Ολική έκλειψη ηλίου: Τέσσερα βασικά στοιχεία για το σπάνιο αυτό φαινόμενο που πρέπει να γνωρίζουμε

Τα μάτια στον ουρανό θα έχουν εκατομμύρια Ευρωπαίοι, αλλά και παρατηρητές απ’ όλο τον κόσμο, θα στρέψουν σήμερα Τετάρτη (12.08.2026) το βλέμμα τους στον ουρανό για μια σπάνια ολική έκλειψη ηλίου που, για πολύ λίγο, θα βυθίσει στο σκοτάδι τη βόρεια Ισπανία στη διάρκεια της ημέρας.

Tο σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο της ολικής έκλειψης ηλίου, το πρώτο του είδους στην Ευρώπη από το 2006, θα ξεκινήσει στη Ρωσία γύρω στις 20:00 (ώρα Ελλάδας), μετά θα διασχίσει το Βόρειο Ημισφαίριο και θα περάσει πάνω από τη Γροιλανδία, πριν διασχίσει τον Ατλαντικό Ωκεανό.

Η έκλειψη θα είναι ορατή σε ένα τμήμα της Ισλανδίας, αλλά και σε μια λωρίδα που διασχίζει την Ισπανία, από το Οβιέδο ως την Πάλμα της Μαγιόρκα περνώντας από το Μπούργος, βόρεια της Μαδρίτης, πριν εξαφανισθεί γύρω στις 21:30. Πέρα από τη λωρίδα αυτή, θα είναι μόνο μερική.

Ακολουθούν τέσσερα βασικά στοιχεία για το σπάνιο αυτό φαινόμενο:

Τι είναι μια ολική έκλειψη ηλίου;

Όταν γίνεται ολική έκλειψη ηλίου,«η Σελήνη παρεμβάλλεταιακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, ρίχνοντας τη σκιά τηςσε μια στενή λωρίδα τηςγήινης επιφάνειας», εξηγεί η Γαλλική Ένωση Αστρονομίας.

«Από μια αξιοσημείωτη σύμπτωση η Σελήνη, αν και 400 φορές μικρότερη από τον Ήλιο, βρίσκεται επίσης400 φορές πιο κοντάμας: οι εμφανείς διάμετροί τουςείναι ίδιες»,προσθέτει ηAFA. Για κάποια λεπτά,«το φως τηςημέρας σβήνει, αποκαλύπτοντας το ηλιακό στέμμα»,εξηγεί.

Ποια θα είναι η διάρκειά της;

Αν πάρουμε για παράδειγμα τηνπόλη του Μπούργος, η διάρκεια τηςολικής έκλειψηςμιλώντας με ακρίβεια-δηλαδή η στιγμή κατά την οποία ο ήλιος θα έχει κρυφτεί τελείως-θα είναι 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα, ακριβώς.

Ωστόσο η διάρκεια του φαινομένου στο σύνολό του θα είναι πολύ μεγαλύτερη, περίπου δύο ώρες. Αυτόδιότιθα αρχίσει με μια μερική έκλειψη, πριν από την ολική έκλειψη, και θα ακολουθήσει ξανάμερική έκλειψη. ΣτοΜπούργος,τοφαινόμενοστοσύνολό του θα διαρκέσει 1 ώρα και 48 λεπτά.

Πρόκειται για ένα σπάνιο φαινόμενο;

Ετησίως γίνονται μια με δύο εκλείψεις ηλίου.«Αλλά η σκιά της Σελήνης που πέφτει στη Γη έχει πλάτος μόνον μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα», υπενθυμίζει ακόμη ηAFA. Ως εκ τούτου, για να είναι ορατή μια ολική έκλειψη ηλίου ξανά από το ίδιο μέρος θα χρειαστεί να περάσουν περίπου 400 χρόνια.

Άλλεςδύοεκλείψειςηλίου θα είναι ωστόσο ορατές σε άλλεςπεριοχές τηςΙσπανίας τα δύο επόμενα χρόνια, στο νοτιότερο άκρο τηςστις2 Αυγούστου 2027 και στη συνέχεια σε μεγάλο μέρος του νοτίου τμήματος τηςχώρας στις26 Ιανουαρίου του 2028.

Θα πρέπει να ληφθούνειδικά μέτρα προστασίας;

Ναι, απολύτως. Θα πρέπει να προμηθευτεί κάποιος γυαλιά με πιστοποίησηISO 12312-2:2015, τα οποία προστατεύουν τον αμφιβληστροειδή χιτώνα φιλτράροντας100%την ακτινοβολίαUV.

«Αυτό που είναι επικίνδυνο δεν είναι η ίδια η έκλειψη, είναι το να κοιτάζει κάποιος απευθείας τον Ήλιο χωρίς προστασία. Μπορεί να προκληθεί ρωγμή στον αμφιβληστροειδή χωρίς να το καταλάβει και αυτό είναι μη αναστρέψιμο», εξηγεί ηAFA.Ο αμφιβληστροειδής δεν έχει υποδοχείς πόνου, και οι διαταραχές της όρασης μπορεί να εμφανιστούν αργότερα.

Και κάπου ανάμεσα στις πραγματικές πληροφορίες για το σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο, στα social media βρήκε χώρο και μια από τις πιο παράξενες θεωρίες συνωμοσίας των τελευταίων μηνών: ότι σήμερα η Γη θα χάσει τη βαρύτητά της για επτά δευτερόλεπτα.