Οι αιτίες πίσω από το άλμα αποδόσεων στα κρατικά ομόλογα

Το sell off στα κρατικά ομόλογα έχει οδηγήσει σε εκτίναξη των επιτοκίων δανεισμού των κυβερνήσεων, με τις αιτίες να καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, από τον πληθωρισμό έως τους φόβους για υπερβολικές επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.

Οι αποδόσεις των 30ετών αμερικανικών κρατικών ομολόγων ανήλθαν αυτή την εβδομάδα στα υψηλότερα επίπεδα από το 2007, ενώ και στην Ευρώπη η ανησυχία για το αυξημένο δημόσιο χρέος και οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις συνέβαλαν στην άνοδο του κόστους μακροπρόθεσμου δανεισμού σε υψηλά επίπεδα πολλών ετών. Το κόστος δανεισμού της Γαλλίας άγγιξε τα υψηλότερα επίπεδα από το 2008 και τα αντίστοιχα γερμανικά ομόλογα διαπραγματεύονται σε επίπεδα του 2011. Οι αντίστοιχες αποδόσεις των βρετανικών κρατικών ομολόγων πλησιάζουν το 6% στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ τα ιαπωνικά ομόλογα παρόμοιας διάρκειας βρίσκονται κοντά στο ιστορικό υψηλό τους. Παρότι οι εγχώριοι παράγοντες παίζουν ρόλο σε κάθε αγορά, οι διαρθρωτικές δυνάμεις που ωθούν τις αποδόσεις προς τα πάνω είναι παγκόσμιας φύσης.

Ενας φόβος είναι ότι οι αυξανόμενες παγκόσμιες εντάσεις θα καταστήσουν τις οικονομίες πιο ευάλωτες σε διαταραχές της προσφοράς και σε επίμονες πληθωριστικές πιέσεις. Οι κάτοχοι ομολόγων ανησυχούν επίσης ότι οι κυβερνήσεις δεν θα καταφέρουν να συγκρατήσουν τις δαπάνες, ασκώντας πίεση στα δημοσιονομικά των χωρών τους. Εν τω μεταξύ, οι αλλαγές στη δομή της αγοράς και στα δημογραφικά στοιχεία έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση της ζήτησης από αγοραστές.

Οι παγκόσμιες αγορές χρέους έχουν πληγεί φέτος από την άνοδο των τιμών της ενέργειας που προκλήθηκε από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει οδηγήσει σε προβλέψεις ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και άλλες κεντρικές τράπεζες θα προχωρήσουν σε σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής. Η άνοδος των επιτοκίων επιδείνωσε το ήδη δύσκολο δημοσιονομικό κλίμα στις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Στις ΗΠΑ, οι τόκοι του δημόσιου χρέους εξακολουθούν να αποτελούν βασικό παράγοντα του αυξανόμενου δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας. Για το τρέχον οικονομικό έτος μέχρι σήμερα, το ποσό ανέρχεται σε 1,17 τρισ. δολάρια – μια αύξηση κατά 15%, που οφείλεται εν μέρει στις υψηλότερες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.

Ωστόσο, οι πρόσφατες διακυμάνσεις των τιμών υποδηλώνουν ότι και άλλοι παράγοντες συμβάλλουν στην άνοδο των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων.

Ενας παράγοντας που λειτουργεί ως εμπόδιο για τα κρατικά ομόλογα μακροπρόθεσμης διάρκειας σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ο ανταγωνισμός από τους εταιρικούς δανειολήπτες. Ο ρυθμός έκδοσης ομολόγων, ο οποίος έχει φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ, έχει προσθέσει σημαντική προσφορά διάρκειας στις αγορές σταθερού εισοδήματος των ΗΠΑ, ειδικά καθώς οι εταιρείες τεχνολογίας που επιδιώκουν να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (AI) αναζητούν δανεισμό με μακροπρόθεσμες λήξεις.

Αυτές οι αμερικανικές εταιρείες αξιοποιούν όλο και περισσότερο τις αγορές ομολόγων του εξωτερικού, με ένα παράδειγμα να αποτελεί η απόφαση της Alphabet Inc. να προχωρήσει σε μια πρώτη έκδοση ομολόγων σε δολάρια Αυστραλίας ύψους 5 δισ.