Φόρτωση Text-to-Speech…
Η ελληνική ανώτατη εκπαίδευση βρίσκεται, έπειτα από μακρά περίοδο αδράνειας απέναντι στις καταστροφικές αποφάσεις των κυβερνώντων, σε κομβικό σταυροδρόμι. Η θεσμοθέτηση των μη κρατικών ΑΕΙ αποτέλεσε τη θρυαλλίδα για να καταδειχθούν επιτακτικά τα προβλήματα των δημόσιων ΑΕΙ.
Το κυριότερο είναι η υπέρμετρη διόγκωσή τους με νέα τμήματα σε αντικείμενα σπουδών με μηδαμινές επαγγελματικές προοπτικές. Μετά την ανακοίνωση των φετινών βάσεων εισαγωγής, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στις κενές θέσεις στις καθηγητικές σχολές, όπως φιλολογίες, μαθηματικά, φυσική κ.λπ. Για παράδειγμα, έμειναν περίπου 1.500 κενές θέσεις στα φιλολογικά τμήματα και –σε συνδυασμό με τις πολύ χαμηλές βάσεις εισαγωγής– όλοι μιλούν για την απαξίωση των ανθρωπιστικών σπουδών. Μα γιατί παραξενευόμαστε; Ποιες είναι οι επαγγελματικές προοπτικές αυτών των τμημάτων;
Ας μην το περιορίζουμε στις φιλολογίες. Μια σειρά ακόμη πολλών τμημάτων περιφερειακών πανεπιστημίων –απομεινάρια του δόγματος «κάθε πόλη και ΑΕΙ» από τη δεκαετία του ’90– σε άλλα επιστημονικά πεδία πλην των ανθρωπιστικών σπουδών, ακόμη και από τις περιζήτητες σπουδές υγείας, έχουν κάθε χρόνο έλλειμμα εισακτέων.
Στον αντίποδα, περιφερειακά τμήματα με θελκτικό αντικείμενο σπουδών γεμίζουν· παράδειγμα, το νέο Τμήμα Ψυχολογίας στο ακριτικό Διδυμότειχο, τη στιγμή που το Τμήμα Μαθηματικών στη Σάμο είχε μόλις τέσσερις εισακτέους.
Τα πανεπιστήμια προσπαθούν να κουκουλώσουν το πρόβλημά τους με ημίμετρα, με αποτέλεσμα να κάνουν κινήσεις στρεβλές για την ποιότητα των σπουδών αλλά και τους 18χρονους. Είναι δυνατόν να εισάγονται φοιτητές στα Τμήματα Φυσικής χωρίς να έχουν εξεταστεί στα μαθηματικά (και άρα να έχουν αποκτήσει το απαραίτητο υπόβαθρο), όπως θα συμβεί από το 2027, μόνο και μόνο για να γεμίσουν –κάπως– τα περιφερειακά τμήματα; Πρόκειται για καταστροφική απόφαση, αλλά οι πανεπιστημιακοί την προκρίνουν για να διατηρήσουν τα πανεπιστημιακά τιμάριά τους και τη βολή τους.
Η ύπαρξη των ιδιωτικών ΑΕΙ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα ενισχύσει την πίεση στα περιφερειακά ΑΕΙ και τα τμήματα χαμηλής ζήτησης (κεντρικά και περιφερειακά).
Οι ευθύνες των πανεπιστημιακών είναι μεγάλες. Ακόμη μεγαλύτερες είναι των κυβερνώντων τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Μπορεί να ανοίξει μια συζήτηση για στρατηγικό σχεδιασμό στην τριτοβάθμια εκπαίδευση; Στην ερώτηση κυβερνητικό στέλεχος μου απάντησε δηκτικά: «Εν μέσω παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου και με τέτοια τοξικότητα στο πολιτικό τοπίο;»…