Ζαΐρα. Η ιστορία μιας γειτονιάς, ενός κινηματογράφου και μιας οικογένειας

Φόρτωση Text-to-Speech…

Ο Χρύσανθος Πανάς ταυτίστηκε με την ανάδειξη της Αθηναϊκής Ριβιέρας και την αναβίωση του παλαιού Zonar’s, που μετατράπηκε στο κομψό Athénée. Αυτό που ωστόσο λίγοι γνωρίζουν είναι η σχέση της οικογένειάς του με μια ιδιαίτερη περιοχή της Αθήνας, την κηπούπολη Κυπριάδου και το κινηματοθέατρο Ζαΐρα. Τον ανάπλου σε αυτήν την ιστορία που ξεδιπλώνεται μέσα από πολλές πτυχές κάνει σε ένα φρεσκογραμμένο από τον ίδιο βιβλίο με τίτλο «Ζαΐρα» (εκδόσεις Καστανιώτη), όπου ανατρέχει στις ρίζες αλλά και στις πολλές και ιδιαίτερες προσωπικότητες που συναπάρτισαν ανά γενιές την προγονική του γραμμή.

«Ζαΐρα». Η ιστορία μιας γειτονιάς, ενός κινηματογράφου και μιας οικογένειας-1
Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης με τη Στέλλα Λιζάρδη. [φωτό Πανουλής]

Ξεκινώντας από την Καταλωνία, περνώντας στην Κεφαλονιά και από εκεί στην Αθήνα, ο Χρύσανθος Πανάς μάς παίρνει μαζί του σε ένα ταξίδι που γίνεται από προσωπικό, συλλογικό. Διότι στο επίκεντρό του βρίσκεται ένας εμβληματικός κινηματογράφος και μια γειτονιά που άλλαξε ριζικά από τις αρχές του 20ού αιώνα, έχει όμως ακόμα πολλά να μας πει.

«Ζαΐρα». Η ιστορία μιας γειτονιάς, ενός κινηματογράφου και μιας οικογένειας-2
Ο Μάριος Φραγκούλης με τον στιχουργό Παρασκευά Καρασούλο. [φωτό Πανουλής]

Κάποια από αυτά ακούστηκαν στην παρουσίαση του βιβλίου του, στον υπαίθριο χώρο όπου βρισκόταν το ιστορικό θερινό σινεμά που γκρεμίστηκε πριν από δεκαετίες και θα μετατραπεί σε ένα ξεχωριστό τοπόσημο για την πόλη. Το κατώφλι του παλιού κινηματογράφου στη λεωφόρο Γαλατσίου 75 πέρασε από νωρίς κόσμος πολύς. Την εκδήλωση άνοιξαν με χαιρετισμούς ο υπουργός Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς και ο δήμαρχος Γαλατσίου Γιώργος Μαρκόπουλος, οι οποίοι ευχαρίστησαν την οικογένεια Πανά για την παραχώρηση του ακινήτου στον δήμο σε απολύτως συμβολικό τίμημα. Ετσι ο χώρος θ’ αποτελέσει έναν πνεύμονα πρασίνου και ένα πολιτιστικό σημείο συνάντησης για τους κατοίκους της περιοχής.

«Ζαΐρα». Η ιστορία μιας γειτονιάς, ενός κινηματογράφου και μιας οικογένειας-3
Η Ελευθερία Αρβανιτάκη με τον Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλο. [φωτό Πανουλής]

Στην παρουσίαση του βιβλίου συμμετείχαν η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Στεφανία Γουλιώτη, ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος και η Ντόρα Βυζοβίτου, συμβάλλοντας ο καθένας με τη δική του, ξεχωριστή παρουσία στη δημιουργία μιας ιδιαίτερα συγκινητικής βραδιάς αφιερωμένης στην ιστορία, στον κινηματογράφο, στον πολιτισμό και στη μνήμη. Παρονομαστής όλης της αφήγησης, ο άξονας της Κυπριάδου. Υπήρξε μια από τις πρώτες κηπουπόλεις της Αθήνας, σχεδιασμένη το 1919 από τον Επαμεινώνδα Κυπριάδη με πρότυπο εκείνες του εξωτερικού. Πολύ γρήγορα προσείλκυσε ανθρώπους των γραμμάτων και της τέχνης. Ανάμεσά τους, ο Σπύρος Παπαλουκάς και ο Γιάννης Τσαρούχης. Στον κεντρικό δρόμο βρισκόταν το Ωδείο. Σε αυτή τη γωνιά της Αθήνας εγκαταστάθηκε ο Σπυρίδων Πανάς, παππούς του Χρύσανθου. Αγόρασε εκεί γη. Μετά τον πόλεμο αποφάσισε να χτίσει έναν κινηματογράφο που του έδωσε το όνομα της κόρης του, ο οποίος λειτούργησε μέχρι και το 1993. Επρόκειτο ουσιαστικά για ένα κινηματοθέατρο 1.000 θέσεων που φιλοξένησε μεγάλες παραγωγές του εξωτερικού.

«Ζαΐρα». Η ιστορία μιας γειτονιάς, ενός κινηματογράφου και μιας οικογένειας-4
Η Ρεβέκκα Καμχή με τη Στεφανία Γουλιώτη. [φωτό Παπαδάκης]

Σε όμορο χώρο δημιούργησε και ένα από τα πρώτα οργανωμένα κινηματογραφικά στούντιο της χώρας. Εκεί γυρίστηκε μεγάλο μέρος των «Απάχηδων των Αθηνών» του 1950, με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα και την Αννα Καλουτά. Οταν ο Χρύσανθος Πανάς και η οικογένειά του αποφάσισαν να δωρίσουν την έκταση αυτή στον δήμο, του ζητήθηκε να γράψει κάτι για να μιλήσει στις σημερινές γενιές για τη «Ζαΐρα». Η έρευνά του όμως έφερε στο φως στοιχεία τα οποία συνέθεσαν τελικά όλο το παλίμψηστο της οικογενειακής πορείας. Ωστόσο, βασικό κίνητρο του ιδίου ήταν να μιλήσει για τη γειτονιά αυτή με αγάπη, και για την ίδια την Αθήνα.

[emailprotected]