Πότε υποβάλλουν δήλωση φορολογίας εισοδήματος στην Ελλάδα οι απόδημοι Ελληνες: Οι Ελληνες που είναι δηλωμένοι στην ελληνική εφορία ως φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις. Ερωτούν και ζητούν να μάθουν πώς θα φορολογηθούν τα εισοδήματα που έχουν σε ένα από τα δύο κράτη ή και στα δύο κράτη. Προσπαθούν να αποφύγουν τη διπλή φορολόγηση από τα δύο κράτη. Οι Ελληνες αυτοί έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν δήλωση φορολογίας εισοδήματος στην Ελλάδα για τα εισοδήματα που προκύπτουν στη χώρα μας και είναι δύο οι κατηγορίες υποχρέων γι’ αυτό: α) Οι Ελληνες που έχουν μεταφέρει τη φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό λόγω μετοικεσίας και β) οι αλλοδαποί που έχουν εισοδήματα στην Ελλάδα.
Ποια εισοδήματα φορολογούνται στην Ελλάδα : Ενας φορολογικός κάτοικος εξωτερικού μπορεί να έχει στην Ελλάδα εισοδήματα εντός της ελληνικής επικράτειας, όπως: από ενοίκια, από μερίσματα, από μετοχές, από κέρδη από συμμετοχές σε ημεδαπές ΕΠΕ, ΙΚΕ, Ο.Ε., Ε.Ε., από τόκους καταθέσεων σε τράπεζες, ημεδαπές ή ξένες, από μισθούς που προέρχονται από επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα μόνιμα κ.ά.
O ρόλος των διμερών συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας (ΣΑΔΦ): Οι διμερείς συμβάσεις είναι διακρατικές και έχουν σκοπό να αποφεύγεται η διπλή φορολόγηση για το ίδιο εισόδημα. Τα δύο κράτη συνεργάζονται μεταξύ τους, καθιερώνοντας ένα σταθερό φορολογικό καθεστώς και αναπτύσσοντας συγχρόνως μία μακροχρόνια επενδυτική συνεργασία.
Οι ΣΑΔΦ είναι σύμφωνες με την πρότυπη σύμβαση του ΟΟΣΑ. Τα κείμενα ακολουθούν τα κείμενα της πρότυπης σύμβασης και με ερμηνευτικά σχόλια επεξηγούν τις σχετικές διατάξεις.
Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει ακολουθήσει την παραπάνω σύμβαση του ΟΟΣΑ και έχει υπογράψει 58 ΔΣΑΔΦ με άλλα κράτη, εντός και εκτός της Ε.Ε. Ετσι, ορισμένα εισοδήματα φορολογούνται αποκλειστικά μόνο στο ένα κράτος, ενώ για άλλα εισοδήματα δίνουν αρμοδιότητα και στα δύο κράτη να τα φορολογούν και να συμψηφίζεται ο φόρος του ενός κράτους με τον φόρο του άλλου κράτους.
Oι διμερείς συβάσεις επικυρώνονται με νόμο και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου του Ελληνικού Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Επιγραμματικά τα σπουδαιότερα άρθρα της πρότυπης σύμβασης του ΟΟΣΑ:
Εισόδημα από ακίνητη περιουσία: Το άρθρο 6 της πρότυπης σύμβασης του ΟΟΣΑ ορίζει ότι το εισόδημα από ακίνητη περιουσία φορολογείται στο κράτος όπου βρίσκεται το ακίνητο ανεξάρτητα από τη χρήση του ακινήτου.
Εισόδημα από κέρδη επιχειρήσεων: Το άρθρο 7 της πρότυπης σύμβασης ορίζει ότι τα κέρδη επιχείρησης ενός κράτους δεν φορολογούνται στο άλλο κράτος, εκτός εάν η επιχείρηση ασκεί δραστηριότητα εκεί μέσω μόνιμης εγκατάστασης.
Εισόδημα από μερίσματα: Το άρθρο 10 της πρότυπης σύμβασης ορίζει ότι στα κέρδη από μερίσματα πρέπει να αποφεύγεται η διπλή φορολόγηση. Δηλαδή όταν διανέμονται από μια εταιρεία εγκατεστημένη στο ένα συμβαλλόμενο κράτος σε κάτοικο του άλλου κράτους. Λύνονται και οι επί μέρους υπάρχουσες ιδιαιτερότητες στην ΔΣΑΔΦ.
Εισόδημα από τόκους: Το άρθρο 11 της πρότυπης σύμβασης ορίζει ότι oι τόκοι που προκύπτουν σε ένα συμβαλλόμενο κράτος και καταβάλλονται σε κάτοικο άλλου κράτους μπορούν να φορολογηθούν στο κράτος κατοικίας, χωρίς να αποκλείεται και η φορολόγηση στην πηγή.
Εισόδημα από δικαιώματα: Το άρθρο 12 της πρότυπης σύμβασης ορίζει ότι oι τόκοι που προκύπτουν σε ένα συμβαλλόμενο κράτος και καταβάλλονται σε κάτοικο άλλου κράτους μπορούν και εδώ να φορολογηθούν στο κράτος κατοικίας, χωρίς να αποκλείεται και η φορολόγηση στην πηγή.
Εισόδημα από εξαρτημένες προσωπικές υπηρεσίες: Tο άρθρο 15 της πρότυπης σύμβασης ορίζει την εξαρτημένη εργασία σε διασυνοριακές καταστάσεις και ορίζονται οι κανόνες κατανομής των φορολογικών υποχρεώσεων σε περιπτώσεις βραχυχρόνιας απασχόλησης κ.λπ.
Εισόδημα από αμοιβές διευθυντών: Tο άρθρο 16 της πρότυπης σύμβασης ορίζει πώς φορολογούνται οι αμοιβές των διευθυντών, που αποκτώνται από κάτοικο ενός συμβαλλόμενου κράτους υπό την ιδιότητά του ως μέλους του διοικητικού συμβουλίου μιας εταιρείας, που είναι κάτοικος του άλλου συμβαλλόμενου κράτους. Η φορολόγηση της αμοιβής μπορεί να γίνει από αυτό το συμβαλλόμενο άλλο κράτος ή και από τα δύο κράτη.
Εισόδημα από συντάξεις: Το άρθρο 18 της σύμβασης ορίζει ότι οι συντάξεις και άλλες παρόμοιες αμοιβές που καταβάλλονται σε κάτοικο ενός συμβαλλομένου κράτους έναντι προηγούμενης εξαρτημένης απασχόλησης φορολογούνται μόνο σε αυτό το κράτος.
*Ο κ. Ορέστης Σεϊμένης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.