Φόρτωση Text-to-Speech…
«Σε πληγώνει η απώλεια αυτού που θεωρούσες δεδομένο. Με το δάσος είχαμε μια βιωματική σχέση. Δεν ήταν απλά καλλωπιστικό, το θεωρούσαμε μέρος της ζωής μας. Κάποια στιγμή σού περνάει από το μυαλό ότι οι γονείς σου κάποτε, όταν μεγαλώσουν, θα πεθάνουν. Δεν μπορείς, όμως, να διανοηθείς το ίδιο για το παιδί σου. Ετσι και εμείς με το δάσος. Μπορεί να είχαμε σκεφτεί ότι θα καεί κάποιο μικρό μέρος του, αλλά δεν περιμέναμε αυτή την καταστροφή».
Ηταν 2023, δύο χρόνια μετά τη μεγάλη πυρκαγιά στην Εύβοια, που είχε κινηθεί από τον Ευβοϊκό μέχρι το Αιγαίο καίγοντας 511.854 στρέμματα, και ο κάτοικος της περιοχής Αντώνης Σκούρας προσπαθούσε ακόμη να συμβιβαστεί με τη νέα συνθήκη στη ζωή του. Η καταστροφή είχε υπολογιστεί σε στρέμματα, το ψυχικό τραύμα ωστόσο παρέμενε ανεπούλωτο και δύσκολα ανιχνεύσιμο. «Δεν χάσαμε μόνο ένα δάσος, το περιβάλλον γύρω μας. Χάσαμε τις αναμνήσεις μας», μου έλεγε ο Σκούρας. Κάθε πρωί ένιωθε τότε ότι ξυπνούσε με την οσμή του καμένου, παρότι βροχές και χιόνια είχαν ξεπλύνει τις στάχτες από τις πλαγιές στους μήνες που είχαν μεσολαβήσει.
Συνήθως στα σημεία των μεγάλων φυσικών καταστροφών σπεύδουν τις πρώτες ημέρες ψυχολόγοι, οργανωμένα ή εθελοντικά, για την άμεση παροχή πρώτων βοηθειών ψυχικής υγείας. Ακούγονται από επίσημα χείλη εξαγγελίες για επιδόματα προς τους πυρόπληκτους και ελαφρύνσεις δανειακών ή φορολογικών υποχρεώσεων. Ο χρόνος κυλάει, όχι για όλους το ίδιο. Ορισμένοι δυσκολεύονται να ορθοποδήσουν αφότου σβήσουν οι φλόγες. Οχι μόνο λόγω των πρακτικών δυσχερειών ή της εκάστοτε γραφειοκρατίας. Εχει αλλάξει βίαια η καθημερινότητά τους, έχει κλονιστεί το αίσθημα ασφάλειας, η εμπιστοσύνη που μπορεί να είχαν προς το κράτος.
Ορισμένοι βασανίζονται από εφιάλτες ή βρίσκονται σε διαρκή κατάσταση ετοιμότητας, θεωρώντας ότι κάτι άσχημο παραμονεύει ανά πάσα στιγμή. Μπορεί να αποφεύγουν τις σχετικές συζητήσεις, να θεωρούν ότι η σιωπή ξορκίζει την αγωνία τους, αλλά το τραύμα δεν σβήνει έτσι απλά. Η ανασφάλεια μεγαλώνει όταν δημιουργείται η αίσθηση πως οι κρατικοί μηχανισμοί δεν μαθαίνουν από τα λάθη τους, όταν μια μεγάλη καταστροφή τη διαδέχεται η επόμενη.
Είναι αχαρτογράφητο ακόμη αυτό το ψυχικό τραύμα, η έκτασή του, η επιμονή του, το πόσο βαθιά και για πόσο καιρό μπορεί να επηρεάζει κάποιους από τους πληγέντες. Δεν είναι, όμως, ένα ζήτημα που πρέπει να προσπερνάμε.