωσιμότητας της Grosvenor, Τορ Μπάροους. Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η σύγκρουση ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας των ιστορικών κτιρίων και στην προσαρμογή τους σε ένα αισθητά θερμότερο κλίμα.
Η βρετανική μετεωρολογική υπηρεσία Met Office προειδοποίησε τον Ιούλιο ότι η χώρα θα βρίσκεται αντιμέτωπη με συχνότερους και εντονότερους καύσωνες, ενώ θερμοκρασίες που αγγίζουν τους 40 βαθμούς Κελσίου θεωρούνται πλέον πολύ πιο πιθανές. Η προοπτική αυτή δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα για μεγάλο μέρος του βρετανικού κτιριακού αποθέματος, το οποίο κατασκευάστηκε για ένα παραδοσιακά δροσερό και υγρό κλίμα.
Στον δήμο Κένσινγκτον και στο Τσέλσι, για παράδειγμα, η προσθήκη τέντας σε ένα κτίριο που δεν διαθέτει ήδη εξωτερική υποδοχή ή η εγκατάσταση παντζουριών απαιτεί προηγούμενη έγκριση. Ο δήμος υποστηρίζει ότι η διαδικασία είναι αναγκαία, ώστε οι παρεμβάσεις να είναι συμβατές με το κτίριο και να μην αλλοιώνουν τον χαρακτήρα των προστατευόμενων περιοχών.
Η Grosvenor πέτυχε στις αρχές του έτους ορισμένες παραχωρήσεις για τα ακίνητά της στην Eaton Square. Το Westminster City Council συμφώνησε να δημιουργήσει μια απλούστερη διαδικασία για τους ιδιοκτήτες που θέλουν να εγκαταστήσουν συστήματα σκίασης και άλλες λύσεις δροσισμού. Οι λεπτομέρειες του νέου πλαισίου βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία και η εφαρμογή του αναμένεται αργότερα μέσα στο έτος.
Για τον όμιλο, ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δεν επαρκούν. Η Grosvenor ζητάει πλέον από την κεντρική κυβέρνηση ευρύτερες πολεοδομικές παραχωρήσεις, οι οποίες θα καλύπτουν όχι μόνο το Μέιφερ και την Μπελγκράβια, αλλά συνολικά τα διατηρητέα κτίρια στην Αγγλία.
Ερευνα του 2022, την οποία επικαλείται η Μπάροους, είχε δείξει ότι το 87% των ιδιοκτητών ιστορικών κτιρίων θεωρεί το σύστημα αδειοδοτήσεων σοβαρό εμπόδιο για παρεμβάσεις που θα μπορούσαν είτε να περιορίσουν τη θερμοκρασία στο εσωτερικό είτε να μειώσουν τις εκπομπές άνθρακα. Πολλοί, όπως τονίζει, εγκαταλείπουν την προσπάθεια προτού καν υποβάλουν αίτηση.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα διατηρητέα ακίνητα ούτε στις πλουσιότερες γειτονιές της βρετανικής πρωτεύουσας. Η Ρεμπέκα Μόντακιουτ, διευθύντρια ερευνών στο think tank Social Market Foundation, εκτιμά πως η Βρετανία υστερεί σημαντικά στην προσαρμογή του οικιστικού της αποθέματος στις υψηλότερες θερμοκρασίες.
Η Γερμανία, παρότι έχει παρόμοιο κλίμα, διαθέτει εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία νομοθεσία που υποστηρίζει την κατασκευή πιο δροσερών κατοικιών. Στη Βρετανία, αντίστοιχοι κανόνες τέθηκαν σε ισχύ μόλις το 2022 και αφορούν αποκλειστικά τα νεόδμητα σπίτια. Για τα παλαιότερα ακίνητα εξακολουθεί να ισχύει ένα περίπλοκο μωσαϊκό τοπικών περιορισμών.
Σύμφωνα με τη Mόντακιουτ, αυτή η πολυνομία αποτρέπει παρεμβάσεις που δεν αφορούν μόνο την άνεση των κατοίκων, αλλά και την υγεία τους. Οπως υπογραμμίζει, ορισμένοι από τους θανάτους που καταγράφηκαν στη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί εάν τα σπίτια διέθεταν απλά συστήματα παθητικού δροσισμού.
Ο δήμαρχος του Λονδίνου Σαντίκ Χαν παρουσίασε, μετά τους φετινούς καύσωνες, σχέδιο που προβλέπει ότι οι κατασκευαστές νέων κατοικιών θα πρέπει να ενσωματώνουν συστήματα σκίασης στον σχεδιασμό τους. Η πρόταση, όμως, δεν χαλαρώνει τους περιορισμούς για τις παρεμβάσεις στα ήδη υπάρχοντα κτίρια.