Η Ειδική Υπηρεσία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης προχώρησε στη δημοσίευση δύο νέων προσκλήσεων του Προγράμματος «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση 2021-2027», οι οποίες αφορούν την ενίσχυση παραγωγικών επενδύσεων μεγάλων επιχειρήσεων στις ηπειρωτικές περιοχές των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ). Οι δράσεις συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ενωσης και εθνικούς πόρους και απευθύνονται αφενός σε υφιστάμενες μεγάλες επιχειρήσεις και αφετέρου σε νέες και υπό σύσταση μεγάλες επιχειρήσεις.
Η συνολική δημόσια δαπάνη των δύο προσκλήσεων ανέρχεται σε 60 εκατ. ευρώ, με προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ για κάθε δράση. Βασικός στόχος είναι η υλοποίηση επενδύσεων μεγάλης κλίμακας που θα συμβάλουν στον παραγωγικό μετασχηματισμό των περιοχών που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και προσελκύοντας παραγωγικές επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας στις περιοχές μετάβασης.
Σημειώνεται ότι ιδιαίτερη βαρύτητα κατά την αξιολόγηση θα δοθεί σε επενδυτικά σχέδια που συμβάλλουν στους ειδικούς τομείς αναδιάρθρωσης του παραγωγικού μοντέλου κάθε ΕΣΔΙΜ. Ειδικότερα, για το ΕΣΔΙΜ Δυτικής Μακεδονίας δίνεται έμφαση στους τομείς της ενέργειας και της αγροδιατροφής, ενώ για το ΕΣΔΙΜ Μεγαλόπολης στον τομέα της φαρμακευτικής.
Σύμφωνα με τη δημοσιευμένη πρόσκληση, οι δύο προσκλήσεις καλύπτουν το σύνολο των μεγάλων επιχειρήσεων, ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξής τους. Η πρώτη απευθύνεται σε υφιστάμενες μεγάλες επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα και δραστηριοποιούνται στη χώρα, ενώ η δεύτερη αφορά νέες ή υπό σύσταση μεγάλες επιχειρήσεις που επιθυμούν να πραγματοποιήσουν νέα παραγωγική επένδυση στις επιλέξιμες περιοχές.
Οι επενδύσεις θα πρέπει να υλοποιηθούν στις Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης, Φλώρινας, Καστοριάς και Γρεβενών, καθώς και στον Δήμο Μεγαλόπολης και στους Δήμους Τρίπολης, Γορτυνίας και Οιχαλίας, δηλαδή στις περιοχές που εντάσσονται στα ΕΣΔΙΜ Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης.
Οι προτεινόμενες επενδύσεις πρέπει να αποτελούν αρχική επένδυση, σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς κρατικών ενισχύσεων, και να συμβάλλουν στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, στη διαφοροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας και στη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας στις περιοχές μετάβασης.
Οι δύο δράσεις χρηματοδοτούν ένα ευρύ φάσμα επενδυτικών δαπανών που σχετίζονται με την υλοποίηση παραγωγικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας. Ενισχύονται, μεταξύ άλλων, η κατασκευή, επέκταση ή εκσυγχρονισμός κτιριακών εγκαταστάσεων, η προμήθεια και εγκατάσταση σύγχρονου μηχανολογικού εξοπλισμού, η απόκτηση άυλων στοιχείων ενεργητικού, όπως λογισμικό, τεχνογνωσία, διπλώματα ευρεσιτεχνίας και λοιπά δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας, καθώς και δαπάνες που συνδέονται με τον ψηφιακό και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση επενδύσεων που βελτιώνουν την ενεργειακή και περιβαλλοντική απόδοση των εγκαταστάσεων, προωθούν την καινοτομία και την αυτοματοποίηση της παραγωγής και ενσωματώνουν σύγχρονες τεχνολογίες.
Στόχος είναι η υλοποίηση ολοκληρωμένων επενδυτικών σχεδίων που αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και δημιουργούν ισχυρές προϋποθέσεις μακροχρόνιας ανάπτυξης στις περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.
Κάθε πρόσκληση διαθέτει δημόσια δαπάνη 30 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται μεταξύ των περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης.
Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός κάθε επενδυτικού σχεδίου μπορεί να κυμαίνεται από 5 εκατ. ευρώ έως 40 εκατ. ευρώ, γεγονός που καθιστά τις δράσεις κατάλληλες για σημαντικές παραγωγικές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας. Η ένταση της δημόσιας χρηματοδότησης διαφοροποιείται ανάλογα με την κατηγορία της επιλέξιμης δαπάνης και το εφαρμοζόμενο άρθρο του Κανονισμού (Ε.Ε.) 651/2014. Ενδεικτικά αναφέρουμε, για δαπάνες που αφορούν ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικού η δημόσια επιχορήγηση ανέρχεται έως 50%, ενώ για δαπάνες που σχετίζονται με την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές φθάνει έως 45%. Για ειδικές κατηγορίες δαπανών, όπως το μισθολογικό κόστος εργαζομένων με αναπηρία, η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να ανέλθει έως 75%. Επισημαίνεται ότι η ένταση της ενίσχυσης, εκφραζόμενη σε ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης, δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μέγιστη ένταση ενίσχυσης που προσδιορίζεται στον χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων 2022-2027, όπως ισχύει.
Η μέγιστη διάρκεια ολοκλήρωσης των επενδύσεων ορίζεται σε 30 μήνες από την ημερομηνία οριστικής έγκρισης της αίτησης χρηματοδότησης. Οι αιτήσεις υποβάλλονται αποκλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ).
Το πλήρες κείμενο της πρόσκλησης είναι διαθέσιμο στις ιστοσελίδες της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης https://eydam.gr/ και του ΕΦΕΠΑΕ. https://www.efepae.gr/. Αιτήσεις υποβάλλονται έως 30 Σεπτεμβρίου 2026.
* Η κ. Μ. Πασπαλιάρη είναι στέλεχος της AMBIO A.E.