Φόρτωση Text-to-Speech…
«Κάθε σενάριο που μπορεί να οδηγήσει σε νίκη ρισκάρει μια επικίνδυνη κλιμάκωση, ενώ η συνέχιση της υπάρχουσας πορείας ρισκάρει μια στρατηγική ήττα». Αυτή η εκτίμηση του αρθρογράφου των New York Times Ντέιβιντ Φρεντς συνοψίζει το δίλημμα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ξεκίνησε τον πόλεμο εναντίον του Ιράν αψήφιστα και χωρίς σαφή διέξοδο. Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, που οι σύμβουλοι Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου εμφανίζονται διχασμένοι σχετικά με τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσουν για να τον λήξουν, επτά μήνες μετά.
Η τελευταία απόφαση Τραμπ να ακυρώσει μία ακόμη απειλούμενη επίθεση εναντίον του Ιράν ερμηνεύεται ως κίνηση ελιγμού με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας, ύστερα από τις ενδείξεις κλιμάκωσης του πολέμου από την πλευρά του Ιράν, με χτυπήματα σε αμερικανικές βάσεις και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η υποχώρηση αξιολογήθηκε θετικά από τις αγορές, όπου η τιμή του πετρελαίου υποχώρησε αμέσως. Ωστόσο, στην περιοχή έχει διαμορφωθεί ήδη μια νέα πραγματικότητα, καθώς το Ιράν ελέγχει τη διέλευση της εμπορικής ναυτιλίας επιβάλλοντας διόδια στα πλοία που διέρχονται τα Στενά του Ορμούζ. Οπως γράφει στη δική της ανάλυση η Μάγκι Φέλντμαν-Πιλτς, Αμερικανίδα ειδικός σε θέματα εθνικής ασφάλειας, αυτά τα διόδια «δεν είναι κυρώσεις, δεν είναι δωροδοκία, δεν είναι πειρατεία, δεν είναι πράξη πολέμου. Είναι όλα τα παραπάνω και τίποτε από αυτά».
Οπως και να το ονομάσει κανείς, πρόκειται για υπονόμευση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας με συνέπειες όχι μόνο για το εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, αλλά και για τη γεωπολιτική ισχύ των ΗΠΑ. Το Ιράν απαγορεύει κατά βούληση σε κάποια πλοία να διέλθουν τα Στενά, ανάλογα με το ποιοι είναι οι ιδιοκτήτες τους, ενώ στα υπόλοιπα χρεώνει το αντίστοιχο ποσό των 2 εκατ. δολαρίων στο κινεζικό γουάν ή σε bitcoin, απειλώντας και τον κυρίαρχο ρόλο του δολαρίου στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Και από αυτήν την άποψη, ακόμη και αν επιτευχθεί εκεχειρία, την οποία θα παρουσιάσει ως νίκη, ο πρόεδρος Τραμπ κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με μια στρατηγική ήττα. Αυτή μπορεί πολιτικά να είναι διαχειρίσιμη στο εσωτερικό, αλλά δεν μπορεί παρά να στιγματίσει την αμερικανική ισχύ διεθνώς, προς όφελος της Ρωσίας και της Κίνας, οι οποίες σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις βοηθούν το Ιράν ποικιλοτρόπως, κυρίως με δορυφορικές εικόνες που διευκολύνουν τις επιθέσεις με drones στις χώρες του Κόλπου.
Με δεδομένο τον συνεχιζόμενο πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, τα χαμηλά επίπεδα πολεμοφοδίων στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και τις πληροφορίες περί μεγάλης επίθεσης της Σαουδικής Αραβίας εναντίον των Χούθι, αναλυτές όπως ο Φρεντς προειδοποιούν για ένα ακόμη χειρότερο σενάριο: τον κίνδυνο δημιουργίας συνθηκών για έναν επόμενο πόλεμο, ο οποίος κινδυνεύει να γίνει παγκόσμιος.
* Η κ. Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council και ερευνήτρια εξωτερικού στο ΕΛΙΑΜΕΠ.