Αναλύοντας το σεισμικό ζεύγος που συγκλόνισε τη Βενεζουέλα

Κτίρια κατέρρευσαν σαν χάρτινοι πύργοι οδηγώντας στον θάνατο περισσότερους από 160 ανθρώπους, ενώ εκφράζονται φόβοι ακόμη και για χιλιάδες νεκρούς. Σωστικά συνεργεία ψάχνουν στα συντρίμμια για ίχνη ζωής, τη στιγμή που πολίτες σε απόγνωση αναζητούν δικούς τους ανθρώπους. Οι δύο ισχυρότατοι σεισμοί των 7,2 και 7,5 Ρίχτερ σημειώθηκαν με διαφορά μικρότερη του ενός λεπτού μεταξύ τους και προκάλεσαν χάος στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, το Καράκας, και γύρω από αυτή.

Η πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ κήρυξε από τις πρώτες πρωινές ώρες σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης τη Βενεζουέλα, μία χώρα που βρίσκεται σε μια σεισμικά ενεργή ζώνη όπου η πλάκα της Καραϊβικής συναντά τη νοτιοαμερικανική πλάκα. Μάλιστα δεν είναι η πρώτη φορά που η περιοχή αποδεικνύει τη σεισμική επικινδυνότητά της.

Στο μακρινό 1812, εξαιτίας ενός ισχυρού σεισμού, είχαν χάσει τη ζωή τους 30.000 άνθρωποι, ενώ προκλήθηκαν εκτεταμένες καταστροφές στη Μέριδα και την πρωτεύουσα Καράκας.

Μιλώντας στην «Κ»,η σεισμολόγος δρ Μαργαρίτα Σέγκου, διευθύντρια Ερευνών στη Βρετανική Γεωλογική Υπηρεσία, εξηγεί ότι «ιστορικά και με σύγχρονα δεδομένα ξέρουμε ότι περίπου 30 σεισμοί μεγαλύτεροι από μέγεθος 6 Ρίχτερ έχουν συμβεί στην ευρύτερη περιοχή από το 1900 και μετά. Αυτό σημαίνει ότι γενικώς γνωρίζουμε ότι υπάρχει μεσαία-υψηλή σεισμική επικινδυνότητα».

Δίνοντας περισσότερα στοιχεία για το ρήγμα περιγράφει ότι «το παραλιακό μέτωπο, όπου βρίσκεται και το Καράκας, ελέγχεται από ένα δεξιόστροφο ρήγμα που μαρκάρει την επαφή δύο τεκτονικών πλακών. Στον βορρά έχουμε της Καραϊβικής, στον νότο της Νότιας Αμερικής, και αυτό το μεγάλο ρήγμα κινείται με
μία ταχύτητα 20 χιλιοστά τον χρόνο. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις σε αυτή τη ζώνη ρηγμάτων, όπου αναπτύσσονται παράλληλα ρήγματα, συνέβησαν οι δύο σεισμοί. Ο πρώτος ήταν σε βάθος 15 χιλιομέτρων και ο δεύτερος στα 23 χιλιόμετρα, βρίσκονται δηλαδή σε ένα επιφανειακό κομμάτι του γήινου φλοιού και για αυτό έγιναν τόσο αισθητοί, με τον δεύτερο να ακολουθεί σε μόλις 39 δευτερόλεπτα».

Οι περιπτώσεις που ένας σεισμός διαδέχεται έναν άλλο μπορεί να είναι σπάνιες αλλά όχι και οι μοναδικές στη βιβλιογραφία. Το 2023 στο Καχραμανμαράς της Τουρκίας είχαμε έναν σεισμό 7,8 Ρίχτερ και 9 ώρες μετά έναν δεύτερο 7,7 σε aπόσταση 95 χιλιομέτρων μεταξύ τους. Αντιστοίχως, το 2016 ένα παρόμοιο φαινόμενο σημειώθηκε στην Ιαπωνία με διαφορά λίγων ωρών, και το 1992 στην Καλιφόρνια, γεγονός που έφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για το πώς μεγάλοι σε μέγεθος γειτονικοί σεισμοί συνδέονται μεταξύ τους.

«Τα σεισμικά κύματα από το επίκεντρο του πρώτου σεισμού έφεραν τον δεύτερο σεισμό – είναι μια δυναμική διαδικασία που γνωρίζουμε ότι συμβαίνει».

«Οταν ένας σεισμός συμβαίνει οπουδήποτε στη γη προκαλεί μια αναδιανομή των τάσεων στον γήινο φλοιό. Τότε λοιπόν δύο πράγματα μας ενδιαφέρουν και εξηγούν γιατί συμβαίνουν και άλλοι σεισμοί. Τα σεισμικά κύματα από το επίκεντρο του πρώτου σεισμού ταξιδεύουν στον γήινο φλοιό για πολλές ώρες μέχρι να σβήσουν. Αυτά τα ίδια σεισμικά κύματα μπορούν να προκαλέσουν και άλλους σεισμούς σε γειτονικές περιοχές ή σε μακρινότερες. Σε μακρινότερες περιοχές τα σεισμικά κύματα έχοντας εξασθενήσει προκαλούν μικρότερου μεγέθους σεισμούς, που μερικές φορές δεν γίνονται αντιληπτοί. Το φαινόμενο της δυναμικά εξελισσόμενης σεισμικότητας σε μακρινές αποστάσεις είναι κάτι ευρύτερα αποδεκτό στη σεισμολογία. Η ποιότητα των σεισμικών καταλόγων την τελευταία δεκαετία μάς έχει δώσει τις απαιτούμενες αποδείξεις για να μελετήσουμε καλύτερα το πώς είναι πιθανόν να συνδέονται κοντινοί και μακρινότεροι σεισμοί», λέει η κ. Σέγκου εξηγώντας ότι «στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα σεισμικά κύματα από το επίκεντρο του πρώτου σεισμού έφεραν τον δεύτερο σεισμό – είναι μια δυναμική διαδικασία που γνωρίζουμε ότι συμβαίνει. Μετά τα πρώτα δευτερόλεπτα υπάρχουν και μόνιμες παραμορφώσεις εδάφους που προκαλούν στη συνέχεια και άλλους σεισμούς».