Εφυγε ο μεγαλύτερος Ελληνας συλλέκτης για τη Μαρία Κάλλας, Δ. Πυρομάλλης

Φόρτωση Text-to-Speech…

Θυμάμαι ακόμη τη σεμνότητά του όταν στα τέλη του 2024 η τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου τον είχε βραβεύσει με το παράσημο του Χρυσού Σταυρού του Τάγματος του Φοίνικος. Συνεσταλμένος σαν παιδί, δεν μπορούσε να σηκώσει το βλέμμα του, αλλά διαισθανόμασταν όλοι οι παριστάμενοι πως μέσα του ένιωθε μια δικαίωση: το προσωπικό του μεράκι, που τον οδήγησε να γίνει συλλέκτης, τον παρώθησε τελικά να γίνει και δωρητής προς την Εθνική Λυρική Σκηνή. Διότι ήξερε ότι το corpus που συγκέντρωσε είχε εθνική σημασία. Και αυτή η διαδρομή του αναγνωρίστηκε με την υψίστη τιμή από την πολιτεία.

«Εφυγε» ο μεγαλύτερος Ελληνας συλλέκτης για τη Μαρία Κάλλας, Δ. Πυρομάλλης-1
Στο δυάρι του με όλα τα αντικείμενα που είχε συγκεντρώσει, τα οποία δώρισε στην Εθνική Λυρική Σκηνή. [Ανδρέας Σιμόπουλος]

Ο λόγος για τον Δημήτρη Πυρομάλλη, ο οποίος απεβίωσε την Κυριακή σε ηλικία 68 ετών. Υπήρξε ο μεγαλύτερος Ελληνας συλλέκτης για τη Μαρία Κάλλας. Αλλωστε η αγάπη του προς τη σοπράνο σμιλεύθηκε εξ απαλών ονύχων. Οταν ήταν τεσσάρων ετών τη συνάντησε στη Ζάκυνθο, όπου γεννήθηκε. Τον είχε πάρει αγκαλιά και του είχε τσιμπήσει τα μάγουλα. Και όμως, αυτή η κίνηση που κάνουν συχνά οι μεγάλοι στα μωρά εκείνου του άλλαξε τη ζωή. Ηδη μόλις έγινε 20 ετών αποφάσισε να αφιερώσει χρόνο, χρήμα και ενέργεια για να συγκεντρώσει χιλιάδες τεκμήρια της επαγγελματικής διαδρομής της Κάλλας.

«Εφυγε» ο μεγαλύτερος Ελληνας συλλέκτης για τη Μαρία Κάλλας, Δ. Πυρομάλλης-2
Εξώφυλλο πειρατικών εκδόσεων της εταιρείας Cetra. [Ανδρεας Σιμόπουλος]

Φτάνοντας στην έβδομη δεκαετία της ζωής του, είχε πια φτιάξει έναν πραγματικό θησαυρό. Ξεκίνησε με βινύλια και βιβλία, συνέχισε με φωτογραφικό υλικό και με αντικείμενα. Σταδιακά οργάνωσε ένα δίκτυο απ’ όπου μάζευε ό,τι τον ενδιέφερε. Ελληνες και ξένοι συλλέκτες, παλαιοπώλες από το Μοναστηράκι, δημοπρασίες. Είχε γνωρίσει και ανθρώπους που ήξεραν και είχαν συνεργαστεί με την Κάλλας και του άρεσε να συγκεντρώνει έως και πληροφορίες για τις συζητήσεις του. Δεν είχε μεγάλα οικονομικά μέσα, αλλά όλα του τα χρήματα τα διέθεσε για τον συγκεκριμένο σκοπό. Σε μια συνέντευξη που έδωσε στην καλή συνάδελφο Μάρω Βασιλειάδου, εκείνη τον είχε ρωτήσει ποια από τα αποκτήματά του ξεχώριζε: «Μια συγκεκριμένη “Τραβιάτα” σε βινύλιο, που ακόμη και τώρα η τιμή της δεν πέφτει κάτω από τα 500 ευρώ, ενώ φτάνει έως τις 2.000 ευρώ. Επίσης ένα βινύλιο από τα πειρατικά της Cetra το οποίο αναζητούσα επί 19 χρόνια: “Λουτσία ντι Λαμερμούρ” με τον Ντι Στέφανο και τον Φον Κάραγιαν, και στο εξώφυλλο ζωγραφισμένα γοτθικά παράθυρα. Μου αρέσουν όλα τα εξώφυλλα των “πειρατικών” βινυλίων, που διέσωσαν τη φωνή της Κάλλας στην καλύτερη εποχή της», είχε απαντήσει.

«Εφυγε» ο μεγαλύτερος Ελληνας συλλέκτης για τη Μαρία Κάλλας, Δ. Πυρομάλλης-3
Μια φωτογραφία της Κάλλας στην οικία του. [Ανδρέας Σιμόπουλος]

Από τις πλέον συγκινητικές στιγμές ήταν όταν όλο αυτό το υλικό με τα χιλιάδες ντοκουμέντα δωρήθηκε στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Και από το μικρό του δυάρι (και την προσωπική του χρήση και ευχαρίστηση) μπορούσε πλέον να διαχυθεί στους μελετητές και στις επόμενες γενιές φιλόμουσων. Ενα δείγμα από τον πλούτο της συλλογής πήραμε στην έκθεση «Unboxing Callas: Μια αρχειακή εξερεύνηση στη συλλογή Πυρομάλλη και το αρχείο της ΕΛΣ». Είχε διοργανωθεί το 2023 και εντάχθηκε στους εορτασμούς για τον αιώνα από τη γέννηση της Κάλλας.

εφυγε-ο-μεγαλύτερος-ελληνας-συλλέκ-562697221

Το σύνολο της δωρεάς του περιελάμβανε περίπου 4.000 δίσκους βινυλίου, 6.000 cd, εκατοντάδες βιβλία, αποκόμματα εφημερίδων, περιοδικές εκδόσεις, χιλιάδες φωτογραφίες, αυτόγραφα, ιδιόγραφα, γραμματόσημα με τη μορφή της Κάλλας από διάφορες χώρες, μετάλλια αφιερωμένα στην ίδια, αλλά και προσωπικά είδη της.