Φόρτωση Text-to-Speech…
Ξερόχορτα, μάρμαρα, ουρανός. Στην Αρχαία Μεσσήνη το τοπίο μοιάζει ακίνητο, όμως κάτω από αυτή την ησυχία συγκεντρώνονται περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια Ιστορίας. Η φωτογράφος Στέλλα Νάστου επισκέφθηκε τον αρχαιολογικό χώρο τον Μάιο του 2017 και δημιούργησε ένα «ακίνητο ταξίδι» από το 369 π.Χ. έως σήμερα. Δεν φωτογραφίζει την αρχαιότητα ως εντυπωσιακό σκηνικό. Επιλέγει τις γραμμές των ερειπίων και μεταφέρει τον ακίνητο χρόνο στην έκθεση που φιλοξενείται στο φουαγιέ του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, με τίτλο «Μεσσήνη ή Η δύναμη στη σιωπή του χρόνου».
Η Μεσσήνη ιδρύθηκε το 369 π.Χ., μετά την απελευθέρωση των Μεσσηνίων από τη σπαρτιατική κυριαρχία. Για τρεισήμισι αιώνες οι Μεσσήνιοι είχαν ζήσει υπό τον έλεγχο της Σπάρτης, με πολλούς να εγκαταλείπουν την πατρίδα τους για να αποφύγουν την υποδούλωση. Η ίδρυση της πόλης, με τη βοήθεια των Θηβαίων, δεν ήταν, επομένως, απλώς η δημιουργία ενός νέου αστικού κέντρου.
Ηταν η επιστροφή σε μια γη που είχε χαθεί και η συγκρότηση μιας νέας συλλογικής ταυτότητας. Για περίπου τέσσερις αιώνες αποτέλεσε σημαντικό πολιτικό, θρησκευτικό και καλλιτεχνικό κέντρο. Σήμερα, τα μνημεία της διατηρούν μεταξύ τους την πολεοδομική σχέση μιας πολιτείας, κάτι που κάνει την Αρχαία Μεσσήνη έναν από τους σημαντικότερους και πληρέστερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας.
Η εικόνα αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην πολύχρονη ανασκαφική εργασία του Πέτρου Θέμελη. Οι πρώτες συστηματικές έρευνες είχαν ξεκινήσει ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, όμως ο Θέμελης ανέλαβε τη μεγάλη σύγχρονη ανασκαφική προσπάθεια, η οποία συνεχίστηκε για περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Το θέατρο, το Ασκληπιείο, το στάδιο, η αγορά, το Εκκλησιαστήριο, το Ωδείο, τα ιερά και οι οχυρώσεις άρχισαν να συνθέτουν ξανά την εικόνα της αρχαίας πόλης. Γι’ αυτόν τον τόπο, στον οποίο αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής του, είχε πει: «Εχω ζήσει πολλή ευτυχία στην Αρχαία Μεσσήνη».
Η φωτογραφική δουλειά της Στέλλας Νάστου κινείται στον ίδιο τόπο με ανάλογη διάθεση. Το βλέμμα της στρέφεται στα απλά: ένα κομμάτι μαρμάρου, η βλάστηση που εισχωρεί ανάμεσα στις πέτρες, το φως, ο ορίζοντας. Στέκεται απέναντι στα μνημεία παρατηρώντας τι μένει όταν απομακρύνονται οι άνθρωποι.
Η πλαγιά κατεβαίνει προς τη θάλασσα και η Σφακτηρία παραμένει ορατή από τον αρχαιολογικό χώρο. Η γεωγραφία συνδέει έτσι δύο διαφορετικές στιγμές της ελληνικής Ιστορίας: τη Μεσσήνη του 369 π.Χ. και τον κόλπο του Ναυαρίνου, όπου το 1827 ο συμμαχικός στόλος των Αγγλων, Γάλλων και Ρώσων νίκησε τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο, σε μια καθοριστική στιγμή για την έκβαση της Ελληνικής Επανάστασης.
Στις φωτογραφίες της Νάστου, αυτή η ιστορία δεν χρειάζεται να εικονογραφηθεί. Υπάρχει μέσα στην ίδια τη γεωγραφία του τόπου. Η διεκδίκηση της ελευθερίας, η απώλεια της πατρίδας, η επιστροφή, η δημιουργία μιας πόλης και, αιώνες αργότερα, ένας ακόμη αγώνας για ανεξαρτησία συναντώνται σε ένα τοπίο.
Διάρκεια έως τις 30 Αυγούστου 2026, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.