Υπήρξαν νύχτες που η σελήνη φώτιζε το ατελιέ του Πάμπλο Πικάσο και τον έβρισκε ξάγρυπνο, να αναζητά κάτι. Γυμνός ως τη μέση, έστρεφε μια στο τόσο το βλέμμα στο καντράν του ρολογιού του, παρακολουθώντας το φως του φεγγαριού να μετακινείται πάνω στη μικρή κυκλική επιφάνεια, όπως μετακινούνταν και μέσα του οι φάσεις της έμπνευσης. Η σελήνη γέμιζε, άδειαζε, ξαναγέμιζε — όπως και η δημιουργικότητά του. Για τον Πικάσο, ο χρόνος δεν ήταν ποτέ μια γραμμή· ήταν κύκλος, σπειροειδής, ελλειπτικός, πηγαινοερχόταν και δεν μπορούσε να περιοριστεί από τις κάθετες γραμμές των κυβικών πινελιών του καλλιτέχνη. Παρέμενε ακόμη αδάμαστος, ένας καλός του φίλος και συμβουλάτορας.
Την εικόνα του ώριμου Πάμπλο εκείνης της εποχής κατέγραψε ο André Villers, ο φωτογράφος που έγινε φίλος και συνοδοιπόρος του. Σε μια σειρά διάσημων πορτρέτων του, ο Πικάσο στέκεται μπροστά στον φακό σχεδόν γυμνός, γεμάτος φως και ενέργεια. Είναι ο καλλιτέχνης στην πιο ανθρώπινη, σχεδόν αρχέγονη μορφή του. Εκεί βλέπουμε τον Πικάσο που είχε πια κατακτήσει τη φήμη του μύθου, αλλά συνέχιζε να μετρά τον χρόνο με τον πιο προσωπικό τρόπο: μέσα από τα ρολόγια του.
Το πρώτο ήταν ένα Jaeger-LeCoultre Triple Date Moonphase, ένα από τα πιο αγαπημένα μοντέλα της δεκαετίας του ’40 και του ’50. Η κάσα του από ροζ χρυσό είχε διάμετρο 35 χιλιοστά και ένα καντράν που έδειχνε την ημερομηνία, την ημέρα, τον μήνα και τις φάσεις της σελήνης. Πιθανότατα το απέκτησε στις αρχές της δεκαετίας του ’50, τότε που ζούσε με τη Φρανσουάζ Ζιλό, γεμάτος φως και ζωηράδα – όπως είχε ήδη αποθεώσει τη σύντροφό του σε πίνακες όπως το “La Joie de Vivre” και το “Femme Fleur”. Ήταν τα χρόνια της αναγέννησης, μετά τον πόλεμο, όταν ο καλλιτέχνης ξανάβρισκε την ευφορία του μέσα από το χρώμα και τη σάρκα.
Το Jaeger-LeCoultre τον συνόδευσε σε αυτή την εποχή έντονης δημιουργίας, ώσπου κάπου γύρω στο 1956 εξαφανίστηκε. Η πιο διαδεδομένη εκδοχή λέει ότι το χάρισε στην κόρη του Παλομά, η οποία με τη σειρά της το έδωσε στον τότε σύζυγό της, τον Λόπεζ-Κάμπιλ. Όταν το ρολόι έφυγε από τον καρπό του, ο Πικάσο —ένας άνθρωπος που δεν ανεχόταν το κενό— το αντικατέστησε με ένα παρόμοιο. Ίσως ένα μοντέλο πιο ώριμο, σίγουρα πιο σύνθετο, για κάποιους πιο «βαρύ»: το Patek Philippe Ref. 2497 Perpetual Calendar, με κάσα από χρυσό.
Όταν το Jaeger-LeCoultre Triple Date έφυγε από τον καρπό του, ο Πικάσο το αντικατέστησε με ένα παρόμοιο. Ίσως ένα μοντέλο πιο ώριμο, σίγουρα πιο σύνθετο, για κάποιους πιο «βαρύ»: το Patek Philippe Ref. 2497 Perpetual Calendar.
Ο Πικάσο είχε ήδη γνωρίσει τη μετέπειτα σύζυγό του Ζακλίν Ροκ και τα έργα του, όπως το “Les Femmes d’Alger” και οι παραλλαγές του “Las Meninas”, απέπνεαν έναν στοχασμό πάνω στον χρόνο και τη μνήμη. Ο νέος του σύντροφος στον καρπό, ένα από τους μόλις 179 κομμάτια του Ref. 2497 που παρήγαγε ποτέ η Patek Philippe, ήταν ένα διηνεκές ημερολόγιο — άλλος ένας στοχασμός που δεν γνώριζε λήξη. Το φορούσε μέχρι τα τελευταία του χρόνια, ώσπου χάθηκε κι αυτό, χωρίς να έχουμε καμία ιδέα πότε ακριβώς και ποιος το πήρε. Σίγουρα πάντως συνέβη μετά το θάνατο του καλλιτέχνη. Αν ποτέ επανεμφανιστούν αυτά τα δύο ρολόγια, θα είναι κάτι περισσότερο από πολύτιμα αντικείμενα. Θα είναι σαν να ξαναβρέθηκαν δύο φάσεις του ίδιου φεγγαριού — η φωτεινή και η σκοτεινή — που μετρούσαν όχι απλώς τον χρόνο του Πικάσο, αλλά τον παλμό της ίδιας του της ψυχής.