Ενας νόμος αποκτά τυπική ισχύ την ημέρα που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αποκτά, όμως, κοινωνική αξία την ημέρα που φτάνει στον πολίτη. Οταν ένας άνθρωπος με αναπηρία αποκτά Προσωπικό Βοηθό και οργανώνει την καθημερινότητά του με μεγαλύτερη αυτονομία. Οταν ένα παιδί 2 ετών ξεκινά Πρώιμη Παρέμβαση, σε ηλικία που η έγκαιρη στήριξη μπορεί να αλλάξει την επικοινωνία, την κίνηση, την αυτονομία και τη συμμετοχή του. Οταν μια οικογένεια βρίσκει προσιτή και αξιοπρεπή κατοικία.
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, που ψηφίστηκε από τη Βουλή την εβδομάδα που πέρασε, υπηρετεί ακριβώς αυτή τη μετάβαση: από το δικαίωμα στην υπηρεσία, από την ανάγκη στη θεσμική απάντηση, από την ευαλωτότητα στην αυτονομία.
Ο Προσωπικός Βοηθός έγινε μόνιμο πρόγραμμα εθνικής εμβελείας, με 50 εκατ. ευρώ ετησίως. Η αξία του μετρήθηκε εκεί όπου έχει σημασία: στη ζωή των ωφελουμένων. Το 97% δήλωσε πολύ ή πάρα πολύ μεγάλη βελτίωση στην καθημερινή λειτουργικότητα. Το 94% δήλωσε βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής. Αυτοί οι αριθμοί περιγράφουν μια συγκεκριμένη αλλαγή: ένας άνθρωπος με αναπηρία μπορεί να μετακινηθεί, να εργαστεί, να σπουδάσει, να συμμετάσχει, χωρίς η καθημερινότητά του να εξαρτάται αποκλειστικά από την αντοχή της οικογένειάς του.
Η Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση έγινε επίσης μόνιμη πολιτική, με 15 εκατ. ευρώ ετησίως, για παιδιά έως 6 ετών και τις οικογένειές τους. Στην παιδική ηλικία, η έγκαιρη στήριξη μπορεί να αλλάξει την επικοινωνία, την κίνηση, την αυτονομία, τη συμμετοχή. Το 95% των γονέων και κηδεμόνων δήλωσε ότι θα πρότεινε τη συνέχιση του προγράμματος σε εθνικό επίπεδο.
Με το ίδιο νομοσχέδιο, οι εκπαιδευτές κινητικότητας των ατόμων με αναπηρία όρασης απέκτησαν οργανωμένο πλαίσιο. Από τους 9 εκπαιδευτές που υπάρχουν σήμερα, στόχος είναι να φτάσουμε στους 50, ώστε περισσότεροι συμπολίτες μας να εκπαιδεύονται στη χρήση του λευκού μπαστουνιού και στην ασφαλή, αυτόνομη μετακίνηση.
Παράλληλα, η Εθνική Πύλη Αναπηρίας έγινε πιο προσβάσιμη και η έκδοση της Κάρτας Αναπηρίας απλοποιήθηκε. Είναι παρεμβάσεις που φαίνονται εκεί όπου η προσβασιμότητα κρίνεται στην πράξη: στην ασφαλή μετακίνηση, στην ευκολότερη εξυπηρέτηση και στην ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες του κράτους. Στη στέγαση, ανενεργά στρατόπεδα τίθενται στην υπηρεσία της κοινωνικής κατοικίας, αδρανή κτίρια μπορούν πλέον να μετατρέπονται ταχύτερα σε κατοικίες, θεσπίστηκαν φορολογικά κίνητρα για ακίνητα που διατίθενται σε κοινωνική μίσθωση ή Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης και ενισχύθηκε η πρόληψη της στεγαστικής επισφάλειας πριν εξελιχθεί σε αστεγία. Η στέγαση είναι προϋπόθεση ασφάλειας, οικογενειακού προγραμματισμού και κοινωνικής συνοχής.
Το νήμα που διατρέχει όλες τις παρεμβάσεις συμπυκνώνεται σε τρεις λέξεις: προσβασιμότητα, ισότιμη συμμετοχή, κοινωνική ένταξη. Και οι τρεις οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα: λιγότερη εξάρτηση από την οικογένεια, περισσότερη ευθύνη από το κράτος, λιγότερα εμπόδια στην καθημερινότητα.
Αυτό ψηφίστηκε την εβδομάδα που πέρασε: ένα κοινωνικό κράτος που περνά από τη διαχείριση της ανάγκης στην οργάνωση της αυτονομίας. Ενα κράτος που δίνει επιδόματα όταν χρειάζονται, αλλά προχωρά πιο πέρα. Μετατρέπει την ανάγκη σε πολιτική, το δικαίωμα σε υπηρεσία και την ευαλωτότητα σε αφετηρία αυτονομίας.
*Η κ. Δόμνα Μιχαηλίδου είναι υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.