Φόρτωση Text-to-Speech…
Το πώς έβλεπαν στο παρελθόν οι Αθηναίοι το ιστορικό παρελθόν έχει αντιστοιχίες με το σήμερα. Παρά τις διαφορές στον τρόπο θεσμικής προστασίας, η λεγόμενη «παλιά Αθήνα» (με διαφορετικό περιεχόμενο, αναφορές και συνειρμούς ανάλογα την εποχή) προκαλούσε ανέκαθεν μια ποικιλία αντιδράσεων, κυμαινόμενων από τη νοσταλγία και την αναπόληση έως τη θλίψη και την απογοήτευση.
Σήμερα, παρακολουθούμε την καταστροφή πολλών σπιτιών του Μεσοπολέμου και την επιδερμική «αισθητικοποίηση» του αστικού παρελθόντος, αλλά και το 1965, οι τότε γενιές παρακολουθούσαν τη σάρωση της νεοκλασικής Αθήνας και τη δημιουργία της μεταπολεμικής πρωτεύουσας. Το βλέμμα προς την προ 100 ετών εκάστοτε πόλη εμφορείται πάντα από οξύμωρα αισθήματα υπεροχής και μειονεξίας. Η ζωή όμως τραβάει μπροστά.
Αν πάμε ακόμη πιο πίσω στον χρόνο, θα δούμε ότι οι γενιές που βίωναν ως ενήλικοι την Αθήνα του Μεσοπολέμου έβλεπαν τη σταδιακή ανάδυση του 20ού αιώνα όπως συμβαίνει σήμερα, 100 χρόνια μετά, με την ανάδυση του 21ου αιώνα ως ατμόσφαιρα και λειτουργία στη ζωή της πόλης. Ο Αγγελος Τερζάκης στη «Μενεξεδένια πολιτεία» και ο Γιώργος Θεοτοκάς στην «Αργώ» παρατηρούν τις μεταβολές στο σώμα της Αθήνας τη δεκαετία του 1930. Το αίσθημα απέναντι στην αμετάφραστη, απροσδιόριστη, ρευστή, αλλά παντοδύναμη ατμόσφαιρα της πόλης ανά δεκαετία μεταβάλλεται ανάλογα με το χρονικό σημείο, αλλά παραμένει το ίδιο αν μιλάμε για το βίωμα κάθε ξεχωριστής γενιάς που παρακολουθεί την απόσυρση του «κόσμου του χθες», για να αναφερθούμε και στον Στέφαν Τσβάιχ.
Σε ένα παλιό τεύχος της «Νέας Εστίας», με ημερομηνία 15.1.1936, πριν δηλαδή από 90 χρόνια, έγραφε ο λόγιος (εκ Σμύρνης και μετέπειτα στοχαστής των Αθηνών) Χρήστος Εμμ. Αγγελομάτης (1899-1979) για το αρχοντικό της κοντέσσας Θεοτόκη, που βρισκόταν έως τα μέσα της δεκαετίας του 1950 στην οδό Σωκράτους 65, κοντά στην Ομόνοια («ανάμεσα σε γιατρεία, ταβέρνες, εμπορικά, χοροδιδασκαλεία, μπακάλικα και μέσα στο συνεχές βουητό αυτοκινήτων, κραυγών κ.λπ.»). Οταν έγραφε ο Αγγελομάτης το 1936, το ρομαντικό αυτό σπίτι με κήπο, σε σχέδια του Σταμάτη Κλεάνθη, ήταν ήδη ένα παλιό αρχοντικό περίπου 90 ετών. Γράφει ότι το 1936, ήταν θλιβερό το κατάντημα, καθώς είχε χάσει όλα τα στοιχεία που χαρακτήριζαν την ομορφιά του. Το σπίτι αυτό, συνδεόμενο με την εκρηκτική προσωπικότητα της Τζέιν Ντίγκμπυ (κοντέσσας Θεοτόκη) αντικαταστάθηκε από το ξενοδοχείο Αμπασαντέρ (μετέπειτα Εφετείο).
Οι κύκλοι του βλέμματος πολλά έχουν να μας πουν για το πώς βιώνουμε το σήμερα.