Μέχρι πρόσφατα, η δημιουργία και η διατήρηση μιας επιχείρησης εκατομμυρίων δολαρίων απαιτούσε ολόκληρη «στρατιά» στελεχών: από το μάρκετινγκ και το λογιστήριο μέχρι το τμήμα ΙΤ και την εξυπηρέτηση πελατών. Η επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης όμως φαίνεται πως αλλάζει τους θεμελιώδεις κανόνες του επιχειρείν, επιτρέποντας τη μαζική άνοδο των εταιρειών του ενός ατόμου (solopreneur companies), όπως σημειώνει η Wall Street Journal.
Ο 40χρονος Μπεν Μπρόκα διευθύνει την εταιρεία του από το σαλόνι του στο Σοσαλίτο της Καλιφόρνιας. Ιδρυσε την επιχείρησή του τον περασμένο Δεκέμβριο, προσφέροντας εργαλεία AI σε άλλους επιχειρηματίες. Μέσα σε λίγους μήνες συγκέντρωσε 10.000 πελάτες και οδεύει προς έσοδα 10 εκατ. δολαρίων για τη φετινή χρονιά. Από την πρώτη μέρα δεν έχει προσθέσει στο δυναμικό της εταιρείας του ούτε έναν εργαζόμενο.
Tα συστήματα AI αναλαμβάνουν τα πάντα: απαντούν σε e-mail διαχειρίζονται αιτήματα πελατών και εγγράφουν νέους συνδρομητές. Για τον ίδιο, το μεγαλύτερο όφελος είναι η απόλυτη αυτονομία, καθώς οι ομάδες απαιτούν συχνά συμβιβασμούς που οδηγούν σε μέτρια αποτελέσματα, όπως λέει. Ανήκει σε μία αυξανόμενη ομάδα, τους επιχειρηματίες που διευθύνουν την επιχείρησή τους χωρίς συνεργάτες και εκτελεί όλα τα καθήκοντα μόνος του.
Οι μεμονωμένοι επιχειρηματίες με έσοδα άνω του 1 εκατ. δολ. διπλασιάστηκαν μεταξύ 2023 και 2025, ενώ εκείνοι που ξεπέρασαν το όριο των 10 εκατ. σχεδόν τριπλασιάστηκαν.
Σύμφωνα με στοιχεία από την πλατφόρμα πληρωμών Stripe, οι μεμονωμένοι επιχειρηματίες με έσοδα άνω του 1 εκατ. δολαρίων διπλασιάστηκαν μεταξύ 2023 και 2025, ενώ εκείνοι που ξεπέρασαν το όριο των 10 εκατ. σχεδόν τριπλασιάστηκαν. Οπως επισημαίνουν οικονομολόγοι, η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί πλέον ως εταιρικός συνεργάτης, επιτρέποντας σε ανθρώπους χωρίς εξειδικευμένες γνώσεις να υλοποιήσουν τις ιδέες τους. Η μεγαλύτερη άνθηση παρατηρείται στον τομέα της τεχνολογίας.
Αναλύσεις των στοιχείων του Γραφείου Απογραφής των ΗΠΑ δείχνουν ότι οι νέες αιτήσεις για ίδρυση επιχειρήσεων στον κλάδο της πληροφορικής σημείωσαν αύξηση σχεδόν 45% τον τελευταίο χρόνο. Παράλληλα, όμως, καταγράφηκε και η μεγαλύτερη πτώση στο ποσοστό των ιδρυτών που δηλώνουν ότι σκοπεύουν να κάνουν προσλήψεις.
Το νέο αυτό περιβάλλον συνοδεύεται ωστόσο από σημαντικές προκλήσεις και ρίσκα. Το κόστος χρήσης των κορυφαίων μοντέλων ΑΙ μπορεί να αποδειχθεί υψηλό, αναγκάζοντας ορισμένους ιδρυτές να στραφούν σε εναλλακτικά μοντέλα ανοιχτού κώδικα, από την Κίνα. Παράλληλα, η ευκολία με την οποία στήνεται μια επιχείρηση μέσω AI σημαίνει ότι είναι εξίσου εύκολο για έναν ανταγωνιστή να την αντιγράψει σημειώνουν οι αναλυτές.
Η «solo επιχειρηματικότητα» τροφοδοτείται επίσης από μια ευρύτερη αλλαγή νοοτροπίας. Μετά την πανδημία, η επαγγελματική εξουθένωση ώθησε πολλούς επαγγελματίες να αναθεωρήσουν τις προτεραιότητές τους. Η Kλερ Βο, στέλεχος τεχνολογίας από το Σαν Φρανσίσκο, χρησιμοποίησε την τεχνητή νοημοσύνη για να αναπτύξει μια εφαρμογή διαχείρισης προϊόντων. Σήμερα, η επιχείρησή της μετράει 100.000 χρήστες και επταψήφια κέρδη. Παρά την καταλυτική συμβολή της τεχνολογίας στο μάρκετινγκ και στις πωλήσεις, η ίδια υπογραμμίζει ότι η πρότερη εμπειρία της στον κλάδο ήταν καθοριστική, προειδοποιώντας ότι πολλοί υπερεκτιμούν τις δυνατότητες της AI και υποτιμούν την προσωπική δουλειά που απαιτείται.
Ολα τα παραπάνω επαναφέρουν στο προσκήνιο εύλογα ερωτήματα για την τεχνητή νοημοσύνη και τον τρόπο που μετασχηματίζει την αγορά εργασίας. Ενώ οι θέσεις γραφείου και οι ρόλοι στον τομέα της πληροφορικής συμπιέζονται, η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί μια τεράστια ζήτηση σε έναν εντελώς διαφορετικό τομέα: στις χειρωνακτικές και τεχνικές εργασίες.
Οπως σημειώνουν σε σχετικό άρθρο τους οι New York Times, η κατασκευή των γιγαντιαίων κέντρων δεδομένων (data centers) AI έχει πυροδοτήσει μια πρωτοφανή έλλειψη εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού. Εταιρείες κολοσσοί όπως η Google, η OpenAI και επενδυτικοί όμιλοι όπως η BlackRock διοχετεύουν εκατομμύρια δολάρια για την προσέλκυση και την εκπαίδευση ηλεκτρολόγων, ξυλουργών και τεχνικών. Στο Ντιτρόιτ οι μαθητευόμενοι ηλεκτρολόγοι βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της προσοχής του τεχνολογικού τομέα.
Η εξέλιξη αυτή έχει στερήσει πολύτιμους πόρους από τις τοπικές κατασκευές, προκαλώντας ασφυξία στον κλάδο. Το μεγάλο στοίχημα της τεχνητής νοημοσύνης λοιπόν δεν κρίνεται μόνο στους αλγορίθμους, αλλά στο αν η αγορά εργασίας μπορεί να αντέξει την απότομη ανακατανομή πόρων και ανθρώπινου δυναμικού, καταλήγουν οι ΝΥΤ. «Αν έχουμε μια τέτοια εισροή εργαζομένων για την κατασκευή των κέντρων δεδομένων, τι θα απογίνουν όλοι αυτοί μόλις τα έργα ολοκληρωθούν;» αναρωτιέται ο Τζο Οτενμπάχερ, πρώην εκπαιδευτικός που άλλαξε καριέρα και έγινε μαθητευόμενος ηλεκτρολόγος.