Φόρτωση Text-to-Speech…
Μόλις τέσσερις ημέρες δοκιμαστικής λειτουργίας φαίνεται πως είχε συμπληρώσει το αιολικό πάρκοστην τοποθεσία Μαύρο Σπιθάρι Βοιωτίας όταν εκδηλώθηκε φωτιά στις 27 Ιουνίου. Εκείνο το συμβάν αντιμετωπίστηκε γρήγορα, με απολογισμό περίπου 60 καμένα στρέμματα. Ακολούθησαν διορθωτικές εργασίες στο εναέριο ηλεκτρικό δίκτυο από την τεχνική εταιρεία που είχε αναλάβει το έργο. Στις 31 Ιουλίου ξέσπασε νέα πυρκαγιά, επεκτάθηκε στην Αττική και κατέστρεψε πάνω από 100.000 στρέμματα. Τα δύο διαδοχικά συμβάντα αναδεικνύουν πιθανά κενά στη διαδικασία ελέγχου των ιδιωτικών δικτύων, ενώ έπειτα από εισαγγελική παρέμβαση αναμένεται να εξεταστούν όλοι οι αιολικοί σταθμοί στη χώρα.
Σύμφωνα με τις αυτοψίες της Πυροσβεστικής, οι δύο πυρκαγιές φέρεται να συνδέονται με το εναέριο ηλεκτρικό δίκτυο του αιολικού πάρκου. Στην άδεια εγκατάστασης που χορηγήθηκε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας στην εταιρεία «Αιολική Σπιθάρη Α.Ε.» σημειώνεται ότι το δίκτυο διασύνδεσης μέσης τάσης του αιολικού πάρκου θα ήταν υπόγειο στο μεγαλύτερο τμήμα του (39,9 χλμ.), ενώ θα υπήρχαν και τέσσερα εναέρια τμήματα συνολικού μήκους 3,5 χλμ. Ο δικηγόρος της εταιρείας, Νίκος Γεωργούσης, αναφέρει στην «Κ» ότι η ηλέκτριση για τη δοκιμαστική λειτουργία έγινε στις 23 Ιουνίου. Οπως λέει, «η εκτέλεση του έργου ανατέθηκε σε εταιρεία η οποία έχει μεγάλη εμπειρία» σε αυτό το αντικείμενο.
Δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο εάν κατά τη φάση της δοκιμαστικής λειτουργίας, πριν και μετά την πρώτη φωτιά, έγινε έλεγχος στο ιδιωτικό δίκτυο από άλλο φορέα. Πηγές του ΑΔΜΗΕαναφέρουν ότι το συγκεκριμένο αιολικό δεν συνδέεται με το δίκτυο υψηλής τάσης, καθώς και ότι «η ευθύνη, η χάραξη, η επίβλεψη είναι του ιδιώτη». Αντιστοίχως και από πηγές του ΔΕΔΔΗΕέχει επισημανθεί ότι πρόκειται για «ιδιωτικό δίκτυο».
Πηγή από τον χώρο της ηλεκτρικής ενέργειας λέει στην «Κ» ότι το συγκεκριμένο αιολικό πάρκο ανήκει στην κατηγορία των «μικρών», φέρεται να συνδέεται με δίκτυο μέσης τάσης, καθώς και ότι σε παρόμοιες περιπτώσεις οι γραμμές έχουν αφεθεί στην ευθύνη των ιδιωτών παραγωγών. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο ΔΕΔΔΗΕ δεν έχει ευθύνη να ελέγξει τεχνικά τη γραμμή. Στο άρθρο 79 του Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου αναφέρεται ότι ο ΔΕΔΔΗΕ διενεργεί «οπτικό έλεγχο της εγκατάστασης, ιδιαίτερα όσον αφορά τα μέσα ζεύξης και προστασίας στο όριο δικτύου – χρήστη». Ο κώδικας προβλέπει ακόμη ότι «επιμέρους έλεγχοι και δοκιμές δύναται να πραγματοποιούνται και κατά την περίοδο δοκιμαστικής λειτουργίας».
Τόσο ο ΑΔΜΗΕ όσο και ο ΔΕΔΔΗΕ δηλώνουν αναρμόδιοι για να ελέγξουν τα ιδιωτικά ηλεκτρικά δίκτυα και υποστηρίζουν ότι αυτό είναι ευθύνη του ιδιώτη.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, για να δοθεί άδεια λειτουργίας σε αιολικό σταθμό θα πρέπει να προσκομιστεί και βεβαίωση περάτωσης δοκιμαστικής λειτουργίας από τον αρμόδιο διαχειριστή ή βεβαίωση ηλέκτρισης εάν δεν προβλέπεται δοκιμαστική λειτουργία. Ακολουθεί αυτοψία από την αδειοδοτούσα αρχή με κλιμάκιο δύο ατόμων. Στην περίπτωση του αιολικού στη Βοιωτία, το κλιμάκιο που θα αναλάμβανε αυτή την αποστολή μετά την ολοκλήρωση της δοκιμαστικής περιόδου θα προερχόταν από τη Διεύθυνση Τεχνικού Ελέγχου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Η «Κ» επικοινώνησε με το συγκεκριμένο τμήμα και, όπως διευκρίνισαν, δικό τους έργο δεν είναι ο έλεγχος των γραμμών. «Δεν έχουμε τις γνώσεις ως υπηρεσία, ούτε είμαστε αρμόδιοι», λένε. Εκείνοι θα ελέγξουν, μεταξύ άλλων, εάν οι τελικές θέσεις των ανεμογεννητριών συμπίπτουν με τις συντεταγμένες που είχαν δηλωθεί ή εάν ο τύπος των ανεμογεννητριών είναι σύμφωνος με τις προδιαγραφές.
«Δεν έχουμε τις γνώσεις για να ελέγξουμε τις γραμμές», υποστηρίζει η Διεύθυνση Τεχνικού Ελέγχου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας.
Ο δικηγόρος Γεώργιος Μπάλιας εκπροσωπεί κατοίκους του γειτονικού οικισμού Αγίου Βασιλείου και τον Δήμο Θηβαίων σε μία από τις προσφυγές που είχαν κατατεθεί το 2023 στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του αιολικού πάρκου στο Μαύρο Σπιθάρι. «Ενα ζήτημα που τίθεται είναι ότι στις περιβαλλοντικές μελέτες αντίστοιχων έργων δεν γίνεται εκτίμηση επιπτώσεων για τις εναέριες γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι μελέτες περιορίζονται στη λειτουργία των ανεμογεννητριών, όχι του δικτύου. Ενα έργο, όμως, πρέπει να εκτιμάται στην ολότητά του», υποστηρίζει.
Ελεγχοι σε όλη τη χώρα
Με αφορμή την υπόθεση στη Βοιωτία, οι εισαγγελικές αρχές ζήτησαν από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού της Πυροσβεστικής να ελέγξει τα αιολικά πάρκα σε όλη την Ελλάδα. Πηγή από τον χώρο των αιολικών σταθμών λέει στην «Κ» ότι «στην πλειονότητα των μεγάλων έργων επιλέγεται η υπογειοποίηση του δικτύου». Σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Επιστημονική Ενωση Αιολικής Ενέργειας σημειώνει ότι θεωρεί «χρήσιμη κάθε πρωτοβουλία των αρμόδιων αρχών που αποσκοπεί στον έλεγχο της ασφάλειας των ενεργειακών εγκαταστάσεων». Τονίζει ακόμη ότι με αφορμή το περιστατικό στη Βοιωτία «αναπαράγονται θεωρίες συνωμοσίας ότι δήθεν προκαλούνται φωτιές για να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες».
Για την υπόθεση στη Βοιωτία έχουν προφυλακιστεί ο ιδιοκτήτης του αιολικού, ένας ηλεκτροτεχνίτης και ο δήμαρχος Στυλίδας ως ιδιοκτήτης της εταιρείας που κατασκεύασε τη γραμμή. Σύμφωνα με τους συνηγόρους τους, όλοι αρνούνται τις κατηγορίες.