Φόρτωση Text-to-Speech…
«Κυριακή πρωί μαζεύουμε. Φρόντισε να είσαι εδώ νωρίς!» Κοφτό το μήνυμα που έλαβα στο κινητό, η φωτογραφία των κατάφορτων δέντρων που το συνόδευε αρκούσε για να με παρακινήσει. Υπολόγισα δύο γεμάτες ώρες για το πήγαινε, ξημερώθηκα λοιπόν σε άδειες εκείνη την ώρα επαρχιακές οδούς. Μέθυσους οδηγούς δεν συνάντησα, καταπώς φαίνεται δεν είχε τριγύρω πανηγύρι. Όταν έφτασα, ο σκαρφαλωμένος στη σκάλα («πρόσεχε, μωρέ!», «προσέχω, λέμε!», εν είδει καλημέρας) φίλος είχε ήδη γεμίσει μισή ντουζίνα τελάρα. Δεν φλυαρήσαμε καθόλου, συντονίστηκα αμέσως με τον γρήγορο ρυθμό της συλλογής. Η Αγγλίδα σύζυγος, μαζί με τον εκκολαπτόμενο αγρότη γιο τους, έριχναν τα μικρά ή κάπως ταλαιπωρημένα φρούτα σε ζεμπίλι. Πέρασε ένα τρίωρο μέχρι να τελειώσουμε, πρέπει να συλλέξαμε τόνους. Εντάξει, όταν ενθουσιάζομαι, ρέπω προς την υπερβολή, σίγουρα πάντως η ποσότητα που έδωσαν τα οκτώ δέντρα τους ήταν αξιομνημόνευτα μεγάλη. Εκείνη ύστερα έφερε πιρούνια κι ένα μεγάλο μπολ γεμάτο με κομμένες σε φέτες ώριμες βανίλιες, τις οποίες είχε ραντίσει με λευκό κρασί και ροδόνερο – έτσι είπε. Πανδαισία και έκσταση. Θαύμασα έπειτα τα πολύ ζωηρά στην ανάπτυξη, ωραιότατα δέντρα τους και μου μίλησαν σχετικά. Φυτεύτηκαν πριν από μία δεκαετία σε γόνιμο έδαφος, ποτίζονται από πηγάδι και επειδή μοιραζόμαστε την ίδια αποστροφή για το άγριο κλάδεμα διαμόρφωσης, ψήλωσαν σχετικά γρήγορα μέχρι τα πέντε μέτρα.
Χαίρονται πολύ για τις επιλογές που έκαναν τότε: έβαλαν δύο ποικιλίες, την Black Amber ως κύρια και μια ανώνυμη για επικονιαστή. Προέρχονται αμφότερες, όπως άλλωστε κι όλες οι άλλες ποικιλίες βανίλιας, από επιτυχημένες, σε μεγάλο βαθμό καλιφορνέζικες, διασταυρώσεις της «ιαπωνικής» (κινεζικής καταγωγής στην πραγματικότητα) δαμασκηνιάς (Prunus salicina), η οποία σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή (P. domestica), που καλλιεργείται εδώ από την αρχαιότητα, εισήχθη και εξαπλώθηκε στην ήπειρό μας μόλις τον τελευταίο αιώνα. Το ζεύγος των φίλων μου δήλωσε με καμάρι ότι σχεδιάζει μελλοντικώς να φυτέψει ακόμη αρκετές βανίλιες από ποικιλίες πρώιμες και όψιμες, ώστε μαζί να καλύπτουν διάστημα παραγωγής περίπου δύο μηνών. Εξέθεσα τον προβληματισμό μου σχετικά με τη διάθεση του βιολογικού προϊόντος τους – οι πέντε και βάλε τόνοι που θα δίνουν κάθε χρόνο τα δύο στρέμματα που οραματίζονται, είναι αναμφίβολα ποσότητα τεράστια για να απορροφάται από γνωστούς και φίλους, από την άλλη όμως πολύ μικρή και άρα ασύμφορη για να ασχοληθείς επαγγελματικά με τη δεντροκαλλιέργεια. Πικραμένα ακούστηκαν τα λόγια μου, τι να κάνω, έχω πάθει πολλά. Φαίνεται όμως πως ο αισιόδοξος υποβολέας εντός μου έχει ακόμη σφυγμό: «Βάλτε τα, κι αν μπορείτε, κάντε το φέτος».
Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε φυτικές ίνες επιδρούν θετικά στο πεπτικό, ενώ η τακτική κατανάλωσή τους υποστηρίζει την υγεία των οστών.
Δεν μπορεί, λέω, αυτό το κακό που όλοι βιώνουμε, κάποια στιγμή, όχι πολύ μακρινή ελπίζω, θα τελειώσει για να επιστρέψουμε στην ανθρώπινη αφετηρία: φύση – ελευθερία – κοινότητες. Και τα δέντρα, όχι μόνο τα παραγωγικά, θα αποκτήσουν ξανά την αξία που, δυστυχώς, έχασαν στη σύγχρονη εποχή. Με κάτι τέτοιες σκέψεις παρηγορούμαι και φυσικά γνωρίζω ότι βαυκαλίζομαι, είμαι όμως πια πολύ μεγάλος για να αλλάξω μυαλά. Μπήκαμε ύστερα στην κουζίνα κουβαλώντας το ασήκωτο ζεμπίλι και αφαιρέσαμε τα κουκούτσια των φρούτων, διαδικασία γρήγορη καθώς οι βανίλιες, ειδικά στην ώριμη κατάσταση, είναι ιδανικά εκπύρηνες. Διδάχτηκα κατόπιν, καιρός ήταν, πώς φτιάχνουμε γλυκόξινο τσάτνεϊ από βανίλιες, έντονα καρυκευμένο με ξίδι, κρεμμύδι, πιπερόριζα και καυτερή πιπεριά. Κόβαμε και προσθέταμε, ανακατεύαμε και σιγοβράζαμε για περίπου δύο ώρες, άξιζε όμως τον κόπο. Πήρα δύο μεγάλα βάζα μαζί, πρόκειται για υλικό που συνοδεύει άψογα μπλε ή ώριμα τυριά και, εξοβελιστέες μεν, αλλά υπέρτατες τηγανητές λιχουδιές σαν τους ρεβιθοκεφτέδες. Στη νωπή μορφή τους, η οποία τέτοια εποχή αφθονεί στην αγορά, οι βανίλιες διαθέτουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες επιδρούν θετικά στο πεπτικό, ενώ η τακτική κατανάλωσή τους υποστηρίζει την υγεία των οστών, σε μικρότερο μεν από τα δαμάσκηνα, αλλά καθόλου αμελητέο βαθμό.