Ηταν ένα γαλάζιο ήσυχο πρωινό. Το πέλαγος μπροστά τους κατρακυλούσε γυαλιστερά κύματα. Η Μαρία, στα 17, αγκαλιά με το tablet, δεν κουνιόταν από την ξαπλώστρα, όσο η αδελφή της, το Πολάκι, στα 11, έβγαζε σέλφι με το κινητό μπροστά σε ένα θαλασσινό πιάτο πλημμυρισμένο από φως. Η Μαρία ούτε που κοίταζε. Ξεχώριζε τις πιο δυνατές ατάκες από podcasts, συνεντεύξεις, ομιλίες, τις μόνταρε σε ένα βιντεάκι δευτερολέπτων, του φορούσε υπότιτλους και γραφικά και το ανέβαζε στο TikTok, το In-stagram, το YouTube. Ονειρεύεται τις χιλιάδες ευρώ που θα κερδίζει ως clipper.
Μπορεί οι δημιουργοί περιεχομένου να λοιδορούνται ως άτομα που κερδίζουν από πωλήσεις μέσω της σκηνοθετημένης ζωής τους, της μετατροπής σε εμπόρευμα του προσώπου, του σώματος, της φωνής, της καθημερινότητάς τους, της ανελέητης έκθεσής τους, ωστόσο, ίσως ποτέ άλλοτε όσο φέτος τόσο πολλοί μικρομέγαλοι προέφηβοι δεν έκαναν «δοκιμαστικά» σε παραλίες, δρόμους, προκυμαίες, εστιατόρια, για τη βουτιά σε μια καριέρα influencer, YouTuber, TikToker… Σύμφωνα με έρευνες σε Ευρώπη και ΗΠΑ, το 60% των μαθητών γυμνασίου και λυκείου και το 57% της γενιάς Ζ λαχταρούν να γίνουν ζάπλουτοι σταρ των σόσιαλ.
Η οικονομία της απόσπασης του βλέμματος εκατομμυρίων χρηστών του Διαδικτύου, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs, το 2025 έκανε τζίρο 252 δισ. δολάρια, με το μέρος των δαπανών αποκλειστικά για influencers να ξεπερνά τα 32,5 δισ. Ομως δεν πετυχαίνουν όλοι οι επίδοξοι ψηφιακοί αστέρες, οι μισοί φυτοζωούν, ενώ πολλοί επιτυχημένοι εξουθενώνονται από την ακατάπαυστη πίεση για δημιουργία περιεχομένου, τις μεταβαλλόμενες στρατηγικές διατήρησης του κοινού, τις ατελείωτες υπό διαπραγμάτευση συμφωνίες, και φτιάχνουν κλώνους ΑΙ να τραβούν αυτούς οι αλγόριθμοι από το μανίκι… Αλλά αυτό τα παιδιά δεν το γνωρίζουν. Οι πλατφόρμες, με τους δικούς τους influencers να παρέχουν ψευδή υπόσχεση προστασίας, έχουν καθορίσει τις ζωές τους.
Σήμερα στις ΗΠΑ υπάρχουν ιδρύματα (π.χ. το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα) που χορηγούν πτυχίο influencer. Νέοι, ως ποιοτική «πρώτη ύλη» στη διογκούμενη βιομηχανία συγκράτησης της ανθρώπινης προσοχής ή δημιουργοί ισχυρών ταυτοτήτων, διαμορφωτές του μέλλοντος όλων;
Δύσκολα τα ελεύθερα πατήματα σε έναν τεχνολογικά εξαρτώμενο κόσμο, όπου προτιμήσεις, επιλογές, αλήθειες και ψέματα καθορίζονται από το αλγοριθμικά υποστηριζόμενο κυνήγι του αμύθητου κέρδους.