Φόρτωση Text-to-Speech…
Από τα –φαινομενικά– μικρά πράγματα καταλαβαίνει συχνά κάποιος τι συμβαίνει και στα μεγάλα. Μόλις πριν από λίγες ημέρες ο Νίκος Βατόπουλος, φορέας ο ίδιος της μακράς μνήμης της εξέλιξης της πόλης των Αθηνών, ανάρτησε ορισμένες φωτογραφίες μπροστά από το κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Ο περίβολος γύρω από το στολίδι της τριλογίας εικονιζόταν σε πλήρη εγκατάλειψη, με σκουριασμένα μεταλλικά απομεινάρια του παρελθόντος, όπως ένα παλιό γραμματοκιβώτιο των ΕΛΤΑ και διάφορα άλλα μη αναγνωρίσιμα πια κουβούκλια. Η αγάπη των Ελλήνων για τον δημόσιο χώρο είναι γνωστή και δεν περίσσευε ποτέ. Αλλά η τριλογία του Ερνέστου Τσίλλερ, οι παρακείμενες λεωφόροι Ακαδημίας και Πανεπιστημίου, η Σταδίου, το Σύνταγμα, είναι η καρδιά της πρωτεύουσας, τουριστικής ή μη.
Η εικόνα είναι, βέβαια, αποκαρδιωτική κυρίως για τους κατοίκους αυτής της πόλης, όσους τέλος πάντων ακόμη περπατούν στο κέντρο της. Για τους περιστασιακούς χρήστες των τουριστικών υπηρεσιών της μπορεί αυτή η πατίνα του χρόνου να είναι και ελκυστική. Αλλωστε, αν μιλήσει κανείς με πολυταξιδεμένους Αμερικανούς τουρίστες που συνομιλούν μεταξύ τους, θα ακούσει ότι η Αθήνα –και όχι το Τελ Αβίβ– είναι μια καλή πρώτη στάση προτού κάποιος ταξιδέψει στις άλλες τσιμεντουπόλεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Η οξείδωση των μετάλλων της πόλης, η ξεραΐλα στα παρτέρια της, τα σπασμένα πεζοδρόμια και ουδέποτε συντηρημένα, η δυσωδία από τα σκουπίδια σε όλο το κέντρο της είναι μια ένδειξη γενικευμένης παραίτησης. Φυσικά ο αρμόδιος Δήμος Αθηναίων έχει το μερίδιο του λέοντος της ευθύνης για κάποια από αυτά, και κυρίως την ανύπαρκτη καθαριότητα, αλλά το φαινόμενο εδώ σηματοδοτεί κάτι ευρύτερο.
Η πρωτεύουσα της χώρας αντανακλά μια ψυχολογία παραίτησης από το συλλογικό. Η κρίση ήταν καταστροφική για την –ήδη περιορισμένη– κοινοτική συνείδηση του μέσου Ελληνα. Υστερα από αυτήν και ειδικά τα τελευταία χρόνια, το φθηνό χρήμα, η διάχυσή του σε μικρά κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας εξαχρείωσε ακόμη περισσότερο την αίσθηση του συλλογικού στόχου. Και κάπως έτσι, η συντριπτική πλειονότητα των νέων ανθρώπων κοιτάζει το κενό που είναι το μέλλον τους και οι παραγωγικές γενιές αναλώνονται στην ανακύκλωση ενός από καιρό ξεπερασμένου μοντέλου.
Η τραγελαφική διάσταση όλων αυτών, ενδεικτική, βέβαια, συνολικά της ανθρώπινης κατάστασης, είναι ότι εξελίσσονται σε ένα «καρυδότσουφλο» που αρμενίζει αμέριμνα στη φουσκοθαλασσιά του κόσμου που αναδύεται ερήμην ημών.