Ιστορίες με δικτατορίες και τέρατα

Φόρτωση Text-to-Speech…

Υπάρχει ένα υποείδος του πολιτικού-ιστορικού μυθιστορήματος που στη Λατινική Αμερική λέγεται novela del dictador, το μυθιστόρημα του δικτάτορα, το οποίο δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση, είναι μάλλον σαφές και τι είναι, και γιατί υπάρχει. Αυτή τη λογοτεχνία έχουν υπηρετήσει μερικοί από τους μεγάλους Λατινοαμερικανούς, από τον Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας (Ο κύριος πρόεδρος) και τον Αλέχο Καρπεντιέ (Μεθόδου τέχνασμα) μέχρι τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες (Το φθινόπωρο του πατριάρχη) και τον Μάριο Βάργκας Λιόσα (Η γιορτή του τράγου). Συγγενές του τελευταίου είναι και το πιο πρόσφατο μυθιστόρημα του Λιόσα που μεταφράστηκε στα ελληνικά, το προτελευταίο που έγραψε, το Άγριοι καιροί (εκδ. Καστανιώτη), το θέμα του οποίου είναι ακριβώς αυτό: η αποτύπωση μιας λατινοαμερικανικής κοινωνίας που υφίσταται ένα δικτατορικό καθεστώς. Πιο συγκεκριμένα, ο Λιόσα εξετάζει τη βασανισμένη ιστορία της Γουατεμάλας λίγο πριν και λίγο μετά το 1954, όταν πραγματοποιήθηκε ένα υποκινούμενο από τις ΗΠΑ πραξικόπημα που έφερε στην εξουσία τον Κάρλος Καστίγιο Άρμας. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον το εισαγωγικό κεφάλαιο για τον ρόλο της τότε πανίσχυρης United Fruits Company, η οποία χάρη στη δύναμη της προπαγάνδας, και για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της στη Γουατεμάλα, καταδίκασε τη χώρα να λειτουργεί υπό την εποπτεία της Αμερικής.

Ιστορίες με δικτατορίες και τέρατα-1

Οι ήρωες του Λιόσα είναι ως επί το πλείστον ιστορικά πρόσωπα, πολιτικοί, πρέσβεις, πράκτορες, στρατιωτικοί, οι οποίοι συναναστρέφονται επινοημένους χαρακτήρες (φανταστική περίπτωση η «Μις Γουατεμάλα»), μια «περίπου αλήθεια» απολύτως θεμιτή, αν αναρωτιέστε, αφού η λογοτεχνία έχει δικαιώματα που δεν έχει η Ιστορία. Το βιβλίο κυλάει κατά τα άλλα σε δύο ταχύτητες: άλλοτε θυμίζει εγχειρίδιο Ιστορίας με μια μάλλον ψυχρή παράθεση γεγονότων (ίσως σας παραξενέψει στην αρχή) και άλλοτε ξεδιπλώνεται όλη η αφηγηματική μαεστρία του Περουβιανού νομπελίστα, όπως όταν επιστρατεύει την τεχνική της ανάμειξης δύο ιστοριών σε μία ή ακόμη και στο τέλος, όπου με ένα μεταμυθοπλαστικό τέχνασμα εμφανίζεται ως συγγραφέας ο «δον Μάριο» για να κλείσει την ιστορία.

Οι Άγριοι καιροί είναι ένα ωραίο, πλούσιο μυθιστόρημα, όχι στο επίπεδο της Γιορτής του τράγου, αλλά εν πάση περιπτώσει πετυχαίνει τον στόχο του Λιόσα, που πάντα ήθελε να ξέρουμε ότι από τον δικό του τόπο, ο οποίος είναι ολόκληρη η Λατινική Αμερική, πέρασαν κάποτε τέρατα.

Το μυθιστόρημα Άγριοι καιροί κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.