Ενα μικροσκοπικό χρυσό κουτί, κατασκευασμένο πριν από περίπου 250 χρόνια στη Δρέσδη, έκρυβε στο εσωτερικό του ένα μυστικό που το μετέτρεψε σε ένα από τα ακριβότερα και σπανιότερα αντικείμενα της πρόσφατης δημοπρασίας του οίκου Sotheby’s στη Νέα Υόρκη.
Το περίτεχνο αντικείμενο, γνωστό ως «Steinkabinett» ή «πέτρινο ντουλάπι», πωλήθηκε στις 24 Ιουνίου έναντι 1,024 εκατ. δολαρίων, ξεπερνώντας σημαντικά την αρχική εκτίμηση του οίκου, η οποία κυμαινόταν μεταξύ 600.000 και 800.000 δολαρίων.
Δημιουργός του ήταν ο Christian Gottlieb Stiehl, τεχνίτης και επεξεργαστής πολύτιμων λίθων που εργαζόταν για την Αυλή της Δρέσδης. Το κουτί χρονολογείται γύρω στο 1770 και θεωρείται ένα από τα μόλις δέκα παρόμοια έργα του που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τη Sotheby’s, πρόκειται για ένα από τα πιο σύνθετα τεχνικά και αισθητικά επιτεύγματα της ευρωπαϊκής μικροτεχνίας του 18ου αιώνα.
Το μυστικό πίσω από το οπάλιο
Η πραγματική έκπληξη, ωστόσο, δεν βρίσκεται στην εξωτερική διακόσμηση του κουτιού. Στο κάτω μέρος του υπάρχει ένα μυστικό συρόμενο «διαμέρισμα», το οποίο ανοίγει όταν πιεστεί ένα συγκεκριμένο οπάλιο. Στο εσωτερικό του διατηρείται ένα χειρόγραφο βιβλιαράκι με τίτλο «Catalogue de toutes Sortes de Pierres qui se trouvent en Saxe» δηλαδή «Κατάλογος όλων των ειδών πέτρας που βρίσκονται στη Σαξονία».
Ο κατάλογος αναφέρει τους λίθους που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του αντικειμένου, καθώς και τις περιοχές από τις οποίες προήλθαν. Οι πληροφορίες είναι γραμμένες τόσο στα γαλλικά όσο και στην παλαιά γερμανική γραφή Kurrent. Η επιβίωση του πρωτότυπου καταλόγου θεωρείται εξαιρετικά σπάνια, καθώς επιτρέπει στο ίδιο το αντικείμενο να λειτουργεί ως ένα μικροσκοπικό μουσείο φυσικής ιστορίας.
Εκατοντάδες πέτρες σε μόλις 7,4 εκατοστά
Παρά το γεγονός ότι το μήκος του δεν ξεπερνά τα 7,4 εκατοστά, το κουτί είναι καλυμμένο με ένα εξαιρετικά σύνθετο μωσαϊκό από χρωματιστές πέτρες και πολύτιμους λίθους.
Στο καπάκι έχουν τοποθετηθεί 43 αριθμημένα κομμάτια σκληρών πετρωμάτων, με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργούν την εντύπωση βιτρό. Στα πλαϊνά υπάρχουν ακόμη 72 λίθοι και στη βάση άλλοι 72, τοποθετημένοι μέσα σε κυματιστές χρυσές γραμμές.
Η διακόσμηση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αχάτες, ίασπι, νεφρίτη, λάπις λάζουλι, αμέθυστο, τιρκουάζ και οπάλια. Στο κέντρο του καπακιού σχηματίζεται ένα μπουκέτο λουλουδιών, με παιώνιες από αχάτη, κόκκινα γαρίφαλα και μικρά τιρκουάζ λουλούδια.
Από το Παρίσι στη Νέα Υόρκη
Το αντικείμενο έχει περάσει από τα χέρια σειράς σημαντικών συλλεκτών. Στις αρχές του 20ού αιώνα ανήκε στον Prince Basil Kotschoubey, ενώ το 1906 εμφανίστηκε σε δημοπρασία στο Hôtel Drouot του Παρισιού.
Αργότερα βρέθηκε σε γερμανικές συλλογές και στη συνέχεια πέρασε στην γκαλερί A La Vieille Russie της Νέας Υόρκης. Ο Αμερικανός επιχειρηματίας και συλλέκτης Maurice Tempelsman το απέκτησε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και το διατήρησε στη συλλογή του για περισσότερα από 50 χρόνια.
Η πώληση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της δημοπρασίας «A Marvelous Journey: The Collection of Maurice Tempelsman». Η συλλογή περιλάμβανε έργα τέχνης, αρχαιότητες, βιβλία και προσωπικά αντικείμενα που είχε συγκεντρώσει ο Tempelsman κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Για περισσότερες από έξι δεκαετίες, το χρυσό «Steinkabinett» δεν είχε παρουσιαστεί δημόσια. Η επανεμφάνισή του και η τιμή άνω του 1 εκατ. δολαρίων επιβεβαιώνουν ότι στην αγορά των συλλεκτικών αντικειμένων η αξία δεν εξαρτάται μόνο από τον χρυσό και τους πολύτιμους λίθους, αλλά και από τη σπανιότητα, την τεχνική αρτιότητα και στη συγκεκριμένη περίπτωση από ένα μυστικό βιβλιαράκι που κατάφερε να επιβιώσει κρυμμένο επί δυόμισι αιώνες.
Πηγή: MoneyReview