Το ουράνιο της Τεχεράνης αποτελεί κεντρικό ζήτημα και ταυτόχρονα «αγκάθι» στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. Και το Ιράν φαίνεται να ετοιμάζεται για παν ενδεχόμενο, καθώς όπως αποκαλύπτει ρεπορτάζ του CNNi, έχει σφραγίσει την κρύπτη ουρανίου του και έχει παγιδεύσει τις εισόδους της με νάρκες.
Μέσα σε ένα μόλις μήνα μετά την προειδοποίηση Τραμπ ότι ο αμερικανικός στρατός θα αποκτήσει το ουράνιο, η πρόσβαση στον μισό τόνο ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού είναι πλέον πολύ πιο δύσκολη, επικίνδυνη και χρονοβόρα από ό,τι πριν, σύμφωνα με πηγές του αμερικανικού μέσου.
Οι νέες οχυρώσεις από τους Ιρανούς προσθέτουν ένα ακόμη εμπόδιο στην προτεινόμενη συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ με την Τεχεράνη για την απομάκρυνση και καταστροφή του ουρανίου της, και η κίνηση αυτή εγείρει ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα αναλάβει το επικίνδυνο έργο της απομάκρυνσής του.’
Φωτογραφία αρχείου από το Ισφαχάν
EPA/MAXAR TECHNOLOGIES/ ΑΠΕ ΜΠΕ
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η εξασφάλιση του ουρανίου αποτελεί προτεραιότητα για τις ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Και σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της κυβέρνησης, οι δύο πλευρές βρίσκονται όλο και πιο κοντά σε μια συμφωνία που θα απαιτεί από το Ιράν να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο στις ΗΠΑ. Αυτό θα καταστραφεί επί τόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνθεί από τη χώρα, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.
Ωστόσο, ακόμη και για τους ίδιους τους Ιρανούς η αφαίρεση του εμπλουτισμένου υλικού θα ήταν πλέον δύσκολη και επικίνδυνη. Θα απαιτούσε βαρύ εξοπλισμό εκσκαφής και προσπάθειες αποναρκοθέτησης, οι οποίες είναι εξίσου δύσκολες και επικίνδυνες.
Περιπλέκεται το σενάριο απομάκρυνσης του ουρανίου
«Εάν αυτή η αναφορά είναι αληθινή, σίγουρα θα περιπλέξει… την ανάκτηση του», δήλωσε ο Σκοτ Ρόκερ, ο οποίος ήταν επικεφαλής του Γραφείου Απομάκρυνσης Πυρηνικού Υλικού της Εθνικής Διοίκησης Πυρηνικής Ασφάλειας από το 2017 έως το 2021.
Θα μπορούσε επίσης να προσφέρει μια ευκαιρία στο Ιράν να θολώσει τις προσπάθειές του για συμμόρφωση. Εάν οι διαπραγματευτές «απαιτήσουν από το Ιράν να φέρει ολόκληρο το απόθεμα σε μια κεντρική τοποθεσία και τελικά να αφαιρέσει ή να αναμίξει το υλικό», αυτό θα μετακυλούσε την ευθύνη στην Τεχεράνη να έχει πρόσβαση και να «παρέχει το πλήρες απόθεμα» εμπλουτισμένου ουρανίου, δήλωσε ο Ρόκερ.
Η διεθνής κοινότητα πιστεύει ότι το μεγαλύτερο μέρος του αποθέματος βρίσκεται σε κατεστραμμένες σήραγγες στο πυρηνικό συγκρότημα του Ισφαχάν στο κεντρικό Ιράν, ενώ κάποια επιπλέον υλικά φυλάσσονται σε άλλες τοποθεσίες.
Στα μέσα Μαΐου, ο στρατός ήταν έτοιμος να διεξάγει επιχείρηση για την κατάσχεση του δυνάμει πυρηνικού υλικού που τελικά κρίθηκε ότι ήταν επικίνδυνη αποστολή, όπως είχε αποκαλύψει το CNNi.
Έκτοτε, το Ιράν έχει απλώς ενισχύσει τις τοποθεσίες όπου εκτιμάται πως βρίσκεται θαμμένο το εμπλουτισμένο ουράνιο του.
Ο Τραμπ έχει αναγνωρίσει την επικίνδυνη φύση της ανάκτησης του ουρανίου με τη βία μιλώντας στο Fox News και είχε εκφράσει τον σκεπτικισμό ότι οι Ιρανοί θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση και να ανακτήσουν το θαμμένο πυρηνικό υλικό χωρίς να εντοπιστούν από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Η δημόσια συζήτηση για το ουράνιο «αγοράζει χρόνο» στην Τεχεράνη
«Ξέρουμε ακριβώς τι συμβαίνει» είχε πει στον παρουσιαστή, για να συμπληρώσει πως «κανείς δεν το έχει καν πλησιάσει».
Συζητώντας, όμως, δημόσια ότι το ουράνιο είναι πιθανός στόχος, ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να έδωσε στο Ιράν τη δυνατότητα να υπερασπιστεί καλύτερα τα περιουσιακά του στοιχεία, όπως αναφέρουν πηγές του CNNi.
Ακόμη και αν η συμφωνία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον υπογραφεί την ερχόμενη εβδομάδα, αναμένονται επιπλέον διαπραγματεύσεις για να καθοριστούν οι λεπτομέρειες σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Η απομάκρυνση του ουρανίου από τη χώρα πιθανότατα θα απαιτούσε την ανάπτυξη μιας εξειδικευμένης κινητής εγκατάστασης ουρανίου που θα οργανωθεί υπό την Εθνική Διοίκηση Πυρηνικής Ασφάλειας στο Εθνικό Εργαστήριο Όουκ Ριτζ του Τενεσί. Μάλιστα, σύμφωνα με το CNNi οι κορυφαίοι διαπραγματευτές των ΗΠΑ Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ είχαν επισκεφτεί το εργαστήριο στις αρχές Ιουνίου.
Αλλά ακόμη και οι κορυφαίοι επιστήμονες θα χρειαστούν πολύ χρόνο για να ολοκληρώσουν το έργο τους.
CNNi/ Katie Bo Lillis, Davis Winkie, Zachary Cohen, Natasha Bertrand: Iran sealed uranium cache and placed mines amid fears of US operation to seize material