Μία νέα και ιδιαίτερα δύσκολη απειλή αντιμετωπίζει ο ισραηλινός στρατός στα σύνορα με τον Λίβανο, καθώς η Χεζμπολάχ χρησιμοποιεί ολοένα και περισσότερο μικρά εκρηκτικά drones οπτικής ίνας, τα οποία πλήττουν στρατιωτικούς στόχους χωρίς να εντοπίζονται εγκαίρως από τα συστήματα άμυνας του Τελ Αβίβ.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το CNNi, τα drones, γνωστά ως FPV (First-Person View) έχουν μετατραπεί τους τελευταίους μήνες σε βασικό όπλο της λιβανέζικης οργάνωσης στον πόλεμο φθοράς με το Ισραήλ.
Σημειώνεται ότι με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, τουλάχιστον 12 Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί από drones της Χεζμπολάχ από την αναζωπύρωση της σύγκρουσης τον Μάρτιο, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των ισραηλινών απωλειών στον Λίβανο.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να εντοπιστούν
Η διαφορά των νέων drones από εκείνα που χρησιμοποιούσε μέχρι πρόσφατα η Χεζμπολάχ είναι κρίσιμη: δεν βασίζονται σε ασύρματη επικοινωνία με τον χειριστή τους, αλλά συνδέονται με αυτόν μέσω ενός πολύ λεπτού καλωδίου οπτικής ίνας, το οποίο ξετυλίγεται από ειδικό καρούλι κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Αυτό σημαίνει ότι τα drones δεν εκπέμπουν ραδιοσήματα. Κατά συνέπεια, είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν από συμβατικά συστήματα επιτήρησης και πρακτικά αδύνατο να παρεμβληθούν με τα συνήθη μέσα ηλεκτρονικού πολέμου.
Η τακτική αυτή δεν εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη Μέση Ανατολή. Αντίστοιχα drones έχουν χρησιμοποιηθεί στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, όπου η ανάπτυξη χαμηλού κόστους μη επανδρωμένων συστημάτων άλλαξε σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο διεξαγωγής επιχειρήσεων στο πεδίο.
Τα πρώτα αντίμετρα του Ισραήλ
Ο ισραηλινός στρατός επιχειρεί πλέον να καλύψει το κενό άμυνας απέναντι στα drones οπτικής ίνας. Μεταξύ των μέτρων που έχουν ήδη ληφθεί είναι η τοποθέτηση μεγάλων επιφανειών προστατευτικών διχτυών σε βάσεις και θέσεις στρατευμάτων, ώστε τα drones να παγιδεύονται πριν φτάσουν στον στόχο τους.
Παράλληλα, σε στρατιώτες έχουν διανεμηθεί κυνηγετικά όπλα και ειδικά πυρομαχικά κατακερματισμού, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατάρριψη drones σε μικρή απόσταση.
Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει η έγκαιρη προειδοποίηση. Για να είναι αποτελεσματικά τέτοια μέσα, οι στρατιώτες πρέπει πρώτα να γνωρίζουν ότι ένα drone πλησιάζει. Και σύμφωνα με ειδικούς, σε πολλές περιπτώσεις η πρώτη ένδειξη που έχουν οι στρατιώτες είναι ο ήχος του drone ελάχιστα δευτερόλεπτα πριν από την πρόσκρουση.
Αγώνας δρόμου για την εύρεση λύσης
Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, παραδέχθηκε ότι η απειλή των drones αποτελεί σημαντική πρόκληση, τονίζοντας πάντως ότι αναπτύσσονται και εφαρμόζονται «επιχειρησιακές και τεχνολογικές λύσεις».
Το Ισραήλ έχει ήδη απευθυνθεί σε ιδιωτικές εταιρείες τεχνολογίας και αμυντικών συστημάτων, ζητώντας λύσεις για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση των νέων drones. Σε πρόσφατη συνάντηση με στρατιωτικούς αξιωματούχους συμμετείχαν εταιρείες που αναπτύσσουν αισθητήρες μη βασισμένους σε ραδιοσυχνότητες, καθώς και συστήματα αναχαίτισης χαμηλά ιπτάμενων απειλών.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των drones οπτικής ίνας δεν αρκεί ένα μόνο σύστημα. Απαιτείται συνδυασμός αισθητήρων, όπως οπτικά συστήματα, ακουστικοί αισθητήρες, ραντάρ και τεχνολογίες λέιζερ.
Μία από τις εταιρείες που συμμετέχουν στην προσπάθεια είναι η Airwayz, η οποία υποστηρίζει ότι έχει αναπτύξει λογισμικό διαχείρισης χαμηλού εναέριου χώρου και εντοπισμού πιθανών απειλών. Σύμφωνα με τον συνιδρυτή και τεχνικό διευθυντή της εταιρείας, Σάι Κουριάνσκι, ακόμη και λίγα επιπλέον δευτερόλεπτα προειδοποίησης μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
«Σήμερα, πολλές φορές οι στρατιώτες αντιλαμβάνονται το drone όταν το ακούν και έχουν τρία ή τέσσερα δευτερόλεπτα στη διάθεσή τους. Αν τους δώσεις 20 ή 30 δευτερόλεπτα προειδοποίησης, το αποτέλεσμα θα είναι εντελώς διαφορετικό», ανέφερε.
Η προειδοποίηση της Ουκρανίας προς τους Ισραηλινούς
Η ανησυχία στο Ισραήλ συνοδεύεται και από εσωτερική κριτική για το κατά πόσο ο στρατός είχε προετοιμαστεί εγκαίρως για μία απειλή που είχε ήδη εμφανιστεί σε άλλα πεδία μάχης.
Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι είχαν προειδοποιήσει τους Ισραηλινούς ομολόγους τους για τον κίνδυνο των φθηνών drones οπτικής ίνας, τα οποία μπορούν να κοστίζουν μόλις 300 έως 400 δολάρια το καθένα, και είχαν προσφέρει τεχνογνωσία για την ανάπτυξη αντίμετρων.
Ο πρεσβευτής της Ουκρανίας στο Ισραήλ, Γεβγκέν Κορνιτσούκ, είχε δηλώσει στην ισραηλινή ιστοσελίδα Ynet ότι δεν διαπίστωνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την ισραηλινή ηγεσία για το συγκεκριμένο ζήτημα, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι το Ισραήλ έχασε μια ευκαιρία να προστατεύσει καλύτερα τους στρατιώτες του.
Μαχητές της λιβανέζικης Χεζμπολάχ
AP Photo/Hassan Ammar, File
«Προσπαθούμε να κλείσουμε το χάσμα»
Το γεγονός ότι η Χεζμπολάχ δημοσιεύει συχνά βίντεο από επιθέσεις drones έχει ενισχύσει την πίεση προς τον ισραηλινό στρατό να βρει άμεσα λύσεις.
Ο απόστρατος ταξίαρχος Γιαρόν Ρόζεν, πρώην επικεφαλής του κυβερνοεπιτελείου των IDF και σήμερα εκτελεστικός πρόεδρος της Airwayz, αναγνώρισε ότι ο στρατός βρέθηκε αντιμέτωπος με πολλαπλές απειλές σε πολλά μέτωπα και δεν ήταν επαρκώς προετοιμασμένος για τη συγκεκριμένη εξέλιξη.
Όπως είπε, «όλοι μιλούσαν γι’ αυτό και έλεγαν ότι έρχεται», όμως άλλες προτεραιότητες, ιδίως η αντιπαράθεση με το Ιράν, απορροφούσαν την προσοχή.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι IDF προσπαθούν πλέον να καλύψουν το κενό και εκτίμησε ότι η αποτελεσματικότητα των drones της Χεζμπολάχ θα μπορούσε να μειωθεί αισθητά μέσα στους επόμενους μήνες.