Φόρτωση Text-to-Speech…
Με τον Κώστα Βίρβο γνωριζόμασταν αρκετά. Μου είχε παραχωρήσει συνεντεύξεις, μάλιστα μία από αυτές στο σπίτι του, είχαμε συναντηθεί σε εκδηλώσεις και παραστάσεις. Ευγενής, χιουμορίστας, ευφυής, διορατικός, προσεκτικός, υπερασπιστής του λαϊκού λόγου και γνώστης της δύναμής του.
Το 2007 μου δόθηκε η ευκαιρία να παρουσιάσω στη Minos EMI ένα πορτρέτο του. Μια κασετίνα με 4 cd και 80 τραγούδια. Παιδεύτηκα πολύ, όχι για να τα συγκεντρώσω αλλά για το ποια θα αφήσω απ’ έξω. Μάλιστα γεννήθηκε η ιδέα κάποια στιγμή να δημιουργήσουμε κι ένα δεύτερο μέρος. Βλέπετε ο τίτλος του άρθρου, που προέρχεται απ’ τον συνοδοιπόρο του Στέλιο Καζαντζίδη, είναι απολύτως ακριβής.
Αλλά ο Βίρβος δεν είναι μόνο τα τραγούδια…
Τον παλαιό –και κατά πως λένε συνήθως– καλό καιρό το «εν αρχή ην ο λόγος» δεν είχε πέραση στην τραγουδοποιία. Οι στιχουργοί παρέμεναν στωικά στην αφάνεια αφού οι συνθέτες και οι ερμηνευτές είχαν τον πρώτο λόγο. Τα ονόματά τους δεν αναγράφονταν καν στις ετικέτες των δίσκων ενώ τα ποσοστά τους, αν τα έπαιρναν, ήταν μειωμένα. Η Ευτυχία πουλούσε κοψοχρονιά, ο Τσάντας συμβιβαζόταν όπως και άλλοι, ο Κώστας Βίρβος όχι!
Η εμφάνιση του στον χώρο του τραγουδιού στα τέλη της δεκαετίας του ’40, και η καταλυτική παρουσία του σε αυτήν του ’50 όπως και στη συνέχεια, έδωσε στην ιδιότητα του στιχουργού την υπόσταση και το κύρος που δικαιούται. Ο Βίρβος με την παιδεία, τον όγκο και την αξία της τέχνης του αλλά και τον αγωνιστικό του χαρακτήρα τοποθέτησε τον στιχουργό τουλάχιστον στην ίδια θέση με τον συνθέτη. Με την οπτική και την τεχνοτροπία του, τη λυρική αλλά βαθιά ρεαλιστική γραφή του σηματοδότησε τις εξελίξεις στο ορθόδοξο λαϊκό τραγούδι με σημαδιακό και καίριο τρόπο.
Ο Κώστας Βίρβος γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας, ένα από τα οχυρά του λαϊκού μας τραγουδιού. Προερχόμενος από ευκατάστατη οικογένεια φοίτησε στην Κοργιαλένειο Σχολή Σπετσών και αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Τρικάλων το 1943. Πέρασε στην Πάντειο σχολή Αθηνών και αργότερα εγγράφτηκε στο τρίτο έτος της Νομικής Σχολής Θεσσαλονίκης. Οργανώθηκε στην Εθνική Αντίσταση, συνελήφθη, φυλακίστηκε, βασανίστηκε. Εργάστηκε ως Δημόσιος υπάλληλος στα Κρατικά Λαχεία, απ’ όπου και συνταξιοδοτήθηκε ως διευθυντής, και δημιούργησε μια στέρεη οικογένεια.
Αργότερα θα αποτυπώσει βιώματά του, μέσα από συγκλονιστικές, ανάγλυφες εικόνες. Γενικά ο Βίρβος θα εμπνευσθεί από τους απόκληρους και κυνηγημένους απ’ τους νόμους, τους ξενιτεμένους, τα θύματα και τα ναυάγια της κοινωνικής αδικίας, σκιτσάροντας μοναδικά τη μοίρα τους, μέσα από τραγούδια που χαρακτήρισαν την εποχή τους. Οχι, ότι δεν ύμνησε τις χαρές της ζωής και τον έρωτα αλλά τα τραγούδια που τον στέριωσαν και τον ξεχώρισαν έχουν κοινωνικοπολιτική κοψιά.
Ανήσυχος και διορατικός, ο Βίρβος θα γίνει ο πρώτος λαϊκός στιχουργός που θα συνεργασθεί με έντεχνους συνθέτες υπογράφοντας μάλιστα και ολοκληρωμένους κύκλους τραγουδιών, όπως την «Καταχνιά» με τον Χρήστο Λεοντή, τον «Θεσσαλικό Κύκλο» με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, το «Πανόραμα» με τον Μίμη Πλέσσα και όχι μόνο. Η δε μικρή σύμπραξή του με τον Μίκη Θεοδωράκη θα αφήσει ιστορία.
Συνεργάστηκε στενά με τους Τρικαλινούς συντοπίτες του, με τον Τσιτσάνη, τον Καλδάρα, τον Μπακάλη αλλά κυρίως λειτούργησε ως ανεπανάληπτο δίδυμο με τον Θεσσαλό, απ’ τη Ζαγορά Πηλίου, Θόδωρο Δερβενιώτη.
Με τον κουμπάρο του, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, ο Βίρβος θα συνυπογράψει 8 ολοκληρωμένους μεγάλους δίσκους με αποτέλεσμα εξαιρετικούς καρπούς. Μεγάλα σουξέ έκανε και με τον Βασίλη Βασιλειάδη αλλά και τον Χρήστο Νικολόπουλο.
Για το έργο του Κώστα Βίρβου, ο χρόνος και ο κόσμος, οι μόνοι άξιοι και αδέκαστοι κριτές, έδωσαν και εξακολουθούν να δίνουν καθημερινά τις απαντήσεις τους, υποκλινόμενοι στο μεγαλείο του.