Φόρτωση Text-to-Speech…
Τι θα έλεγε ο Μάνος; Τι θα έκανε αν ζούσε ακόμη; Το ερώτημα επαναλαμβάνεται σαν ένα μάντρα τις τελευταίες μέρες. Βέβαια, αν ο Χατζιδάκις άκουγε κάποιον να τον φωνάζει «Μάνο», μάλλον θα τον καταχέριαζε, αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία.
Αν δούμε την υπόθεση με το γράμμα του νόμου, δεν υπάρχουν περιθώρια παρερμηνειών. Οπως περιέγραψε στο άρθρο της η καθηγήτρια Νομικής Ειρήνη Σταματούδη («Κ», 30/7/2026), ο Γιώργος Χατζιδάκις, κληρονόμος του Μάνου Χατζιδάκι, άσκησε τα νόμιμα δικαιώματά του και δεν επέτρεψε τη δημόσια εκτέλεση του τραγουδιού «Ο Γιάννης ο φονιάς» σε μια συναυλία με έργα του Νίκου Γκάτσου πριν από μία εβδομάδα, με ερμηνευτή τον Μανώλη Μητσιά. Η αιτιολογία ήταν το γεγονός ότι διανύουμε το έτος Χατζιδάκι –παραδόξως, καθώς συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννηση του μουσικοσυνθέτη το 2025, αλλά και αυτό είναι μια άλλη ιστορία– και κάθε εκδήλωση που σχετίζεται με το έργο του Χατζιδάκι έχει ήδη σχεδιαστεί και εγκριθεί από τον κληρονόμο του. Αρκεί αυτό;
Οι χατζιδακικές «απαγορεύσεις» δεν είναι πρωτόγνωρες. Υπήρχαν και από τον ίδιο τον συνθέτη όταν ήταν εν ζωή και συνεχίζονται από τον κληρονόμο του. Ανθρωποι που γνώριζαν τον μουσικοσυνθέτη λένε ότι ο γιος του «γαλουχήθηκε» μέσα σε αυτό το περιβάλλον. Δεν έχει περάσει καιρός από τότε που ακυρώθηκε μια παγκόσμια περιοδεία με τραγούδια Χατζιδάκι και Θεοδωράκη που επρόκειτο να ερμηνευθούν από την Μποφίλιου και τον Χαρούλη. Αδοξο τέλος είχε και η περίφημη προτομή του Μ. Χατζιδάκι στο Αλσος Παγκρατίου, η οποία έμεινε φασκιωμένη μέσα στα νάιλον και πριν από λίγες ημέρες αποσύρθηκε από τον Δήμο Αθηναίων. Οι καλές προθέσεις του δωρητή και του γλύπτη που φιλοτέχνησε την προτομή παρέμειναν προθέσεις, μια και, όπως αποδείχθηκε, κανείς δεν είχε συνεννοηθεί με τον κ. Χατζιδάκι. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει και τις δικές του προθέσεις.
Τι αλλάζει στην περίπτωση Μητσιά; Γιατί αυτή η απαγόρευση πονάει λίγο περισσότερο; Υπάρχει κάποια κόκκινη γραμμή στο κληρονομικό δικαίωμα; Με το γράμμα του νόμου η απάντηση θα ήταν αρνητική. Αλλά με ποιο γράμμα κρίνει κανείς το ρίγος που σε πιάνει όταν ακούς τον Μητσιά να τραγουδάει για το παιδί μιας Πατρινιάς και ενός Μεσολογγίτη; Το τραγούδι σε στίχους Νίκου Γκάτσου και μουσική Μάνου Χατζιδάκι έχει ταυτιστεί με τη φωνή ενός σπουδαίου και χαμηλών τόνων ερμηνευτή εδώ και πενήντα χρόνια. Ο νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα είναι σαφής. Αλλά και ο σεβασμός απέναντι στους παλαιότερους, που με σεβασμό έχουν σταθεί απέναντι σε αυτά τραγούδια, σαφέστερος. Στο τέλος της ημέρας, ένας πάντα χάνει: το κοινό.