Του Πατριάρχη
Υπάρχει μια παμπάλαια παροιμία, που περιγράφει εκείνον ο οποίος αδυνατεί να ξεχωρίσει το άχυρο του ενός γαϊδάρου από το άχυρο του άλλου. Τη θεωρούσα, ομολογώ, κάπως ξεπερασμένη για τα δεδομένα μιας κοινωνίας που διαθέτει πλέον πανεπιστήμια, δίκτυα ελέγχου γεγονότων και μορφωμένους ανθρώπους με κριτική σκέψη. Αποδεικνύεται όμως πως η ρήση δεν έχει χάσει ούτε ίχνος από τη σοφία της. Έχει απλώς αλλάξει διεύθυνση κατοικίας. Από το χωριό μετακόμισε στα σχόλια κάτω από κάθε ανάρτηση ή δημοσίευμα για την υπόθεση «Σάντη».
Η σύγχυση έχει δύο αιτίες. Η πρώτη, είναι η άγνοια, όσων δεν έχουν τον χρόνο ή τη διάθεση να διαβάσουν πέρα από τον τίτλο και η δεύτερη είναι η σκοπιμότητα, η οποία δεν είναι απλώς ανεπαρκής, αλλά είναι και ανέντιμη.
Το πρώτο δεμάτι άχυρο, είναι το πόρισμα για το «Κράτος Μαφία».
Στις 16 Ιουνίου, η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς ολοκλήρωσε, ύστερα από έρευνα 2 χρόνων, το πόρισμά της για το βιβλίο του Μακάριου Δρουσιώτη. Το συμπέρασμα ήταν προσεκτικά διατυπωμένο. Η Αρχή ούτε υιοθετεί ούτε αθωώνει τους ισχυρισμούς του βιβλίου. Εντόπισε, ωστόσο, ενδείξεις για σειρά ενδεχόμενων ποινικών αδικημάτων, όπως κατάχρηση εξουσίας, δεκασμό δημόσιου λειτουργού, εμπορία επιρροής, αθέμιτη κτήση περιουσιακού οφέλους κλπ, που αφορούν τον τέως Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη και άλλα δώδεκα φυσικά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων πρώην υπουργός, πρώην βουλευτής και πρώην Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας. Η υπόθεση παραπέμφθηκε στον Γενικό Εισαγγελέα για αξιολόγηση. Έχουν σημασία οι λέξεις. «Ενδείξεις», «ενδεχόμενα», «παραπέμπεται για αξιολόγηση»… Δηλαδή βρισκόμαστε στο στάδιο της πιθανολόγησης και όχι της καταδίκης. Είναι ένα σοβαρότατο πόρισμα, αλλά είναι (ακριβώς επειδή είναι σοβαρό) ένα πόρισμα που δεν επιτρέπει «ελεύθερη μετάφραση».
Το δεύτερο δεμάτι με άχυρο είναι η υπόθεση «Σάντη». Στις 30 Μαρτίου, ο Μακάριος Δρουσιώτης, τότε υποψήφιος στις βουλευτικές εκλογές με το Volt, δημοσιοποίησε στο «Χ», καταγγελίες για κύκλωμα που συνέδεε πρόσωπα από τη Δικαιοσύνη, την πολιτική και τις επιχειρήσεις, αποδιδοντας τους ευθέως κατηγορίες για σεξουαλική κακοποίηση ανήλικης, διαφθορά, εκβιασμούς, συγκάλυψη, ακόμη και δίκτυο συνδεδεμένο με την Αδελφότητα των Ροδόσταυρων. Η έρευνα της Αστυνομίας, με τη συνδρομή Europol και FBI, δεν εντόπισε καμία μαρτυρία, εύρημα ή αντικειμενικό στοιχείο που να επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς. Η ίδια η «Σάντη», ανακρίθηκε και παραδέχθηκε ότι κατασκεύασε τα μηνύματα, χρησιμοποιώντας εφαρμογή παραγωγής εικονικών συνομιλιών, ενώ τεχνική εξέταση εντόπισε ασυμβατότητες στα λειτουργικά συστήματα και στις ώρες αποστολής.
Σήμερα, Μακάριος Δρουσιώτης και «Σάντη» αντιμετωπίζουν 101 κατηγορίες συνολικά, για ψευδείς ειδήσεις, πλαστά έγγραφα και παρενόχληση, με παραπομπή στο Κακουργιοδικείο. Στις 16 Σεπτεμβρίου αναμένεται η εμφάνισή τους ενώπιον του Δικαστηρίου, όπου θα καθοριστεί και η ημερομηνία έναρξης της ακροαματικής διαδικασίας. Εδώ, σε αντίθεση με το πόρισμα, δεν βρισκόμαστε στο στάδιο της «ένδειξης». Βρισκόμαστε ήδη σε κατηγορητήριο.
Και περνάμε στην επικίνδυνη γαϊδαρολογία, έχοντας τα δύο δεμάτια άχυρο, τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο. Το πρώτο αφορά ενδεχόμενα αδικήματα τρίτων προσώπων, σε στάδιο προκαταρκτικής αξιολόγησης και το δεύτερο τον ίδιο τον Μακάριο Δρουσιώτη, σε στάδιο κατηγορητηρίου, για ισχυρισμούς που, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, φέρεται να δημοσίευσε ή να αναπαρήγαγε εν γνώσει του. Το ένα δεν έχει καμία λογική, νομική ή χρονική σχέση με το άλλο. Και όμως, μέρος του δημόσιου καυγά των τελευταίων ημερών επιμένει να τα ανακατεύει σε ένα ενιαίο αφήγημα. «Αφού αποδείχθηκε σωστός στο Κράτος Μαφία, άρα αδικείται στη Σάντη».
Αυτή είναι η ίδια η φύση της γαϊδαρολογίας. Η μεταφορά πίστωσης από τον έναν λογαριασμό στον άλλο, χωρίς να υπάρχει καμία σχέση μεταξύ τους. Το ότι κάποιος φωτογράφισε σωστά ένα σκάνδαλο δεν τον καθιστά αξιόπιστο μάρτυρα σε κάθε επόμενη καταγγελία που υπογράφει. Ο πρότερος βίος, όσο τιμητικός κι αν είναι, δεν λειτουργεί ως προπληρωμένη ασφάλεια έναντι μελλοντικών στραβοπατημάτων. Αν λειτουργούσε έτσι, η δικαιοσύνη θα ήταν περιττή και θα αρκούσε το βιογραφικό.
Ο ίδιος ο Μακάριος Δρουσιώτης έχει ήδη προσφέρει τη δική του εκδοχή, περιγράφοντας τη δίωξη ως «σκευωρία, συνωμοσία συγκάλυψης και αντίποινα για το Κράτος Μαφία». Είναι ένα αφήγημα που μεταθέτει τη συζήτηση από το «τι αποδεικνύουν τα στοιχεία» στο «ποιος έχει συμφέρον να με βλάψει». Είναι, όμως, ακριβώς το είδος της σύγχυσης που περιγράφει η παροιμία για την αδυναμία να χωριστούν δυο γαϊδάρων άχυρο.
Ότι κάποιοι θεσμικοί παράγοντες ενδέχεται να έχουν κάθε λόγο να δυσανασχετούν με το «Κράτος Μαφία» δεν αποδεικνύει τίποτα για την υπόθεση «Σάντη». Ούτε την αθωώνει, ούτε την επιβαρύνει. Οι δύο υποθέσεις θα κριθούν, η καθεμία χωριστά, με τα δικά της αποδεικτικά στοιχεία, ενώπιον των δικών της δικαστηρίων. Η πολιτική και ηθική ευθύνη των προσώπων που κατονομάζονται στο πόρισμα είναι ζήτημα άλλο, ενώ η ποινική ενοχή, στις δύο υποθέσεις, είναι ζήτημα δικαστηρίου, όχι λαϊκού αισθήματος.
Το να ξεχωρίζει κανείς δύο γαϊδάρων άχυρο δεν απαιτεί σοφία. Απαιτεί απλώς την ελάχιστη τιμιότητα να διαβάσει κάποιος τα δύο πράγματα ξεχωριστά, πριν αποφασίσει ότι είναι το ίδιο και το αυτό. Όσοι εξακολουθούν να τα μπερδεύουν από άγνοια, ας διαβάσουν, ενώ όσοι τα μπερδεύουν εν γνώσει τους, ας αναρωτηθούν γιατί τους βολεύει τόσο η σύγχυση. Το πόρισμα του Κράτους Μαφία δεν είναι άλλοθι για τη Σάντη και η Σάντη δεν είναι υποσημείωση του Κράτους Μαφία. Είναι, απλούστατα, δύο διαφορετικά άχυρα και όποιος τα ανακατεύει, είτε από απροσεξία είτε από σκοπιμότητα, δεν μπορεί να ανατρέψει την κοινή λογική.